Wettelijk kader voor maximaal 24.000 deelfietsen krijgt groen licht

Het gaat om een voorstel van ordonnantie rond deelmobiliteit die de meerderheidsfracties hadden ingediend en dinsdag in de commissie goedkeurden.

Een nieuw wettelijk kader is dringend nodig, omdat deelsteps en -fietsen in Brussel zich in een juridisch vacuüm bevinden sinds een arrest van de Raad van State in juli. Na een beroep van de operator Lime tegen de toegekende licenties voor concurrenten Bolt en Dott vernietigde die Raad alle lopende vergunningen voor deelfietsen en -steps.

Deelfietsen

Voor de deelfietsen komt er een overgangsregeling tot 1 mei 2028. Elke aanbieder die aan de wettelijke voorwaarden voldoet, mag tot die datum maximaal 2.500 deelfietsen aanbieden in Brussel.

Vanaf 2 mei 2028 gaat dan de definitieve regeling in: het aantal aanbieders is vastgelegd op twee of drie operatoren. Per licentie moet het aantal tussen 4.000 en 8.000 fietsen liggen. Dat betekent dat er minimaal een aanbod van 8.000 deelfietsen (twee operatoren met elk 4.000 fietsen) beschikbaar zal zijn. Als er zich ook een derde operator aandient, kan dat oplopen tot 24.000 fietsen (drie operatoren met elk 8.000 stuks).

"Er is inderdaad een brede vork vastgelegd, met minstens 8.000 en maximaal 24.000 fietsen. Het aanbod moet voor ons vooral groot genoeg zijn om de stopzetting van de steps op te vangen, bijvoorbeeld wanneer mensen na een nachtje stappen naar huis willen", legt hoofdindiener Stijn Bex, de fractieleider voor Groen, uit.

Deelsteps

De deelsteps verdwijnen vanaf 1 januari 2027 immers uit het straatbeeld, zo besliste de Brusselse regering al. Daar zijn twee argumenten voor, herhaalde Stijn Bex in de commissie Mobiliteit. "Deelsteps zijn minder stabiel en veilig dan fietsen en veroorzaken daardoor zwaardere ongevallen. Bovendien zijn ze een populair vervoersmiddel in de drugshandel."

De afschaffing betekent wel dat bijvoorbeeld vrouwen die een deelstep gebruiken om ‘s nachts veilig naar huis terug te keren nu op zoek moeten naar een alternatief. Bex hoopt hen voor de deelfiets warm te maken.

Villo

De indieners van het ordonnantievoorstel beklemtonen dat er naast de deelfietsen van private operatoren ook een openbare deelfietsdienst - vandaag is dat Villo - moet blijven bestaan. Het verschil is dat de overheid de gebruikersprijs van zo’n publieke dienst laag kan houden. “Dat moet betaalbaar dagelijks gebruik tegen een democratische prijs mogelijk maken”, zegt Bex.

De concessie voor het verouderde Villo, uitgebaat door het Franse reclamebedrijf JCDecaux, liep eigenlijk in september 2026 af, maar werd voor twee jaar verlengd. Door de trage regeringsformatie kon de opvolging van Villo niet meer op tijd geregeld worden. Die opvolger moet ten laatste in september 2028 beschikbaar zijn, zo liet de Brusselse regering al eerder verstaan.

In de commissie Mobiliteit uitte de oppositie, met de parlementsleden Gilles Verstraeten (N-VA) en Alain Maron (Ecolo) op kop, haar twijfels bij de voorgestelde ordonnantietekst. Ze vrezen dat de tekst, in combinatie met de plannen rond de opvolger van Villo, niet sluitend genoeg zal zijn en te veel ruimte laat voor verschillende interpretaties. Verstraeten noemt het ordonnantievoorstel “juridisch broddelwerk”.

Verscheidene mobiliteitsoperatoren hebben de Brusselse regelgeving rond deelsteps en -fietsen de voorbije jaren juridisch aangevochten, en meermaals kregen ze gelijk.

Deelscooters

Het voorstel van ordonnantie voorziet in een of twee licenties voor deelscooters. Per licentie moet het aantal scooters tussen 250 en 2.000 liggen. Dat komt dus neer op minimaal 250 en maximaal 4.000 scooters.

Nieuwe mobiliteitsvormen

De regeringspartijen willen in hun ordonnantievoorstel ook ruimte laten voor nieuwe uitvindingen rond zachte stadsmobiliteit. Pilootprojecten rond innovatieve karretjes, driewielers of andere voertuigen moeten wel beperkt blijven tot maximaal 250 voertuigen per project, zo schrijft de tekst voor.

De plenaire vergadering van het Brussels parlement zal volgens de planning op 20 november definitief groen licht geven voor het wettelijke kader.