The Jerusalem Post'Bottom of the sea': Trump threatens Iranian navy, weighs new attacks by New Year if talks failPunch2027: Any plot against Tinubu will fail – AkpabioColliderNetflix’s Near-Perfect Sci-Fi Masterpiece Officially Confirms Reduced Episode CountThe Hollywood ReporterThe Hotel Bel-Air’s Menu Returns to TraditionVanguardHorror in Calabar: Driver runs over Nursing student twice, fleesThe Sydney Morning HeraldRussian warship attacked off Libya7sur7Anderlecht ne trouve pas la faille contre OHL (0-0)Football ItaliaSerie A Liveblog: Juventus-Venezia, Milan-Frosinone, Atalanta-Inter and moreNOS'Bittere tegenslag': experts vrezen gevolgen voor volgende klimaattoppenPremium TimesAdeboye, Oyedepo, Idahosa, others to preach at Dunamis 30th anniversary conferenceIl Fatto QuotidianoSuicidio De Gennaro: si indaga sui documenti sequestrati, al vaglio anche le immagini delle telecamere. L’inchiesta di Caltanissetta va avanti, il legale: “Aprano gli hard disk, non c’è nulla”CBS NewsTranscript: Brad Smith, Microsoft president and vice chair, on "Face the Nation with Margaret Brennan," Nov. 22, 2026
The Daily Newsstand · Free, Always
Sunday, November 22, 2026

"Najczystszy koszmar". Żołnierze o dronach polujących w "strefie śmierci"

Translate
  • Drony zmieniły sposób walki, a natarcia prowadzą dziś dwu-, trzyosobowe grupy szturmowe. Jak tłumaczy Wirtualnej Polsce płk Piotr Lewandowski, każde większe zgrupowanie wojsk jest wykrywane i niszczone, zanim zdąży ruszyć do ataku. Tam, gdzie walczyło po 2 tys. żołnierzy z każdej strony, dziś walczy po 200.
  • Zmiana żołnierzy na pozycjach przynosi większe straty niż sama walka. Dlatego żołnierzy rotuje się coraz rzadziej. Ukrainiec, którego historię opisał Reuters, spędził w dole trzy na cztery metry 346 dni.
  • Ukraińcy mają nieznaczną przewagę w wyścigu dronów, ale Rosja dzięki lotnictwu wciąż przesuwa front. Według pułkownika Rosjanie posuwają się średnio o ok. 250 m dziennie. Starcie wygrywa ta strona, która lepiej odetnie pole walki od dostaw i szybciej uzupełni straty.

Polski medyk bojowy z Fundacji W Międzyczasie nocował w opuszczonym domu w Słowiańsku, gdy 100 metrów dalej uderzyła kierowana bomba lotnicza. – Huk był taki, że dom podskoczył. Kawałki szkła latały po pokojach, wszędzie było ciemno. Eksplozja zniszczyła pięć budynków. Po prostu wyparowały – opowiada w rozmowie z Wirtualną Polską.

Ratownik zabrał sprzęt medyczny i poszedł sprawdzić, czy żyją znajomi z brygady, z którymi nie mógł się skontaktować. Choć był 20 km od rosyjskich pozycji, na zewnątrz wszędzie latały drony. – To było z mojej strony szaleństwo. Kiedy jakimś cudem wróciłem, poczułem przeszywające ukłucie strachu, niemal mnie sparaliżowało. Odebrało mi racjonalność. Siedziałem cały dzień w wannie, bojąc się, że przyleci dron – mówi.

Ma 50 lat, na front pojechał na ochotnika, by pomagać ukraińskim żołnierzom. Od 2024 r. pracuje jako ratownik w rejonie Lasu Serebriańskiego. Poprosił o zachowanie anonimowości – jego personalia są znane redakcji.

Biały ręcznik na bramie i biała szmata w dłoni. Tylko w ten sposób – jak opisuje agencja Associated Press – 53-letnia Natalia Diadiuk z Kozackiego w obwodzie chersońskim mogła dać znać rosyjskim operatorom dronów, że jest osobą cywilną i chce wyjść z domu. Miejscowość nie jest okupowana. Formalnie pozostaje pod kontrolą Kijowa, a na jej terenie znajdują się ukraińscy żołnierze. Mimo to Rosjanie dzięki dronom widzieli każdy ruch mieszkańców i nieustannie ich terroryzowali.

Chwilę wytchnienia przyniosło dopiero lokalne zawieszenie broni, wynegocjowane przy udziale pierwszej damy USA Melanii Trump. Rozejm, który wszedł w życie 27 października, był związany z misją humanitarną w okupowanych Ołeszkach. Dzięki niemu reporterzy AP mogli dotrzeć do tzw. czerwonej strefy, a ukraińskie służby i wolontariusze ewakuowali stamtąd 180 osób, w tym 23 dzieci.

Drony kompletnie odmieniły wojnę w Ukrainie. Zatarły granicę między linią bezpośrednich walk a jej zapleczem, sprawiając, że również miejscowości formalnie pozostające pod kontrolą Ukrainy stały się dla Rosjan całkowicie transparentne. Podobnie jak okopy zagrożone są także drogi, budynki, punkty medyczne, pojazdy i pojedyncze osoby znajdujące się wiele kilometrów od pozycji przeciwnika.

Czym jest "strefa śmierci" na froncie w Ukrainie?

– Byłem na warcie, niedaleko spadła rakieta. Miałem na sobie kamizelkę i hełm, ale fala uderzeniowa i tak mocno mną szarpnęła. Gdyby pocisk spadł trochę bliżej, rozerwałoby mnie na kawałki. Innym razem przyleciały cztery rakiety. Zaatakowały magazyn amunicji znajdujący się niedaleko od nas. Miałem wrażenie, że cała ziemia się trzęsie. Stałem przerażony i zastanawiałem się, czy następny pocisk nie spadnie jeszcze bliżej. To było w 2022 r. i straszne. Ale wiesz co? To nic w porównaniu z tym, co jest teraz – mówi z kolei 52-letni ukraiński żołnierz, który do armii zaciągnął się na ochotnika i walczył w okolicach Doniecka. Również on poprosił o anonimowość.

– Nad naszymi głowami nie było wtedy tyle dronów. Zwykle można było spokojnie wsiąść do samochodu, pojechać na pierwszą albo drugą linię, przywieźć chłopakom wodę, jedzenie, broń lub zabrać rannych. Teraz każdy taki wyjazd jest skrajnie niebezpieczny. W strefie śmierci nie możesz nawet wyjść się wysikać. Wyjście z ukrycia wiąże się z momentalnym zauważeniem przez drona i śmiercią, zanim zdążysz się przeżegnać – dodaje.

Jak mówią żołnierze, jeszcze dwa lata temu można było mówić o słynnej "zerówce" – miejscu, w którym stykały się przednie linie obu armii i dochodziło do bezpośrednich starć. Dziś zastąpiła ją "strefa śmierci", rozciągająca się łącznie na kilkadziesiąt kilometrów – po kilkanaście, dwadzieścia w głąb pozycji każdej ze stron. Każdy ruch może zostać tam wykryty przez drony i niemal natychmiast zaatakowany.

Płk rez. Piotr Lewandowski, analityk wojskowy i były dowódca bazy w Redzikowie, tłumaczy w rozmowie z Wirtualną Polską, że "drony transmitują obu stronom obraz w czasie rzeczywistym, a ich zasięg wynosi 20 km i więcej". – Dlatego w strefie śmierci niemal nie można się ukryć. Trzeba być całkowicie osłoniętym, żeby nie zostać zauważonym przez drona. A jeżeli już do tego dojdzie, z reguły następuje natychmiastowa eliminacja. Nie ma już mowy o okopach, w których są duże zgrupowania żołnierzy – dodaje.

Zamaskowana pozycja w strefie śmierci przypomina wykopaną w ziemi jamę lub niewielką ziemiankę, osłoniętą deskami, siatkami lub warstwą roślinności. Musi być na tyle starannie zamaskowana, by nie wykrył jej przelatujący dron. Zwykle ma zaledwie kilka metrów kwadratowych i jest w niej niemal całkowicie ciemno. Nawet to jednak nie gwarantuje bezpieczeństwa. Drony mogą być bowiem wyposażone w kamery termowizyjne, które wykrywają promieniowanie cieplne emitowane przez ciało człowieka.

Jak drony zmieniły taktykę walki w Ukrainie?

Jamy zastąpiły okopy, by skuteczniej ukryć się przed dronami, ale też dlatego, że maszyny te zmieniły sposób prowadzenia natarcia. Jak mówi płk Lewandowski, "koncentracja sił znacząco odsunęła się od linii styczności wojsk". – Gdy siły pancerne, zmechanizowane czy większe ugrupowania piechoty przesuwają się w kierunku tej linii, natychmiast są wykrywane przez drony, a następnie niszczone przez nie i artylerię, zanim zdążą się rozwinąć do ataku. Dlatego uderzenia przeprowadzane są dzisiaj maleńkimi, dwu-, może trzyosobowymi grupami szturmowymi, których czasem jest kilkadziesiąt – wskazuje.

– Spójrzmy chociażby na walki na kierunku Dobropilli (chodzi o miasto Dobropilla i okoliczne miejscowości w obwodzie donieckim – przyp. red.). W tych miejscowościach walczy teraz po 200 żołnierzy z każdej ze stron, a wcześniej walczyło tam po 2 tysiące – dodaje.

W całej strefie śmierci niewielkie grupy szturmowe zajmują silnie zamaskowane stanowiska, często znacznie od siebie oddalone. Utrudnia to ich wykrycie, a zarazem ogranicza straty w przypadku pojedynczego ataku. Żołnierze ukrywający się w ziemiankach nie zawsze prowadzą działania szturmowe. Często przede wszystkim obserwują teren i próbują wykryć niewielkie grupy przeciwnika, a następnie przekazują ich położenie operatorom dronów. Ci również zazwyczaj zajmują pozycje w obrębie strefy śmierci, choć w jej mniej wysuniętej części – często kilkanaście kilometrów za stanowiskami piechoty.

Polski ochotnik wskazuje, że do wymiany ognia z broni strzeleckiej dochodzi już bardzo rzadko.

– Od 2025 r. nie trafiłem na rannego od kuli z broni osobistej. To drony zabijają. Tak teraz wygląda ta wojna – mówi.

Ten sam ratownik zwraca uwagę, że drony zmieniły nie tylko pole bitwy, ale też ludzi. – Operator obserwuje przeciwnika na ekranie i zdaje mu się, jakby grał w grę. Granica pomiędzy pomocą humanitarną a bezpośrednim udziałem w walce szybko się zaciera. Najpierw patrzysz, obserwujesz, ale za chwilę pojawia się chęć, żeby samemu nacisnąć spust. Bo przecież to joystick, a nie karabin – mówi.

Dlaczego żołnierze na froncie nie są rotowani?

50-letni Polak zwraca uwagę na jeszcze jedną zmianę. – Wcześniej rotacje były dużo bardziej komfortowe. Pracowaliśmy w trzyosobowych zespołach. Siedzieliśmy na zerówce trzy doby, później zmieniał nas ktoś inny, a my odpoczywaliśmy. Teraz my (ratownicy) siedzimy w ukryciu całymi tygodniami, a żołnierze miesiącami. To jest najczystszy koszmar, bo trwasz w nieustannym stresie przed wykryciem przez dron – mówi.

W lipcu agencja Reutera opisała historię Serhija Krynyckiego z 24. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej. Ukraiński żołnierz przez 346 dni zajmował pozycję w niewielkiej dziurze w ziemi w okolicy Czasiw Jaru. W ciasnym dole trzy na cztery metry na początku stacjonował jeszcze z dwoma innymi wojskowymi. Ostatecznie Krynycki wrócił sam – jego towarzysze zginęli. Na bezpieczne pozycje musiał przejść pieszo 25 km.

Pułkownik Lewandowski tłumaczy, dlaczego żołnierze są teraz rzadziej rotowani. – Dominacja dronów doprowadziła do tego, że większe straty ponosi się podczas luzowania żołnierzy niż w samej walce. Bo przecież jak wygląda luzowanie? Nowi żołnierze muszą dojść na pozycje, a starzy z nich odejść, a to niezwykle ciężko zrobić skrycie. Korzystniej jest więc nie rotować żołnierzy, tylko trzymać tych już dobrze zamaskowanych jak najdłużej w strefie śmierci – mówi.

Wyścig dronów. Jak Rosja i Ukraina weszły w wojnę bezzałogowców

Jak podkreśla płk Lewandowski, drony izolują też pole walki. – Czyli nie pozwalają, żeby do rejonu walk napływały amunicja, woda i żywność ani żeby można było uzupełniać straty i rotować żołnierzy. Starcie na danym odcinku wygrywa ta strona, która lepiej odizoluje pole walki i szybciej uzupełni poniesione straty. Decydują zasoby. Z tym że Rosjanie mają kartę, której nie mają Ukraińcy: lotnictwo. Rosja masowo produkuje bomby szybujące i zrzuca je na wykryte wcześniej pozycje ukraińskie – mówi.

Ukraina także dysponuje lotnictwem, m.in. myśliwcami F-16 i Mirage 2000; jest ono jednak znacznie bardziej ograniczone niż rosyjskie.

– Nieznaczną przewagę w wyścigu dronowym mają Ukraińcy, ale dzięki lotnictwu Rosjanie są w stanie powoli przesuwać się. To jest ślamazarne przesuwanie pozycji, średnio o około 250 metrów dziennie, ale mimo wszystko do przodu – mówi płk Lewandowski.

Kto wygrywa wojnę dronów: Rosja czy Ukraina?

Pułkownik zauważa, że "drony były wykorzystywane przez obie strony już na początku pełnoskalowej wojny, ale teraz są znacznie bardziej zaawansowane technologicznie i jest ich nieporównywalnie więcej". A dlaczego jest ich o wiele więcej i jak zaczął się "wyścig dronowy"?

– Kiedy Ukraińcy zaczęli wykorzystywać drony do atakowania pozycji przeciwnika, Rosja podjęła decyzję, że musi mieć ich więcej, by zdobyć przewagę. Uznała, że łatwiej będzie jej zwiększyć ich produkcję niż opracować nowe technologie chroniące czołgi i inne wozy bojowe przed atakami z powietrza – mówi.

– Poza tym na początku wojskowi myśleli w ten sposób: jeżeli żołnierz może sam kupić drona i zaatakować pozycję przeciwnika za pomocą przyczepionego do niego granatu, zamiast samemu ją szturmować, wybór jest oczywisty. Problem polegał na tym, że dokładnie tak samo postępowała druga strona. Obie armie weszły w wyścig dronów, który doprowadził do skutków, jakich nie przewidzieli. Wojna stała się jeszcze straszniejsza – dodaje.

Jak Polska reaguje na zmieniającą się wojnę?

Pułkownik Lewandowski, zapytany, czy polska armia dostrzega rewolucję w sposobie prowadzenia wojny i odpowiednio na nią reaguje, odpowiada: – Oczywiście, że tak.

– Powołaliśmy Dowództwo Transformacji i Szkolenia Sił Zbrojnych oraz Połączone Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO–Ukraina. To wszystko powstało, by wdrażać zmiany w prowadzeniu walki, które obserwujemy w Ukrainie. Czy jest to wdrażane wystarczająco szybko? Nadal nie, ale krytyka, która pojawia się w tej sprawie, jest często przesadzona. Rosji zresztą bardzo zależy, żebyśmy mieli jak najgorszą opinię o polskiej armii, i w mediach społecznościowych robi wiele w tym celu – mówi.

W maju 2026 r. Sztab Generalny WP rozpoczął formowanie Dowództwa Transformacji i Szkolenia Sił Zbrojnych. Jak informuje armia, nowe dowództwo ma koordynować modernizację polskiego wojska oraz odpowiadać za wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i wykorzystywanie doświadczeń płynących ze współczesnych konfliktów zbrojnych.

Z kolei w lutym 2025 r. w Bydgoszczy zainaugurowano działalność Połączonego Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO–Ukraina (JATEC). To pierwsza wspólna instytucja NATO i Ukrainy. Ma analizować doświadczenia z wojny w Ukrainie, a następnie przekładać je na odpowiednie doktryny i programy szkoleniowe.

W związku ze zmieniającym się obrazem wojny w Ukrainie pojawiają się głosy, że Polska reaguje na nią nieodpowiednio, produkując zbyt mało dronów. Głośna była wypowiedź jednego z liderów Konfederacji Sławomira Mentzena z września 2025 r. W programie "Graffiti" w Polsat News przekonywał, że zarówno Ukraina, jak i Rosja produkują "miliony dronów rocznie". – Polskie wojsko cieszy się, że w wieloletnim zamówieniu zamówiło 10 tys. dronów. To jest niepoważne – podkreślił. Polityk nawiązywał do podpisanej w maju 2025 r. umowy ramowej na dostawę ok. 10 tys. dronów uderzeniowych Warmate.

Pułkownik Lewandowski wskazuje jednak, że "głosy oburzenia, iż nie produkujemy milionów dronów, są absurdalne". O ile na początku wojny Rosja postawiła na masową produkcję, o tyle dziś – jak przekonuje pułkownik – liczy się przede wszystkim technologia. – Zwróćmy uwagę, że Rosja nie stawia dzisiaj na ich masę, lecz na zaawansowanie inżynieryjne. Na froncie trwa wyścig technologiczny. Co kilka miesięcy jedna ze stron wprowadza tak duże zmiany w swoich rozwiązaniach, że druga nie ma wyjścia i również musi jej dorównać, by pozostać w grze. Co zrobimy z tymi milionami wyprodukowanych teraz dronów, które niedługo nie będą miały żadnej wartości bojowej? – pyta.

View the original on Wirtualna Polska →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.