‘Doğa ve canlılar sebebi olmadıkları bir felaketin mağduru’

Yaban hayatı fotoğrafçıları Süha Derbent ve Dr. Murat Uslu’nun üç yıl boyunca arktikte çektiği kareler Muse Contemporary’deki ‘Eşik Noktası’ sergisinde izleyiciyle buluşuyor. COP31 iklim zirvesi öncesi konuştuğumuz Derbent “Eylül ayında fotoğrafladığım iki buzulun haziranda tamamen eriyip yok olduğunu gördüm” diyor.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

Seller, yangınlar, eriyen buzullar... İklim krizinin etkilerinin faturasını yalnızca biz ödemiyoruz, diğer canlıların da yaşamı tehdit altında. Yaban hayatı fotoğrafçıları Süha Derbent ve Dr. Murat Uslu, kuzey kutbundaki değişimi üç yıl boyunca izleyip eriyen buzulları ve yaşam mücadelesi veren hayvanları fotoğrafladı. Şimdi bu fotoğraflar Muse Contemporary Sanat Galerisi’ndeki ‘Eşik Noktası’ sergisinde izleyiciyle buluşuyor. Sergide tasarımcı Deniz Derbent’in interaktif bir enstalasyonu da var. Antalya’da düzenlenecek COP31 iklim zirvesi öncesinde Süha Derbent’le arktikte (kuzey kutup dairesinin üstünde kalan bölge) tanık olduklarını ve iklim krizini konuştuk.

Haberin Devamı

◊Üç yıl boyunca arktiğin zorlu coğrafyasında çalıştınız. Bu yolculuğa çıkma kararını nasıl aldınız?

Bizi bu projeye yönlendiren birkaç neden oldu. Öncelikle buzulların erimesi hep duyduğumuz ve takip ettiğimiz bir konuydu. Kendimiz de görmek ve belgelemek istedik. Ayrıca hem benim hem de Murat Uslu’nun kutup ayılarına duyduğumuz hayranlık önemli rol oynadı. Arktik kuşkusuz olağanüstü doğal güzellikler sunuyor insana, ama gözümüzle görerek tanık olduğumuz hızlı erime düzeyi, adeta dünyanın sonunun gelişini izlemek gibi etkileyici bir bakış açısı da kattı bize.

◊Kanada’nın Baffin Adası’ndan Svalbard’ın kuzeyine uzanan yolculuğunuzda zorlu hava koşullarıyla karşılaştınız. Kendinizi tehlikede hissettiğiniz oldu mu?

Bir yaban hayatı fotoğrafçısı olarak 40 yılı aşkın zamandır doğada çalışıyorum. Özellikle Kanada’da oldukça soğuk koşullarda çalıştık ama bu bizim için aşılamaz bir sorun değildi. Asıl sorunu en vahşi canlı olan insanla yaşadık. Kanada’da kutup ayısı avcılığı serbest olduğu için avcıların tehditkâr yaklaşımları bizim için zorlayıcıydı. Kendimizi tehlike altında hissettiğimiz zamanlar oldu.

◊Arktik, iklim krizinin çarpıcı biçimde gözlemlendiği yerlerden biri değil mi?

Haberin Devamı

Şu an sergideki iki buzulu eylül ayında çok etkileyici bulduğum için fotoğraflamıştım. Ardından bunu takip eden haziran ayında gittiğimde, o buzulların tamamen eriyip yok olduğunu gördüm. Bu örneği belgesi olduğu için özellikle verdim. Bunun dışında gözümüzle gördüğümüz eylül-haziran arası erimenin boyutunun çok büyük olduğunu söyleyebilirim. Pek çok kez buzullardan parçaların kopuşuna şahit olduk.

◊Serginin adı ‘Eşik Noktası’. Geri dönülemez bir kırılmanın eşiğinde miyiz?

Kişisel gözlemlerime dayanarak eşik noktasının aşılmaya çok yakın olduğunu ve geri dönüşsüz iklim saatine yaklaştığımızı rahatlıkla söyleyebilirim. Ancak toplumun geneli iklim kriziyle ilgili başına bir felaket geldiğinde konuşmaya başlıyor. Oysa doğa ve canlılar sebebi kendi olmadıkları bir felaketin mağduru durumundalar. İklim krizinin sebebi başta fosil yakıtlar olmak üzere insanın konfor alanını giderek genişletmeye çalışması. Doğayı sınırsız ve tükenmeyecek sanarak yaşamak insana özgü bir yanılgı maalesef.

Haberin Devamı

‘İklimin daha çok konuşulması çok önemli’

◊Türkiye 9-20 Kasım’da Antalya’da COP31’e ev sahipliği yapacak. Arktikte iklim krizinin etkilerine tanıklık ettiniz, sizce dünya liderleri artık hangi somut adımları atmalı?

COP31’in ülkemizde yapılıyor olması birçok açıdan önemli bir fırsat. Her şey bir yana bu sebeple iklimin daha çok konuşuluyor olması, bilimsel raporların insanların erişebileceği hale gelmesi bile çok önemli. Diğer yandan iklim krizinin gerçek sorumlularının ortaya konması gerekiyor. Fosil yakıt üreticilerinin sorumluluğunu bireylere yükleyerek zaman kazanmaya yönelik politikalardan kaçınılması gerektiği vurgulanmalı. Dünyayı asıl kirletenler gelişmiş ülkeler olduğu halde iklim krizinden daha çok yoksul ülkeler etkileniyor. Bu da iklim adaletinin sağlanması gerektiğini gösteriyor. Afetler hızla artacağı gibi büyük göç sorunları da oluşacak bu adalet sağlanmadıkça. Elbette birey olarak hepimizin iklim kriziyle ilgili vicdani olarak da almamız gereken önlemler var. Ama bence insanların kitlesel olarak büyük şirketleri ve devletleri iklim kriziyle ilgili somut adımlar atmaya yönlendirecek bir birlikte hareket etme zorunluluğuna ihtiyacı var. Bu noktada sivil toplum kuruluşlarının da önemli etkisi olacaktır.

Haberin Devamı

‘Kutup ayısını takip etmek yanlış’

◊Daha önce Kuzey Kutbu’nda kar motoruyla fotoğraf çekmek için bir kutup ayısının peşinden gittiğiniz kareler gündeme gelmiş ve tartışılmıştı. O gün ne yaşandı?

90’lı yıllarda bir kez gitmiştim oraya. Benim planladığım bir seyahat değildi. Seyahati planlayan kişinin ayıları rahatsız eden bu tavrı nedeniyle orada çalışmamı sonlandırıp geri döndüm. Ayıyı takip etmenin onu rahatsız edeceğini ve yapılmasının kesinlikle yanlış olduğunu düşünüyorum. O zaman rehberlerin yaptığı bu uygulama artık Kanada dışında her yerde zaten kesin olarak yasak.

Haberin Devamı

◊Yaban hayatını görüntülemekle doğal yaşama müdahale etmek arasındaki sınırı bugün nerede çiziyorsunuz?

Günümüzde bu konuda etik kuralları baştan belirlenmiş organizasyonlara katılıyoruz. Mesela Kanada’da avcılık serbestken Norveç’te ayılara yaklaşma konusunda katı kurallar var. Rehberler bu konuda fazlasıyla hassas. Takip etmek de zaten yasak. Hayvanların çekimi sırasında önceliğimiz onun güvenliği ve rahatsız edilmemesi. Hayvanın daha iyi bir fotoğrafını çekmek için ne onu ne de kendimizi risk altına alırız. Her şeyi de çekmemiz zaten gerekmiyor. Görmek bile bizim için fazlasıyla yeterli ve büyük bir ayrıcalık. Sergideki fotoğrafların birkaç tanesi hariç hepsi gemiden hiç inmeden, hayvanın gemiye olan mesafesi korunarak 600 ve 800 milimetrelik teleobjektiflerle çekildi. Yakın çekim olan iki fotoğraftaysa ayılar koku alıp merakla gemiye kendileri yaklaştı. Biz yine gemideydik.