"The Washington Post": Gdzie się podziały tamte komedie?

Interia współpracuje z czołowymi redakcjami na świecie. Co piątek w ramach cyklu "Interia bliżej świata" publikujemy najciekawsze teksty opiniotwórczych zagranicznych gazet. Założony w 1877 r. dziennik "The Washington Post", z którego pochodzi poniższy artykuł, to najstarsza gazeta w USA. Jej dziennikarze 73-krotnie zdobywali nagrodę Pulitzera.

Żyjemy w coraz bardziej samotnym świecie. Zamknięci w cyfrowych bańkach przewijamy ekrany - i na wszystko reagujemy oburzeniem, odrazą albo jakąś ich mieszanką. To ponury czas. Ale przede wszystkim: to czas powagi.

Mówię to całkowicie serio: jesteśmy śmiertelnie poważni. A kiedy jesteśmy poważni, jesteśmy samotni. Rzadko spotykamy się, żeby razem się śmiać. Szkoda. Bo nic tak nie zbliża ludzi - nic tak nie podnosi na duchu, nie cieszy, nie pokrzepia - jak wspólny śmiech do rozpuku wśród obcych.

Nie robią już takich komedii jak kiedyś

Jednym z niewielu przykrych aspektów lektury nowej książki Matta Singera "Funny Business" jest uświadomienie sobie, jak wiele z tego wspólnego doświadczenia bezpowrotnie przepadło.

Książka jest niezwykle przyjemną opowieścią o komediowym boomie "frat packu" (Will Ferrell, Vince Vaughn, Seth Rogen) z połowy pierwszej dekady XXI wieku. Singer prowadzi nas przez początki tej sceny: od tego, jak wszystko się zaczęło, gdy Ben Stiller i Judd Apatow spotkali się w kolejce na koncert Elvisa Costello; przez to, jak Ferrell i Adam McKay stali się Abbottem i Costello swojego pokolenia; po Kristen Wiig, która weszła do kanonu męskich komedii dzięki "Druhnym", jednej z najbardziej kasowych komedii tamtej epoki.

Autor opowiada o tym wszystkim z werwą i głębokim sentymentem do tamtych lat - nie ukrywając przy tym, jak bardzo produkcje te były zdominowane przez białych mężczyzn.

Jednak w miarę czytania książki zdajesz sobie sprawę: "Ej, nikt już nie kręci takich oryginalnych komedii".

Dlaczego komedie zniknęły z dużego ekranu?

I to prawda. Filmy takie jak "Legenda telewizji", "Polowanie na druhny" i "40-letni prawiczek" odniosły ogromny sukces, ale komedie dla dorosłych - choćby młodych i niedojrzałych - praktycznie zniknęły z ekranów.

Spośród 50 najbardziej kasowych filmów 2025 roku w amerykańskich kinach dokładnie jeden dałoby się uznać za komedię dla dorosłych: remake "Nagiej broni". Uplasował się na 39. miejscu i po uwzględnieniu inflacji przyniósł mniej zysku niż jakikolwiek inny film z oryginalnej serii.

W zeszłym roku jedynymi komediami w pierwszej pięćdziesiątce były sequele ("Pogromcy duchów: Imperium lodu") albo remaki ("Wredne dziewczyny"). Oryginalnych komedii już się nie kręci.

Singer twierdzi, że wynika to w dużej mierze ze sposobu, w jaki współcześni odbiorcy obcują z komedią.

- Dzisiejsze pokolenie komików nie ogląda już tego rodzaju filmów. Zamiast tego oglądają seriale, TikToka. Później sami chcą tworzyć coś podobnego - tłumaczył.

Innymi słowy: śmieją się w samotności.

Kiedy oglądałem pierwszą "Nagą broń" w kinie, miałem wrażenie, że razem z całą salą raz po raz wybucham niepohamowanym śmiechem, a otaczający mnie ludzie nagle stali się moimi najlepszymi przyjaciółmi. Dziś jedynym sposobem, by podzielić się z innymi podobnym doświadczeniem, jest kliknięcie przycisku "Udostępnij". A to zdecydowanie nie to samo.

Znamienne, że większość gwiazd komedii sprzed 20 lat nie zawraca już sobie głowy kinową dystrybucją swoich produkcji. Nowy serial Ferrella "The Hawk" (niestety nieśmieszny) można oglądać na Netfliksie, a zarówno komedia sensacyjna z Vaughnem "Mike & Nick & Nick & Alice" (znacznie zabawniejsza), jak i komedia z Wiig "Barb i Star jadą do Vista Del Mar" (jeszcze zabawniejsza) trafiły od razu na platformy streamingowe. Steve Carell od ponad dekady nie wystąpił w komedii dla dorosłych przeznaczonej na duży ekran, ale jest wszechobecny na waszych urządzeniach. Po prostu dali za wygraną.

Gdzie znajdziemy okazje do śmiechu?

Książka Singera jest więc trafnym, a przy tym niezwykle wciągającym epitafium nie tylko dla epoki komedii z połowy pierwszej dekady XXI wieku, lecz także dla komedii filmowych w ogóle.

Trudno bowiem znaleźć w niej optymizm co do przyszłości gatunku. W tym roku wpływy ze sprzedaży biletów kinowych ogólnie wzrosły, i to nie tylko za sprawą kolejnych odsłon znanych serii o superbohaterach, lecz także filmów opartych na oryginalnych pomysłach.

Wymowne jest jednak to, jaki gatunek odnotował największy wzrost popularności - horrory. Żyjemy w mrocznych, poważnych czasach, ale paradoks polega na tym, że to właśnie w horrorach można dziś odnaleźć nowe pokolenie komediowych talentów.

W dzisiejszych czasach to właśnie horrory dają najwięcej okazji do śmiechu. Począwszy od "Obsesji" (filmu Curry'ego Barkera, który od lat prowadzi na YouTubie kanał z krótkimi skeczami komediowymi), przez "Uciekaj!" i "Nie!" (autorstwa Jordana Peele'a, legendy komedii znanej z programu "Key & Peele"), aż po "Zniknięcia" i "Resident Evil" (dwa znakomite horrory, które są zarazem przezabawne, wyreżyserowane przez Zacha Creggera, byłego członka grupy kabaretowej "The Whitest Kids U' Know"). Komicy zrozumieli, że aby odnieść sukces na wielkim ekranie, muszą przemycać swój humor do filmów należących do zupełnie innych gatunków.

Ma to oczywiście swoje zalety. Jedną z największych przyjemności podczas oglądania znakomitego "Resident Evil" była możliwość wspólnego śmiania się z widzami w wypełnionej po brzegi sali kinowej. Jednak fakt, że takie doświadczenia oferują dziś niemal wyłącznie horrory i filmy dla dzieci, trudno odbierać inaczej niż jako porażkę - kapitulację wobec naszej samotności, algorytmów i niezdolności do znalezienia sposobów na wspólny śmiech.

Tekst przetłumaczony z "The Washington Post".

Autor: Will Leitch

Tłumaczenie: Monika Bortnowska