Wypatrzenie tego zjawiska to jak wygrana w Lotto. Czym jest łuk Kerna?

Łuk Kerna to wyjątkowo rzadkie zjawisko optyczne, które może pojawić się na naszym niebie w niezwykle specyficznych warunkach. O ile halo, paraselena czy słońca poboczne potrafią zachwycić uważnych obserwatorów nieco częściej, tak łuk Kerna to prawdziwy unikat, uchwycony dotąd zaledwie kilkukrotnie w historii obserwacji atmosferycznych.

Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock

Fenomen niemal nieuchwytny

Łuk Kerna - często mylone z klasycznym halo - to zjawisko wyjątkowo słabo widoczne, ukazujące się w postaci pełnego okręgu wokół zenitu, czyli najwyższego punktu na niebie, bezpośrednio nad obserwatorem. W swojej dolnej części nakłada się częściowo z lepiej znanym łukiem okołozenitalnym, co dodatkowo utrudnia jego rozpoznanie. 

Po raz pierwszy zostało zaobserwowane przez H. F. A. Kerna już w 1895 roku, jednak pierwsza fotografia tego fenomenu pochodzi dopiero z 2007 roku, kiedy to Marko Mikkilä zdołał uchwycić je aparatem w fińskim Sotkamo.

Diamentowy pył i trójkątna magia

Co sprawia, że łuk Kerna jest tak unikatowy? Jego sekret tkwi w mikrostrukturze lodu. Występuje tylko wtedy, gdy w powietrzu unoszą się delikatne płytkowe kryształy lodu o nietypowo trójkątnej podstawie. To prawdziwa rzadkość – większość znanych halo tworzą kryształy o sześciokątnym kształcie.

Gdy promienie światła napotykają te wyjątkowe trójkątne kryształki, przechodzą przez ich górną powierzchnię, by następnie odbić się od bocznej ścianki. Dalej są załamywane na drugiej bocznej powierzchni, gdzie kąt łamania wynosi dokładnie 60 stopni. 

Kombinacja tych właściwości sprawia, że łuk Kerna jest tak spektakularny, a zarazem praktycznie niewidoczny gołym okiem.

Dlaczego tak trudno dostrzec łuk Kerna?

Łuk Kerna należy do zjawisk, które można obserwować niemal równie rzadko, co całkowite zaćmienie Słońca. Wymaga wyjątkowych warunków atmosferycznych – sprzyja mu tzw. „pył diamentowy”, czyli unikalna mgiełka kryształków lodu unoszących się w powietrzu przy bardzo niskich temperaturach. 

Dlatego właśnie każdy, komu uda się je zobaczyć lub sfotografować, może uznać się za prawdziwego szczęściarza.