Bakan Kacır: Ülkemizin kurulu veri merkezi gücünü en az 1 gigavata çıkaracağız

Hayata geçirilecek Ankara Temelli Veri Merkezi'nin temeli atıldı. Bakan Kacır, törende yaptığı konuşmada, "21. yüzyılın petrolü" olarak nitelendirilen veriye sahip olmanın, onu işlemenin ve ekonomik değere dönüştürebilmenin bugün ülkeler ve firmalar için kritik önem taşıdığını söyledi.

Verinin sahip olduğu bu yüksek potansiyelin, veri merkezlerinin geleneksel rolünü ve işlevini de köklü biçimde değiştirdiğini vurgulayan Kacır, "2025'te dünya genelinde açıklanan yeni uluslararası yatırım projelerinin toplam değerinin beşte birinden fazlasını veri merkezi yatırımları oluşturdu. Araştırmalar, dünya genelindeki veri merkezlerinin toplam kurulu güç kapasitesinin, 2025'teki yaklaşık 103 gigavat seviyesinden 2030'da 200 gigavata ulaşacağını öngörüyor." diye konuştu.

Kacır, Türkiye olarak bu dönüşümün taşıdığı fırsatların ve beraberinde getirdiği sorumlulukların farkında olduklarını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürüttükleri Milli Teknoloji Hamlesi ile Türkiye'nin teknoloji geliştirme ve üretme yolculuğunda yeni bir sayfa açtıklarını anlattı.

Dijital egemenliğin, milli bağımsızlığın ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkati çeken Kacır, şöyle devam etti:

"Verilerimizin güvenliğini, kritik dijital sistemlerimizin sürekliliğini ve yapay zekada Türkiye'yi öncü ülkeler arasına taşıma vizyonumuzu Türkiye Yüzyılı'na yaraşır bir veri merkezi altyapısıyla gerçekleştirebiliriz. Bu doğrultuda, veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarımızı geliştirmeyi, yapay zeka için ihtiyaç duyulan yüksek hesaplama kapasitesini artırmayı ve küresel teknoloji yatırımlarını ülkemize çekmeyi esas alan kapsamlı bir destek çerçevesini bakanlık olarak hayata geçirdik.

Bugüne kadar 8 bin 900'ü aşkın araştırmacımızın yararlandığı Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) bünyesinde 80 bini aşkın işlemci çekirdeği, 504 grafik işlem birimi ve 26 petabayt veri depolama kapasitesine ulaşarak ülkemizin yüksek başarımlı hesaplama altyapısını önemli ölçüde geliştirdik. Katıldığımız EuroHPC Ortak Girişimi ile de Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarını araştırmacılarımızın erişimine sunduk. Yatırım teşviklerimizle 2012'den bu yana 42 milyar liralık veri merkezi yatırımının önünü açtık."

Kacır, Türkiye tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30 ile 2030'a kadar 30 milyar dolarlık destekle ülkeyi yüksek teknoloji yatırımlarının çekim merkezi haline getirmek üzere harekete geçtiklerini hatırlattı.

Programda, yeni nesil dijital altyapı yatırımlarını hızlandıracak özel çağrılara da yer verdiklerine işaret eden Kacır, "1,5 milyar dolar destek bütçeli HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezleri yatırımlarını hızlandırdık. Asgari 30 megavat kapasitede yüksek nitelikli veri merkezlerinin kurulumu için kapsamlı destekler sunuyoruz. Bulut tabanlı altyapıların ülkemizde kurulmasını hızlandırmaya dönük 1,6 milyar dolar bütçeli HIT-Yapay Zeka Çağrımız ile sanayiden sağlığa, finanstan ulaştırmaya ekonomimizin tüm sektörlerinde dijital dönüşümü hızlandırmayı hedefliyoruz.

HIT-Kuantum Çağrımız ile de klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz. Arzumuz veri işleme ve depolamada ülkemizi bölgesel bir merkez konumuna taşımak, yapay zekanın sunduğu fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Özel sektör eliyle 10 milyar doların üzerinde yatırım öngörülüyor

Kacır, bu vizyonu taşıyan 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nda dijital altyapıyı geliştirmeye ve ülkenin hesaplama kapasitesini artırmaya yönelik somut ve iddialı hedefler ortaya koyduklarını dile getirdi.

Yapay zeka ekonomisinin ihtiyaç duyduğu işlem gücünü karşılamak ve küresel dijital hizmetler pazarından daha fazla pay almak üzere, 2030'a kadar Türkiye'nin kurulu veri merkezi gücünü en az 1 gigavata çıkaracaklarını belirten Kacır, şunları kaydetti:

"Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarında, ağırlıklı olarak özel sektör eliyle 2030'a kadar 10 milyar doların üzerinde yatırımın hayata geçirilmesini öngörüyoruz. Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri ile araştırmacılarımızı, teknoloji girişimlerimizi ve yatırımcılarımızı güçlü bir altyapıyla desteklenen bütüncül bir yapay zeka ekosisteminde buluşturacağız. Herkes İçin GPU Programımız ile girişimcilerimizin ve bilim insanlarımızın yüksek hesaplama gücüne erişimini kolaylaştıracağız. Bugün temelini attığımız Rönesans-Digital Realty Veri Merkezi yatırımı, ülkemizin dijital bağımsızlığını pekiştirme, stratejik teknoloji altyapısını geliştirme ve küresel dijital ekonomide daha fazla pay sahibi olma yolunda önemli bir adımdır.

Ankara Temelli'de, Başkent Organize Sanayi Bölgesi bünyesinde 450 milyon dolarlık altyapı ve bina yatırımlarıyla başlayacak 22 megavat kapasiteli tesis, sonrasında gerçekleşecek 900 milyon dolarlık gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek kapasiteli bilişim altyapısıyla kurumlarımızın ve teknoloji şirketlerimizin güvenli veri depolama ve işleme ihtiyaçlarına cevap verecek. Tüm etaplar tamamlandığında Ankara Temelli Başkent Organize Sanayi Bölgesi'nde 4,1 milyar dolarlık bir sabit sermaye yatırımı hayat bulmuş olacak."

Kacır, geleceğin dijital rekabetini yalnızca en yüksek hesaplama kapasitesine sahip olanların değil, bu kapasiteyi en az enerji tüketimiyle, en yüksek verimlilikle sunabilenlerin kazanacağını söyledi.

Tesisin, tasarımından işletme süreçlerine kadar her aşamada enerji ve kaynak verimliliğini esas alan yaklaşımının, sürdürülebilir büyüme ve yeşil dönüşüm hedefleriyle uyum içinde olduğunu belirten Kacır, sözlerini şöyle tamamladı:

"Rönesans ile Digital Realty'nin ülkemizde gerçekleştireceği bu yatırım, aslında büyük bir yolculuğun başlangıcı. İki firmanın Ankara ve İstanbul'da toplam 10 milyar doları aşacak yatırımlara öncülük etmesiyle oluşturulması hedeflenen 200 megavatlık kapasite, 2030 için belirlediğimiz 1 gigavatlık kapasite hedefinin beşte birini tek başına karşılayacak bir potansiyele sahip.

Ülkemiz, kıtaları birbirine bağlayan stratejik konumu, gelişmiş sanayi ve enerji altyapısı, hızla büyüyen dijital hizmetler pazarı, rekabetçi enerji tedarik imkanları ve yenilenebilir enerji potansiyeli, genç ve nitelikli insan kaynağı, yatırımcılarımıza sunduğumuz kapsamlı desteklerle küresel veri merkezi yatırımları için doğru adrestir. Biz, Türkiye'ye güvenen, ülkemizin potansiyeline inanan, üretim ve teknoloji kabiliyetlerimize değer katan herkesin yanında olmayı sürdüreceğiz."