سقوط ساختار درمان؛ افزایش ۱۰ برابری قیمت تجهیزات پزشکی

• رئیس سازمان نظام پزشکی با تأیید گرانی تجهیزات پزشکی از ۱۰ برابر شدن قیمت این اقلام خبر داده و گفته: «دستگاهی که قبلا ۵ میلیارد تومان قیمت داشت، حالا به ۵۰ میلیارد تومان رسیده در حالی که میزان استهلاکش کاهش نداشته بلکه قیمت هر قطعه‌اش هم ۱۰ برابر گران‌تر شده، اما تعرفه خدمات ارائه شده با این دستگاه، متناسب با این افزایش قیمت نیست.»

افزایش قیمت و کمیاب شدن اقلام دارویی در حالی به بحرانی جدی در ساختار درمان و بهداشت کشور تبدیل شده که در آنسو قیمت تجهیزات پزشکی نیز افزایش قابل توجهی داشته است. سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، هفته گذشته هشدار داده بود که تداوم مشکلات تامین تجهیزات پزشکی تا پایان سال ممکن است به تعطیلی بعضی اتاق‌های عمل بیمارستان‌ها منجر شود.

او با اشاره به کمبود اقلام مصرفی در اتاق‌های جراحی و بخش‌های بستری و اورژانس‌های بیمارستانی، گفته بود: «کاهش واردات، گرانی و ضعف نظارت بر نحوه هزینه‌کرد ارز دولتی، باعث کمبود اقلام مصرفی بیمارستانی شده و در بعضی بیمارستان‌ها، بیماران باید اقلامی مانند دستکش، گان و وسایل پانسمان را از خارج از بیمارستان تهیه کنند که این هم هزینه مضاعفی بر جیب بیماران است.»

میرمجید مصلایی، رئیس انجمن آزمایشگاه‌های پزشکی استان تهران، نیز دو روز پیش از کمبود نقدینگی آزمایشگاه‌های تشخیص به دلیل انباشت بلندمدت مطالبات از سازمان‌های بیمه‌ و ناتوانی در خرید کیت‌های ضروری تشخیصی خبر داد.

میرمجید مصلایی ضمن اشاره به وارداتی بودن اقلام مصرفی آزمایشگاه‌های تشخیص طبی گفت که این اقلام به شدت به نرخ ارز وابسته است و ظرف دو سال اخیر حتی یک ریال از تفاوت نرخ ارز و حمایت‌های ریالی به آزمایشگاه‌ها پرداخت نشده است.

همچنین دکتر محمدرضا امینی‌فرد، رئیس انجمن علمی آسیب‌شناسی ایران، درباره تبعات کمبود شدید کیت‌های تشخیصی در آزمایشگاه‌های سراسر کشور هشدار داد. در حالی‌ که حدود ۷۰ درصد از تشخیص‌های پزشکی، به جواب آزمایش‌های تشخیص وابسته است ولی رئیس این انجمن علمی به ایرنا گفت: «آزمایشگاه‌ها ستون فقرات تشخیص پزشکی هستند ولی امروز با بحران در تامین مواد مصرفی و کیت‌های تخصصی مواجه هستیم.»

به گزارش خبرگزاری «ایرنا»، نوسانات ارزی و مشکلات در فرآیند واردات، باعث شده تا بسیاری از کیت‌های حیاتی که برای تشخیص بیماری‌های حساس و مزمن مورد نیاز است، در بازار موجود نباشد یا با قیمت‌های غیرقابل‌کنترل عرضه شود. وقتی یک مرکز علوم آزمایشگاهی با کمبود کیت مواجه می‌شود، یا مجبور است از آزمایش‌های با دقت پایین‌تر استفاده کند که این امر خطر تشخیص اشتباه را در پی دارد، یا اینکه مجبور است خدمات را به تعویق بیندازد که این خود باعث تاخیر در روند درمان بیمار می‌شود. علاوه بر مشکل تامین کالا، مراکز علوم آزمایشگاهی با بحران نقدینگی شدیدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

محمد رییس‌زاده، رئیس سازمان غذا و دارو، در گفتگو با روزنامه «اعتماد» مشکل کمبود تجهیزات پزشکی را «حاد» ارزیابی نکرده است!

رئیس سازمان غذا و دارو گفته: «در حال حاضر، با مشکل خیلی حادی در بحث تجهیزات پزشکی و حتی دارو‌های بیمارستانی مواجه نیستیم. مشکل کمبود تجهیزات و دارو از قبل هم بوده و پیش از اینهم در ۱۳۰ قلم دارو یا تجهیزات کمبود داشتیم یا ۸۰ قلم دارو و تجهیزات به طور کلی نایاب بود ولی این کمبود با ذخایر استراتژیک جبران می‌شود.»

محمد رئیس‌زاده البته افزایش قیمت‌ها را تأیید کرده و گفته: «دستگاهی که قبلا ۵ میلیارد تومان قیمت داشت، حالا به ۵۰ میلیارد تومان رسیده در حالی که میزان استهلاکش کاهش نداشته بلکه قیمت هر قطعه‌اش هم ۱۰ برابر گران‌تر شده است.»

رئیس سازمان غذا و دارو آنچه را برای بیمارستان‌ها و مراکز درمانی بحران‌زا شده، عدم افزایش تعرفه خدمات ارائه شده با این دستگاه متناسب با افزایش قیمت آنها ارزیابی کرده است: «در حال حاضر، در بیمارستان‌ها بیش از اینکه با کمبود دارو و تجهیزات پزشکی مواجه باشیم، با مسئله استهلاک این تجهیزات مواجهیم و تعرفه خدمات درمانی ارائه شده با این تجهیزات، تعرفه واقعی نیست و این تعرفه جوابگوی هزینه‌ها و استهلاک تجهیزات نیست، چون قیمت تجهیزات به دلیل تلاطم‌های موجود، افزایش داشته و اگر مشکلی برای مردم ایجاد می‌شود از بابت نامتناسب بودن تعرفه خدمات با همین افزایش قیمت‌هاست.»

علی جعفریان، مشاور عالی وزیر بهداشت، نیز در گفتگو با روزنامه «اعتماد» مشکلات تأمین انواع تجهیزات پزشکی را به دو دسته تقسیم کرده و گفته است: «تجهیزات پزشکی شامل دو گروه تجهیزات مصرفی و تجهیزات سرمایه‌ای است.

علی جعفریان گفته: «در مورد تجهیزات سرمایه‌ای با وضعیت متفاوتی مواجهیم، چون اغلب این تجهیزات، وارداتی است و بنابراین، شرایط تحریم و حتی انتقال ارز و مشکلات حمل و نقل کالا، یک چالش جدی برای واردات این تجهیزات است، اما مشکل مهم‌تر این است که این تجهیزات وارداتی، ارزبری دارد ولی ارز واردات تجهیزات سرمایه‌ای، از فهرست ارز ترجیحی حذف شده و باید به صورت آزاد تامین شود در حالی که نقدینگی و ریال همین ارز آزاد هم به سختی تامین می‌شود. با چنین شرایطی، برای تامین تجهیزات سرمایه‌ای بیمارستان‌ها و مراکز درمانی با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد.»

مشاور عالی وزیر بهداشت هم افزایش تعرفه خدمات را راهکار دانسته و گفته: «پیش از اجرای سیاست حذف تجهیزات سرمایه‌ای از دریافت ارز ترجیحی، قیمت یک دستگاه‌ام‌آر‌آی، ۲۰ میلیارد تومان بود ولی حالا قیمت این دستگاه ۷ برابر گران خواهد شد. با این افزایش قیمت و با تعرفه‌های درمانی مصوب، نه بخش دولتی و نه بخش خصوصی قادر به جایگزینی این دستگاه نیستند، چون با این تعرفه‌ها، هزینه خرید و جایگزینی دستگاه‌ام‌آر‌آی به دست نمی‌آید و بنابراین در کنار گرانی قیمت ارز و تحریم، با مشکل نامتناسب بودن تعرفه‌های درمانی هم مواجهیم و لازم است که اجزای فنی تعرفه‌های درمانی، متناسب با هزینه ارز آزاد اصلاح شود.»

این در حالیست که در آنسو سهم بیمه‌های درمانی از پرداخت هزینه دارو و درمان با کاهش روبرو شده و اکثر بار مالی هزینه دارو و درمان بر دوش شهروندان است. در چنین شرایطی افزایش تعرفه‌های خدمات درمانی سبب گران‌تر شدن درمان برای خانوارهایی خواهد شد که اکثر آنها با درآمدهای ناچیز قادر به تأمین هزینه‌های ضروری زندگی نیز نیستند.