Filler, Ay, yapay zeka: Eylülde bilim dünyasında neler oldu?

Yapay zeka modeli Claude, yeni enzim sisteminin keşfine yardımcı oldu

ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, geliştirdiği Claude modelinin, yeni enzim sisteminin keşfine katkı sağladığını bildirdi. Yaklaşık 950 Claude ajanına DNA dizilimlerinden oluşan büyük bir veri tabanı içinde RNA'dan DNA sentezleyen "revers transkriptaz (RT)" enzimlerin "yeni ve ilginç örneklerini" bulması yönünde komut verildi. 21 saatlik taramalar sonucunda ajanlardan birinin "alışılmadık" bir bulguya rastladığı görüldü.

Felçli hastaların konuşma ve hareketleri sanal karaktere aktarılabilecek

ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH), felçli hastaların konuşmalarını ve beden dillerini aynı anda iletebilecek yeni bir beyin-bilgisayar arayüz sistemi geliştirdiğini duyurdu. Bilim insanları, üç felçli hastanın beyin dalgalarını "makine öğrenmesine" dayalı beyin-bilgisayar arayüzü kullanan bir sistem aracılığıyla sanal bir karaktere dönüştürmeyi başardı. Kullanılan arayüz ile oluşturulan sanal karakter, özellikle ALS hastalarının daha hızlı bir şekilde iletişim kurabilmesine imkan sağlıyor.

Beyni insan dokusundan oluşan fareler geliştirildi

Stanford Üniversitesinden araştırmacılar, insan beyin hücrelerinin fare beynine nakledilmesiyle beyninin yaklaşık yarısı insan dokusundan oluşan fareler geliştirdi. Her enjeksiyonda yaklaşık 100 bin insan beyin hücresi kullanılırken, nakiller sonucunda fare beyninde yaklaşık 4 milyon insan beyin hücresinin geliştiği ve bu hücrelerin beynin hacim olarak yaklaşık yarısını oluşturduğu belirtildi.

Genetiği değiştirilmiş domuz böbreğiyle 271 gün diyalizsiz yaşam

ABD'de genetiği değiştirilmiş domuz böbreği nakledildikten sonra 271 gün boyunca diyaliz olmadan yaşayan kişi, daha sonra insan donöründen alınan böbreğin nakledilmesiyle tıp tarihinde bir ilke imza attı. Ocak 2025'te Massachusetts'te bir hastanede domuz böbreği nakli yapılan Andrews'a nakledilen organ, hastanın 271 gün boyunca diyaliz olmadan hayatta kalmasına olanak sağladı.

[Tim Andrews]

Afrika fillerinin şifalı bitki kullanımı

Bilim insanları, Afrika fillerinin hastalandıklarında kendilerini ve yavrularını tedavi etmek amacıyla şifalı bitkilerden yararlanıyor olabileceğini tespit etti. Araştırmacılar, bazı fillerin rahatsızlandıklarında belirli bitki türlerini tükettiğini, anne fillerin de yavrularını bu bitkilerle besliyor olabileceğini ortaya koydu. Fillerin 35 farklı bitki türünden yararlandığını saptayan araştırmacılar, bunlardan 25'inin yerel halk tarafından da tıbbi amaçlarla kullanıldığını belirtti.