The Jerusalem PostFrance calls for UN Security Council meeting after Russian strikes kill eight, damage Kyiv embassyInquirerRomualdez co-accused surrenders to NBI, says OmbudsmanZDF heuteEntdecken Sie das ZDF-NachrichtenstudioAntara NewsIndonesia foils eight attempts to smuggle 500,751 lobster seedsThe RegisterMicrosoft suggests Registry hack to work around hotpatch woesIl Fatto Quotidiano“Sono allergico alle friggitrici ad aria: niente colore, niente sapore. La destinazione gastronomica più sottovalutata? Il Vietnam. La più sopravvalutata? Parigi. E il cioccolato di Dubai è disgustoso”: Gordon Ramsay a ruota liberaNDTVPM Modi Inaugurates First SCO Civilisation Dialogue Forum In DelhiWirtualna PolskaFala dezinformacji ws. alertów RCB. MSWiA wyjaśniaVanguardTaraba varsity ASUU suspends strike conditionallyDW EnglishMyanmar genocide ruling: Rohingya say struggle for justice not overCNN بالعربيةالحوثيون يوسعون قائمة أهداف هددوا بمهاجمتها في السعودية.. ما هي؟OnetTrzy obiekty spadły na teren Polski. MSWiA przedstawia godzinowy przebieg wydarzeń
The Daily Newsstand · Free, Always
Friday, November 20, 2026

Zbyt wiele osób ignoruje objawy cukrzycy — i naraża się na ryzyko. Znany profesor: to dla mnie frustrujące

Translate

Od trzech dekad zajmuję się badaniami nad cukrzycą i natknąłem się na coś, co uważam za najdroższe i najniebezpieczniejsze słowa w medycynie: "nie ja".

Być może jesteśmy tak zaprogramowani, by wierzyć w to, że wszystko dobrze się ułoży, i często nam to służy. Regularnie słyszę jednak takie słowa od osób, które mają kilka czynników ryzyka cukrzycy typu 2 — takich jak cukrzyca w rodzinie czy nadwaga. Uważają, że jest mało prawdopodobne, by one na nią zachorowały. To jeden z powodów, dla których diagnoza często pojawia się o lata za późno — gdy wysoki poziom glukozy we krwi już dawno zaczął w sposób niezauważalny uszkadzać naczynia krwionośne, nerwy i narządy, a koszty leczenia tych uszkodzeń zaczęły rosnąć do niebotycznych rozmiarów.

Nowe badania opublikowane niedawno przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną (IDF) pokazują, w jaki sposób dorośli postrzegają własne ryzyko zachorowania na tę chorobę.

W jego ramach przeprowadziliśmy ankietę wśród 2411 dorosłych osób w sześciu krajach, u których nigdy nie zdiagnozowano cukrzycy, a wszystkie miały znane czynniki ryzyka tej choroby. Większość (84 proc.) stwierdziła, że warto wykonać odpowiednie badania i testy w tym kierunku, ale tylko 15 proc. uczestników badania przyznało, że ich zdaniem istnieje prawdopodobieństwo, iż zachorują na tę chorobę. Wyniki te wskazują na istotną rozbieżność między uznaniem wartości badań a postrzeganiem ryzyka zachorowania.

Ta rozbieżność ma swoje konsekwencje. Cukrzyca typu 2 często powoduje jedynie łagodne objawy lub nie daje ich wcale i może pozostawać niezauważona przez lata. Przez ten czas mogą już pojawić się poważne powikłania. Obecnie na całym świecie co dziewiąty dorosły cierpi na cukrzycę — to około 589 mln osób w wieku 20-79 lat, z czego około 252 mln nie zdaje sobie z tego sprawy. Czas, który upływa od momentu wystąpienia cukrzycy do postawienia formalnej diagnozy, to okres, w którym narastają największe koszty jej leczenia, zarówno dla samych chorych, jak i dla systemów opieki zdrowotnej.

Ludzie płacą za to wysoką cenę. Utrzymujący się przez dłuższy czas wysoki poziom glukozy we krwi uszkadza serce, nerki, oczy, nerwy i stopy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przypisuje 11 proc. zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych wysokiemu poziomowi glukozy we krwi, a nawet 40 proc. osób żyjących z cukrzycą cierpi na przewlekłą chorobę nerek. Równie namacalne są skutki dla zdrowia psychicznego.

Badania IDF pokazują, że 77 proc. ankietowanych osób żyjących z cukrzycą zgłaszało lęk, depresję lub inne zaburzenia zdrowia psychicznego związane z cukrzycą. Także stygmatyzacja związana z tą chorobą negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne chorych, a w niektórych przypadkach prowadzi nawet do tego, że ludzie całkowicie rezygnują z regularnej opieki.

To szczególnie frustrujące

Systemy opieki zdrowotnej również ponoszą zbyt wysokie koszty późnych diagnoz. Globalne wydatki na cukrzycę przekraczają obecnie oszałamiającą kwotę 1 bln dol. amerykańskich (4,06 bln zł), co stanowi około 12 proc. wszystkich wydatków na opiekę zdrowotną. Znaczna część tej kwoty przeznaczana jest na leczenie powikłań występujących na oddziałach kardiologicznych, stacjach dializ, w klinikach okulistycznych, klinikach leczenia stóp oraz na salach operacyjnych. Wielu z nich można było uniknąć lub opóźnić dzięki wcześniejszej diagnozie i opiece.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Jako badacz kliniczny, który miał okazję obserwować tysiące osób z cukrzycą, uważam to za szczególnie frustrujące, ponieważ wiedza naukowa leżąca u podstaw opieki diabetologicznej nigdy nie była tak rozbudowana, jak obecnie. W trakcie mojej kariery zawodowej byłem świadkiem, jak nowe leki i technologie — od ciągłych monitorów glikemii po nowe leki z grupy GLP-1 — zmieniają to, co możemy zaoferować osobom cierpiącym na tę chorobę. Bardziej niż kiedykolwiek wcześniej dysponujemy narzędziami, które pozwalają nam lepiej wspierać pacjentów w radzeniu sobie z chorobą. Te postępy mogą jednak dotrzeć do osób żyjących z cukrzycą dopiero po postawieniu im diagnozy.

Dowody przemawiające za wczesnym działaniem w tym kierunku są jednoznaczne. Przełomowe brytyjskie badanie UK Prospective Diabetes Study wykazało, że leczenie cukrzycy typu 2 od razu od momentu postawienia diagnozy ograniczało uszkodzenia oczu i nerek. Obserwacje kontrolne przeprowadzone 10 lat po zakończeniu badania wykazały, że korzyści te utrzymały się, a z upływem czasu ryzyko zawału serca zmniejszyło się u tych osób o 15 proc.

Czas nie gra na naszą korzyść

Wczesne inwestycje w profilaktykę, wykrywanie i leczenie cukrzycy mogą również przynieść korzyści systemom opieki zdrowotnej. Czas jednak działa na naszą niekorzyść. Szacuje się, że do 2050 r. na cukrzycę będzie cierpiało 853 mln dorosłych w wieku 20-79 lat. W krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie mieszka większość osób z niezdiagnozowaną cukrzycą, presja ta nadwyręży zasoby systemów, które już teraz są nadmiernie obciążone.

Co zatem należy zmienić? W celu wyeliminowania luki diagnostycznej należy zapewnić dostępność i przystępność cenową badań oraz opieki następczej. Badania muszą być przeprowadzane bliżej miejsc, w których przebywają ludzie — podczas rutynowych badań kontrolnych, w aptekach, ośrodkach społecznych, a nawet w supermarketach — przy wsparciu prostych cyfrowych narzędzi do oceny ryzyka.

Diagnoza, która nie prowadzi do niczego, generuje koszty i nikomu nie pomaga, dlatego każde rozszerzenie zakresu badań musi skutkować tym, że więcej osób otrzyma terminową diagnozę, odpowiednie wsparcie i stałą opiekę.

Wcześniejsze badania pozwalają również wykryć osoby z grupy wysokiego ryzyka, zanim rozwinie się u nich cukrzyca typu drugiego. Ustrukturyzowane programy dotyczące stylu życia mogą pomóc opóźnić lub zapobiec jej wystąpieniu. Chociaż szersza edukacja również pomoże ludziom lepiej zrozumieć ich ryzyko, będzie ona skuteczniejsza dopiero w połączeniu z praktycznym wsparciem w zakresie poruszania się po systemie badań oraz dostępu do pomocy w zakresie stylu życia.

View the original on Onet →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.