Odwołane loty, blokady dróg i starcia z policją. Ogromny strajk w Hiszpanii

W Hiszpanii trwa ogólnokrajowy, 24-godzinny strajk generalny. Na niespełna trzy tygodnie przed wyborami parlamentarnymi protestujący domagają się lepszego dostępu do mieszkań i podwyżek płac. Na ulicach doszło starć z policją, mundurowi użyli gazu pieprzowego. Odwołano ponad 200 lotów, doszło też do blokad dróg.

Według związku lokatorów w strajku uczestniczą 4 miliony osób (fot. QUIQUE GARCIA) /PAP/EPA

Główny postulat protestujących jest lepszy dostęp do mieszkań. Poza tym strajkujący domagają się godnych płac i poprawy usług publicznych.

Organizatorami strajku są centrale związkowe CCOO i UGT, które zrzeszają niemal 2 mln pracowników w Hiszpanii, a także związek lokatorów. We wspólnym komunikacie związki przekazały, że uznają strajk za sukces. Hiszpańskie media komentują zaś, że udział w nim jest nierównomierny, w zależności od regionu.

Około 30 osób zostało zatrzymanych, związki informują o rannych

Pierwsze pikiety, nazywane przez organizatorów informacyjnymi, w wielu miastach zaczęły się jeszcze nocą we wtorek. Polegały na głośnych pochodach ulicami miast, których uczestnicy wznosili okrzyki: „Strajk generalny!” i rozlepiali plakaty z symbolem protestu: zaciśniętą pięścią z pękiem kluczy.

Powołując się na dane Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, agencja EFE poinformowała, że policja i Gwardia Cywilna do godz. 11 odnotowały 476 incydentów związanych z dniem strajku. Wczesnym popołudniem poinformowała, że służby porządkowe zatrzymały w całym kraju ok. 30 osób. W Madrycie doszło do starć z policją, która użyła gazu pieprzowego. Związki zawodowe zapowiedziały, że ich zespoły prawne przeanalizują nagrania wideo, na których widoczny jest przebieg zajść. Według związkowców w całym kraju rannych zostało kilkanaście osób.

UGT i CCOO potępiły „nieproporcjonalne użycie siły oraz użycie gazu pieprzowego podczas strajku”. Oceniły, że naruszyło to prawo do pikiet informacyjnych w Madrycie, a użycie gazu pieprzowego uznały za „metodę nielegalną, która czyni z Madrytu centrum represji wobec ruchu związkowego”.

Władze Madrytu przegrały sprawę w sądzie z organizatorami protestów - chodziło o wyznaczenie minimalnego poziomu usług w czasie strajku. Sąd uznał, że te, które próbowały narzucić władze Madrytu, reprezentowane przez opozycyjną wobec centralnego rządu socjalistycznego Partię Ludową (PP), w praktyce uniemożliwiłyby realizację prawa do strajku. 

PP uznaje strajk za „wyborczy”, sprzyjający Partii Socjalistycznej Pedro Sancheza, który bronił prawa do protestu, przypominając, że dzięki strajkom obowiązuje obecne prawo pracy.

Najwięcej uczestników w Katalonii i Andaluzji

CCOO i UGT poinformowały, że „skala udziału w strajku waha się od 41 proc. w takich wspólnotach autonomicznych jak Kastylia-La Mancha czy Estremadura do ponad 80 proc. w innych, takich jak Katalonia czy Andaluzja”. Trzeci organizator strajku – związek lokatorów, ocenił skalę uczestnictwa w strajku na 4 mln osób (Hiszpania ma ponad 49 mln mieszkańców).

Związkowcy zwrócili uwagę, że poparcie dla strajku zależne jest m.in. od branży, wskazując, że przemysły energochłonne (takie jak hutnictwo czy przemysł metalurgiczny), sektor motoryzacji, petrochemii, mięsny, a także logistyka czy transport to branże o najwyższym poziomie uczestnictwa.

Podkreślili, że jednym z istotnych skutków strajku był spadek zużycia energii elektrycznej o ponad 10 proc., większy niż podczas innych strajków i mobilizacji ogólnokrajowych.

Według EFE strajk najsilniej odczuwano na wybrzeżach Hiszpanii, gdzie doszło do największych blokad dróg oraz centrów logistycznych i zakłóceń w transporcie publicznych. Agencja zwróciła też uwagę na odwołane z powodu strajku loty. Według danych Aena, spółki zarządzającej portami lotniczymi, do godz. 10.00 w środę odwołano w Hiszpanii 234 loty – najwięcej w Barcelonie i Maladze - co stanowiło ok. 5,2 proc. z 4529 zaplanowanych operacji lotniczych.

Do strajku przystąpiły też niektóre media, np. w Andaluzji przez kilka godzin telewizja Canal Sur nie nadawała swojego regularnego programu. Z kolei w katalońskim oddziale publicznego nadawcy RTVE, którego załoga przystąpiła do strajku, zapewniając minimalne usługi, protestujący wtargnęli do studia jednego z programów, uniemożliwiając emisję.

W dwóch prowincjach Andaluzji na południu kraju ze względu na niekorzystne warunki pogodowe odwołano demonstracje.