Yurttaşa büyük ceza

Türkiye salgından bu yana ekonomik bunalım, son yerel seçimlerden bu yana da hukuk bunalımı yaşıyor. Sandık, her beş yılda bir ülkeyi yönetecek kişilerin belirlenmesi için kuruluyor. Ancak son seçimlerde kullanılan oylar adeta kullananları cezalandırmaya dönmüş durumda.

Yakın geçmişi anımsayalım. 2023 Mayıs seçimlerinden sonra Mehmet Şimşek, enflasyonu yenme programı başlattı. Üç yıldır bir türlü hedefine ulaşamadı. Başarısızlığın en önemli nedeni iktidarın siyasi gelecek kaygılarıydı. Muhalefetin elindeki belediyelere İstanbul’dan başlayan operasyonlarda hukuk yok edilince Şimşek’in programı en büyük darbeyi aldı. Bir de enflasyonu yenme programı, oluşacak sert tepkileri engellemek için zamana yayıldı. Ancak uzayan zamanda öngörülemeyen yeni bunalımlar ortaya çıktı. En sonuncusu, fon vurgunu. İşte tam burada yurttaşın verdiği oy nedeniyle nasıl cezalandırıldığının somut bir örneği var. Şöyle: Kuraldır, Türkiye’de enflasyonu iktidar yükseltir, bedeli sabit ve dar gelirliler öder. Program gereği maaşlara zam yapılmadı, faizler yükseltildi. Maaşla geçinemeyen insanlar yaşamını daha da kısıtlayarak yaptığı tasarruflarının değer kaybetmemesi için arayışa girdi. İşte ceza burada başlıyor. Ev kiranızı, okul taksidinizi, ayırdığınız mutfak harcamanızı Türkiye’de para piyasası fonlarına koyarsanız ağır cezalandırılır, kumar masasına oturmuşsunuz gibi ütülürsünüz. Devleti yönetenler de seyreder. Fonlara yönelen yurttaş önce yüzde 10 vergi getirilerek, sonra bu yüzde 15’e yükseltilerek, ardından fonun içine yüzde 10 devlet tahvili alma zorunluluğu konularak, sonra vergi yüzde 17.5’e yükseltilerek, en sonunda da vurgunculara terk edilerek ağır şekilde cezalandırılır. Öyle görünüyor ki bu ceza sürecek.

Ama... İşin başka başka boyutları da var. Bakanların ve iktidarı savunan gazetecilerin açıklamalarına göre yüzlerce milyarlık vurgun var ortada. Peki devlet bu vurgun üzerinden para kazananlardan yüzde 17.5 oranında vergisini aldı mı? Alamadıysa o ayrı bir facia. Vurgunculara giden para kimindi? Küçük yatırımcının. Yurttaşını korumayanlar bu paralardan bir de vergi aldı. Evet, devlet vergisini kör kuruşuna kadar almalı. Ama ortada şöyle bir durum var: Dolandırıcı vurgununu yapmış, yönetim vergisini almış. Sahipsiz kalmış yurttaşa büyük ceza kesilmiş.

Peki, AKP’nin dört isimli eski bakanı eşiyle birlikte ne yapmış: TERA’nın bir fonu üzerinden fiyatı aşırı yükseltilen Özata Denizcilik’in hisselerinden paralar kazanmış. İşte bu vurgunun nasıl üst düzey bir bilinçle yapıldığının sırrı burada gizli. Dört isimli bakan, fona girmemiş. Çünkü yüzde 17.5’lik vergi var. Oysa hisseden sağlanan kazancın vergisi sıfır. Parayı tövbe hesabına geri verdiği söylenen dört isimli AKP’li eski bakan devlete bir kuruş vergi bile vermek istememiş.

Türkiye’de sermaye yatırım araçlarına yatırım yapma fikri içeride ve dışarıda nasıl algılanıyor acaba? Koca koca insanlar, “Risk aldınız her şeyinizi yitirmeyi göze alın” diyor televizyonlarda. İYİ Partili Erhan Usta’nın kulakları çınlasın. Güven sorunu ne durumda acaba?

Halka arzlar üzerinden giden 1 trilyonun üzerindeki parayı kimse konuşmuyor. Düşen borsa, özel sektör tahvilleri, finansman bonolarında büyüyen sorunların kim farkında? Ya sektörde oluşan işsizlik?

Yurttaşa ceza kesilmesine yol açanları tövbe hesabı kurtarır mı göreceğiz…