مرزها قفل؛ جریان نفت خشک؛ جمهوری اسلامی بر لبه تصمیم نهایی ترامپ

جمهوری اسلامی پس از آغاز محاصره‌ی دریایی آمریکا وعده داده بود تجارت را به مسیرهای زمینی منتقل کند اما در عمل با مشکلات جدی مواجه شده است.

تلاش‌های جمهوری اسلامی برای دور زدن محاصره‌ی بنادر ایران به بن‌بست خورده است. رژیم تهران پس از آغاز محاصره‌ی دریایی آمریکا وعده داده بود که در مقابل، تجارت را به مسیرهای زمینی منتقل کند اما در عمل این برنامه با مشکلات جدی مواجه شده و شکست خورده است.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، صدها راننده‌ی کامیون ایرانی در مرز پاکستان و در اوضاع کاملا غیربهداشتی گرفتار شده‌اند و نمی‌توانند محموله‌های خود را به طرفین پاکستانی تحویل دهند. رانندگان از افزایش موانع بوروکراتیک و هزینه‌هایی سخن می‌گویند که بخش زیادی از آنها ناشی از اقدامات خود دولت جمهوری اسلامی است. همین وضعیت در مرزهای ترکیه، ترکمنستان، افغانستان و اقلیم کردستان عراق در غرب ایران تکرار شده و مسیرهای باقیمانده‌ی اقتصادی ایران را تقریبا بسته است.

وال‌استریت ژورنال: کوشش‌های جمهوری اسلامی برای دور زدن محاصره‌ی هرمز به بن‌بست خورده است

کالاهای فاسدشدنی مانند تره‌بار و میوه‌جات در مرزها خراب شده‌اند. محموله‌های پرسود سنگ‌آهن، سیمان و گاز مایع نیز در مرزهای پاکستان و افغانستان بدون هیچگونه پاسخگویی بلاتکلیف و معطل مانده‌اند. در سمت ترکیه ۳۷۰۰ کامیون با تأخیر بیست روزه گیر کرده‌اند. رانندگان روزها در دمای حدود ۵۰ درجه‌ سانتی‌گراد بدون آب، غذا و امکانات بهداشتی مانده‌اند و مقامات پاکستانی حتی هزینه‌های بی‌سابقه‌ای بیش از ۱۰ هزار دلار از هر راننده مطالبه کرده‌اند.

ایالات متحده همزمان با تحریم‌های تازه، نفتکش‌های جمهوری اسلامی را به تلافی حملات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به نیروی دریایی خود هدف قرار داده و صادرات دریایی ایران را تقریبا از بین برده است. شرکت هواپیمایی ماهان نیز که تحت تحریم‌های آمریکاست، پروازهای خود به عمان و ترکیه را متوقف کرده است. خزانه‌داری آمریکا هفته‌ی گذشته تحریم‌های تازه‌ای علیه شرکت‌های پشتیبان این شرکت هواپیمایی تحت نظر سپاه پاسداران اعمال کرد.

در شرایط عادی و تا پیش از آغاز درگیری‌ها، حدود ۷۰ درصد واردات کالاهای اساسی ایران معمولا از طریق بنادر تحت محاصره انجام می‌شد. اکنون حتی با وجود معافیت‌های بشردوستانه، شرکت‌های کشتیرانی تمایلی به ارائه‌ی سرویس‌ به اسکله‌های ایران ندارند.

با قفل شدن تنگه‌ هرمز از سوی نیروی دریایی ایالات متحده‌ی آمریکا و اجرای دقیق محاصره‌ی دریایی، جمهوری اسلامی تلاش کرده مسیرهای جایگزین را گسترش دهد. ترانزیت از دریای مازندران (کاسپین) در پنج‌ماه گذشته ۷۰ درصد افزایش یافته و گندم، ذرت و روغن خوراکی از روسیه وارد می‌شود. قطار باری تهران به «شی‌آن» چین نیز از هفته‌ای یک‌بار به هر سه یا چهار روز یکبار رسیده. با این حال این مسیرها نتوانسته‌اند جایگزین تجارت دریایی شوند.

در حالی‌ که فشار اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی اکنون با بسته شدن مرزهای زمینی و هوایی تشدید شده و گسترش یافته، روزنامه‌ی اورشلیم‌پست به نقل از مصاحبه‌ی دونالد ترامپ با «اکسیوس» گزارش داده است که رئیس‌ جمهور آمریکا با تصمیم بزرگی درباره‌ی بقای جمهوری اسلامی روبروست.

دونالد ترامپ رئیس‌ جمهور ایالات متحده‌ روز پنجشنبه ۱۷ سپتامبر گفت: «تصمیم بزرگی پیش‌ رو دارم. آیا می‌خواهم وارد شوم و آنها را نابود کنم یا نه؟ این تصمیم بزرگی است. با من هر اتفاقی ممکن است بیفتد».  ترامپ با ابراز رضایت از عملکرد محاصره‌ی دریایی افزود: «از زمان شروع آن حتی یک کشتی به سمت ایران نرفته و هرگونه تلاشی نیز خنثی شده است.»

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که جنگ وارد ماه هفتمین خود شده و در حال حاضر، وضعیت «نه جنگ تمام‌عیار و نه صلح پایدار» حاکم است.

آکسیوس: ترامپ در حاشیه مجمع سازمان ملل با رهبران کشورهای خلیج فارس درباره ایران گفتگو می‌کند

رئیس‌ جمهور آمریکا قرار است روز سه‌شنبه‌ی آینده در حاشیه‌ی مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با رهبران شش کشور خلیج‌ فارس شامل عربستان، امارات،قطر، بحرین، کویت و عمان دیدار کند. ترامپ در گفتگو با «اکسیوس» گفته است می‌خواهد بداند این کشورها در چه وضعیتی هستند و تأکید کرد که آمریکا از آنها محافظت کرده است.

این نشست می‌تواند مسیر بعدی جنگ را تعیین کند: ادامه‌ی دیپلماسی یا تشدید عملیات نظامی در شرایطی که  جمهوری اسلامی از طریق مزدوران نیابتی‌اش در یمن و عراق، هر روز در حال گسترش آتش‌افروزی علیه زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی است.

در این میان، مقامات آمریکایی هشدار داده‌اند وضعیت فعلی پایدار نیست و ارتش ایالات متحده نمی‌تواند مدت زیادی در انتظار بماند. دونالد ترامپ پیشتر نیز گفته بود که جنگ به‌ زودی به پایان می‌رسد اما بدون آنکه زمان مشخصی را اعلام کند به بعد از انتخابات میاندوره‌ای آمریکا اشاره کرد که قرار است اوایل ماه نوامبر برگزار شود. رژیم ایران اکنون هم از نظر اقتصادی در تنگنا قرار گرفته‌ و هم از نظر سیاسی و  نظامی با تهدید و تشدید رویارویی مواجه است.