The Jerusalem Post'Oh my God, it’s Tehran': B-2 pilots reveal dramatic moments of attack on nuclear facilitiesPunchArmy seeks Bauchi land for armour training as COAS leads combat exerciseCNN TürkBelediye başkanı ve başkan vekili seçimine yeni düzenlemeInquirerP9 million in petroleum products seized in Lipa City; 2 arrestedZDF heuteEntdecken Sie das ZDF-Nachrichtenstudio한겨레미 상원, 이란전 중단요구 부결…공화당 세 의원 찬성매일경제“친구 따라 주식했다가 쪽박만”…은행예금·파킹통장에 다시 몰리는 돈경향신문영어 1등급 7~10% 전망…수시 ‘수능최저’ 충족자 늘어날까New Straits TimesTwo family members killed in Parit Raja house fireGlobo EsporteSão Paulo x Fluminense - Campeonato Brasileiro 2026 - Ao vivo - globoesporte.comE! OnlineBruno Mars Announces Death of Dad in Heartbreaking PostDeadlineJorrybell Agoto Dies: Filipiñana Breakout Actress Was 32
The Daily Newsstand · Free, Always
Friday, November 20, 2026

Bir ülke kendine neler eder!

Translate

Günlerdir Arundhati Roy’un Sığınağım ve Fırtınam kitabını okuyorum. (*) Bir özyaşam anlatısı.

Küçük Şeylerin Tanrısı romanını okuyanlar bilir, onun nasıl bir anlatıcı olduğunu. Bir tek o romanı okumak bile, size Hindistan’a dair çok şey anlatır. 

Bu kez kendinden, annesinden, aile öyküsünden yola çıkarak yazarlık yolculuğunu anlatırken; ister istemez ülkesinin gerçeğini de anlatır.

Özellikle Mayıs 1998 sonrasını...

Adım adım Hindistan’ın bu süreçte (tabii ki siyasal iktidarın) kendisine neler ettiğinin öyküsüne de değinir, Roy.

Bir yanda yükselen Hindu milliyetçiliği, diğer yanda Keşmir sorunu, dolayısıyla 200 milyon Müslümanın yaşadığı ülkedeki ayrımcılık ve Hindistan-Pakistan arasındaki nükleer savaş tehdidi...

Roy, bunu da şöyle özetler:

O günkü Hindistan gerçeğinden bugünün Türkiye’sine baktığımızda; 2001’den beri ülkenin bölgedeki konumunu bambaşka bir siyasi yörüngeye oturtmaya çalışan AKP iktidarının 25 yılda yaptıklarının Hindistan gerçeğini anımsatması manidar.

Hele hele ABD ile İsrail’in İran’a yaptığı saldırıdaki tutumu ise bunu pekiştirecek düzeyde. Yani bölgede güç devşirmek, çatışmaları körüklemek, her türlü milliyetçiliğe ve saldırganlığa destek vermek.

Gelelim Türkiye gerçeğine:

Önce, Roy’un şu sorusuyla başlayalım dilerseniz:

“Bütün bunlar neden bu kadar tanıdık geliyor?”

Yirmi beş yılın adım adım bir kronolojisini çıkarırsak, gerçekten önce şu soruyu da sormalıyız:

“Bir siyasi iktidar yönettiği ülkesine bütün bu yıkımları nasıl yapar?”

Biliyorum, diyeceksiniz ki “ne yıkımı, bu az gelir!”

Geldiğimiz noktayı ayrıntılı anlatmaya hiç gerek yok. Ama satırbaşlarıyla hatırlatayım gene de isterseniz:

Siyasi kirlenme,

Derin enflasyon,

Adalet sistemindeki çöküş,

Özelleştirme yağması,

Eğitimdeki yozlaşma,

İşsizlik,

Yoksullaşma,

Kaynakların yağmalanması,

Liyakatsiz yönetim,

Ayrımcılık,

Saldırganlık,

Toplumsal çürüme...

Ve tüm bunlar Türkiye’nin Özal dönemiyle başlayan “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” zihniyetinin bir ürünüdür.

Bunun da her alanda “kontrolsüz güç”e dönüşmesi siyaseti dizayn ettiği gibi her türlü yolsuzluğun, rüşvetin, karapara düzeninin, mafyalaşmanın da önünü açmıştır.

“Yeni Türkiye” nidasıyla ortalığa düşenler, “15 Temmuz” kuşatma hareketinden “Fonzin vurgunu”na uzanan süreci iyi okumalıdırlar. Bilinen, görülen, duyulan bu “kuşatma” çok öncelerden başlamıştı aslında. Ve herkes, her kesimden insan bu toplumda üç maymunu oynuyordular. Onların “mankurt” maskelerine aldanıyordu kimileri, kimileri de o “dindarlık” kisvesine inanıyordu ama çoğumuz da “Bize dokunmuyor” diyerek umursamazlıktan geliyorduk!

O günlerde Hannibal Genseric’in bir analizini okuyunca olup biten daha da aydınlanıyordu zihnimde.

ABD’nin kuşatma hazırlığı o “yeni insan”ı / “yeni ülke”yi yaratmakla başladı her şey. Bu uzun vadeli bir projeydi. Adım adım siyasetçi dizayn ederek buraya varıldı.

Hatırlayalım Köy Enstitülerinin kapatılması, ülkenin geri kalmışlığına devam işaretiydi. “Biz yardım edelim ama siz de her istediğimizi yapın” demekti bu.

Cemaatlere pırıl pırıl çocukları teslim ederken de bu anlayış öndeydi: “Siz bize verin, eğitelim, her şeyini biz karşılarız...”

İşte sonuç ortada.

O gün bugündür adı konan veya konmayan her türlü komplo bir “darbe”dir ülkenin bugününe ve geleceğine. Siyasetin, ordunun, eğitimin, adalet sisteminin dokusunu bozan her adım/eylem bugünkü sonuçları doğurmuştur.

Sizin “yeni insan”, “yeni Türkiye” dediğiniz her bir şeyin yansıması bürokraside ve siyasette müsilaj olarak karşımızda duruyor.

Türkiye, bu yeni süreçte “yeni bir insanı politik olarak yaratmak” zorundadır. Okuyan, düşünen, meslek sahibi olan, soran, sorgulayan... Ama inanç biçimini kendine bırakarak... Laikliği yaşama ilkesi edinerek...

Eğer geç kalınırsa dönüp şu nakaratı yığınlarla söylemek zorunda kalırız:

“Bir ülke kendine neler eder, bu üç maymunu oynayarak...”

 (*) Sığınağım ve Fırtınam, Arundhati Roy; Çev.: Lale Akalın, 2026, YKY., 287 s.

View the original on Cumhuriyet →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.