EU-leiders steven over nieuwe meerjarenbegroting: strijd om miljarden en prioriteiten

• EU-leiders kampen met diepe verdeeldheid over de financiering en prioriteiten van de begroting voor 2028-2034.
• Het herziene voorstel van Ierland bezuinigt op strategische investeringen ten gunste van landbouwsubsidies en schuldaflossing.
• Aankomende nationale verkiezingen zetten beleidsmakers onder druk om deze financiële impasse uiterlijk tegen eind 2026 op te lossen.

Er wordt verwacht dat de staatshoofden van de Europese Unie morgen in verhitte discussies verwikkeld raken over de omvang, de financieringsmechanismen en de hoofddoelstellingen van de komende langetermijnbegroting. Een onmiddellijke consensus lijkt onwaarschijnlijk, aangezien lidstaten die meer aan de begroting bijdragen fundamenteel op gespannen voet staan met de lidstaten die de meeste middelen ontvangen.

Reikwijdte en belangen van het financiële plan

Dit meerjarig financieel plan is essentieel voor de uitvoering van diverse EU-initiatieven, variërend van landbouwsubsidies en academische uitwisselingsprogramma’s tot investeringen in onderzoek en technologie die gericht zijn op het tegengaan van economische druk vanuit de Verenigde Staten en China.

Het regelt ook de salarissen voor het EU-bestuur, inspanningen om de levensomstandigheden in de hele Unie te stabiliseren en financiële steun voor Oekraïne. Omdat de begroting unanieme goedkeuring vereist, verlopen de onderhandelingen vaak onder grote spanning. De cyclus 2028-2034 is bijzonder uitdagend, aangezien individuele landen momenteel worstelen met stijgende defensiekosten en dure energie.

Concurrerende voorstellen 

Hoewel de Europese Commissie aanvankelijk een begroting van 1,76 biljoen euro voorstelde – wat neerkomt op 1,26 procent van het bruto nationaal inkomen van de EU – stuitte dit cijfer op hevig verzet van de Noordse landen, Duitsland en Nederland, die het als buitensporig beschouwden.

Een herzien voorstel van Ierland, dat donderdag zal worden besproken, verlaagt het totaal tot 1,62 biljoen euro. Dit bedrag omvat 150 miljard euro die bestemd is voor het aflossen van schulden die tijdens de pandemie zijn opgebouwd.

Strategische bezuinigingen

Het Ierse plan realiseert die besparingen door te bezuinigen op middelen voor mondiale initiatieven en door de noodreserves in de begroting te verkleinen, waardoor de Unie kwetsbaar blijft voor onvoorziene crises.

Daarnaast zijn de investeringen in groen vervoer, klimaatmaatregelen, energie-interconnectie en algemeen concurrentievermogen teruggeschroefd. Daarentegen is de financiering voor plattelandsontwikkeling en landbouwsubsidies verhoogd, een maatregel die bedoeld is om invloedrijke landbouwkiesgroepen tevreden te stellen.

Race tegen verkiezingskalender

Hoewel de begroting pas in 2028 van kracht wordt, willen ambtenaren deze graag eind 2026 afronden. Deze urgentie wordt ingegeven door een golf van aanstaande nationale verkiezingen in verschillende lidstaten, waaronder Polen, Italië en Frankrijk, waar begrotingsgeschillen politieke wapens zouden kunnen worden.

Om de impasse te doorbreken, komen de leiders mogelijk op 26 en 27 november bijeen voor een speciale zitting ter voorbereiding op een mogelijk akkoord tijdens de top van 17 en 18 december.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!