'Spionageaffaire Nvidia geeft Nederland troef in strijd om ASML'

Het lijkt wel het plot van een James Bondfilm: een spionne die een steenrijke ondernemer verleidt om hem bedrijfsgeheimen te ontfutselen in opdracht van haar overheid. De topman van chipgigant Nvidia lijkt slachtoffer te zijn geworden van deze tactiek. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten had hij een affaire met een vrouw die werkte voor de Chinese geheime dienst.

Of zij daadwerkelijk gevoelige informatie heeft buitgemaakt en doorgespeeld aan de Chinese autoriteiten, is de vraag. Maar de onthullingen brengen de Amerikaanse regering wel in verlegenheid. President Donald Trump werd een jaar geleden al geïnformeerd over mogelijke spionage bij het Amerikaanse miljardenbedrijf, maar deed niets met die informatie, schrijft The New York Times(opent in nieuw venster).

Bondgenoten van de VS zullen zich hierdoor afvragen of de Amerikanen hun nationale veiligheid wel zo serieus nemen als ze zelf beweren, zeggen deskundigen.

Het verhaal draait om de Taiwanese topman van Nvidia, Jensen Huang, en de voormalige leidinggevende van het Singaporese bedrijf Megaspeed, Alice Huang. Megaspeed is een klant van Nvidia en kocht in de afgelopen jaren voor miljarden aan chips van het Amerikaanse bedrijf. Twee jaar geleden startten de Amerikaanse autoriteiten een onderzoek naar Megaspeed omdat het bedrijf ervan werd verdacht Nvidia-chips door te sluizen naar China.

Voor de meest geavanceerde Nvidia-chips geldt een exportverbod naar China. De VS wil zo de voorsprong in de wereldwijde AI-race behouden en voorkomen dat de chips worden gebruikt voor militaire doeleinden.

Om die reden zet de VS ook bondgenoten onder druk om de export van hoogwaardige technologie naar China aan banden te leggen. Bijvoorbeeld van geavanceerde chipmachines van het Nederlandse ASML. Afgelopen zomer reisde minister van Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma nog naar Washington om erop aan te dringen deze maatregelen in te trekken.

'Nederland kan ASML niet beveiligen'

De affaire rond Nvidia geeft Nederland extra munitie om zich te verzetten tegen die regels, zegt Sanne van der Lugt. Zij is China-onderzoeker bij het Leiden Asia Centre en gespecialiseerd in Chinese technologische ontwikkelingen.

"De Amerikaanse overheid zegt al jaren: die Nederlanders kunnen zo'n groot en strategisch bedrijf als ASML helemaal niet beveiligen. De Amerikanen proberen dat naar zich toe te trekken door maatregelen op te leggen. Deze affaire bij Nvidia is een perfect argument voor Nederland om te zeggen: wie zegt dat jullie je bedrijven wel kunnen beveiligen?"

Dat Trump niet ingreep na de waarschuwing over mogelijke spionage bij Nvidia, heeft volgens analisten alles te maken met de waarde van Nvidia voor de Amerikaanse economie. De Amerikaanse president zou de chipverkoop niet in gevaar willen brengen.

Bovendien heeft Trump de exportregels voor Nvidia-chips naar China vorig jaar zelf versoepeld. Het bedrijf mocht weer oudere chips aan China verkopen en in ruil daarvoor kreeg de Amerikaanse overheid een kwart van de opbrengst. De Trump-regering heeft er dus zelf ook belang bij dat de verkoop niet wordt verstoord.

"Trump heeft een heel nauwe band met Huang", zegt Mara Hvistendahl, journalist bij The New York Times. Zij was betrokken bij het onderzoek van de krant naar de spionagezaak. Volgens haar maakt Huangs relatie met de president hem een heel aantrekkelijk doelwit voor spionage. "Los van de economische waarde van informatie over Nvidia, is hij mogelijk ook op de hoogte van beleidsplannen."