Brusselse politiek hekelt besparing op bibs: 'Minimale besparing met maximale schade'

"Een stommiteit", een "nachtelijke uitschuiver tijdens de Vlaamse begrotingsonderhandelingen". De woorden liegen er niet om, in de wandelgangen, over de beslissing van Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) om vanaf 1 januari volgend jaar dertig procent te besparen op het lokaal cultuurbeleid in Brussel, goed voor iets meer dan 1,1 miljoen euro.

In de raad van Vlaamse Gemeenschapscommissie zijn meerderheid en oppositie het erover eens dat de besparing een slecht idee is. Zowel N-VA, Groen, Anders, CD&V en PVDA vragen dat Vlaanderen de besparing terugschroeft.

Koude douche

Bij N-VA wijzen ze op het belang van de lokale bibliotheken voor het ToTaalplan van Vlaams Brusselminister Cieltje Van Achter (N-VA). “Dit gaat ook over personeel”, zegt Mathias Vanden Borre (N-VA), die van collegelid bevoegd voor cultuur Ans Persoons (Vooruit) wilde weten wat de concrete gevolgen zijn voor het Nederlandstalig cultuurbeleid in de hoofdstad.

Ook Groen trekt fel van leer. “De impact op de dienstverlening zal enorm zijn”, zegt Lotte Stoops (Groen), “het is een koude douche die rechtstreeks de burgers treft en het Nederlands in Brussel.”

Vooral over het feit dat de besparing in de totale Vlaamse begroting eigenlijk een druppel is op een hete plaat, is er weinig begrip. “Het is voor Vlaanderen een kleine besparing, maar met een maximale schade in Brussel”, zegt Stoops.

Ook raadslid Sven Gatz (Anders) noemt de besparing “merkwaardig”, en één die er diep inhakt. “Schepenen weten niet waar hun hoofd staat.”

Benjamin Dalle (CD&V) wijst erop dat gezinnen waar boeken geen evidentie zijn het eerste slachtoffer zijn.

Maar hij ziet ook hoe de besparing de band tussen Vlaanderen en Brussel midscheeps treft. “Deze middelen hebben een geschiedenis”, zegt Dalle, die verwijst naar het decreet lokaal cultuurbeleid van 2001 toen Vlaanderen, onder minister Bert Anciaux (Vooruit), voor het eerst een partnerschap aanging met de Brusselse gemeenten. Met als bedoeling om de Nederlandstalige cultuur ook lokaal te verankeren in de hoofdstad.

“Dat was een bewuste politieke keuze. En die heeft gewerkt. Vandaag dreigen we die band te verzwakken. Voor een besparing van iets meer dan één miljoen euro.”

Geen fijn nieuws

Collegelid Ans Persoons (Vooruit) geeft toe dat de Vlaamse besparing geen fijn nieuws is. Ze heeft de Vlaamse schepenen afgelopen maandag samengeroepen, maar dat heeft voorlopig niet veel opgeleverd. De Vlaamse Gemeenschapscommissie moet zelf besparen, en heeft weinig of zelfs geen ruimte om de Vlaamse besparing op te vangen, zei Ans Persoons. “We kijken wel of we een aantal kosten kunnen overnemen, maar een totale compensatie zal niet mogelijk zijn.”

Ze wijst ook op de grote verschillen tussen de negentien gemeenten. Sommigen lokale besturen doen met gemeentelijke middelen moeite om het Nederlandstalig cultuurbeleid uit te bouwen, andere hangen volledig af van de subsidie uit Vlaanderen.

Schaarste

Persoons ziet ook kansen. “We moeten ons de vraag durven stellen, gedwongen door budgettaire logica, hoe we ons anders kunnen organiseren.”

Ze wil het debat niet openen over de fusie van Nederlandstalige gemeentebibliotheken, maar pleit wel voor een betere samenwerking tussen de verschillende Nederlandstalige gemeentelijke diensten, voor meer doelmatigheid in het beleid, in tijden van schaarste. Het is in lijn met de filosofie van Vooruit.brussels, dat zich al langer verzet tegen de inefficiëntie door de versnippering van de negentien gemeenten.

Een dergelijke structurele reorganisatie is op korte termijn weinig realistisch. En er is ook een communautair aspect, wordt hier en daar geopperd. Het zou de Franstaligen in de kaart kunnen spelen, als Vlaanderen signalen geeft dat het zich uit de lokale besturen terugtrekt.

Over een kleine twee weken zit Persoons opnieuw samen met de Vlaamse schepenen. Er is haast bij, want in november start het Vlaams Parlement met de begrotingsbesprekingen, met een stemming midden december, die de opgelegde besparing aan de Brusselse lokale besturen mogelijk definitief maakt.