Rozstania są trudne. Powroty nawet trudniejsze

Kiedy jeden z członków stada papug z gatunku mnich nizinnych (Myiopsitta monachus) znika, wśród ptaków zaczyna się delikatna gra o nowe pozycje w hierarchii. Jednak prawdziwe zamieszanie wybucha dopiero wtedy, gdy nieobecny ptak wraca do grupy. Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Cincinnati i z Instytutu Ekologii i Bioróżnorodności w Chile pokazują, że powrót dawnego lidera wywołuje w stadzie więcej agresji i społecznego zamętu niż jego wcześniejsze zniknięcie.
Mnichy nizinne to ptaki o niezwykle rozbudowanej strukturze społecznej (fot. Deza Frega)
Zespół badawczy pod kierunkiem dr Annemarie van der Marel z Instytutu Ekologii i Bioróżnorodności w Chile, we współpracy z laboratorium prof. Elizabeth Hobson, przeprowadził szczegółowe obserwacje zachowań tych ptaków. Te niezwykle towarzyskie papugi, znane z budowania kolonijnych gniazd z patyków, stały się obiektem eksperymentu, który miał sprawdzić, jak reagują na zmiany w składzie stada.
Wbrew oczekiwaniom naukowców, zarówno usunięcie jednego z członków grupy, jak i jego ponowne wprowadzenie, prowadziło do podobnej liczby zmian w układzie dominacji. Jednak to powrót byłego lidera wywoływał prawdziwą burzę emocji, stado często witało go serią aktów agresji, próbując utrzymać nowo zdobyte pozycje w hierarchii. Na szczęście, jak podkreślają autorzy pracy, opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie "PLOS Computational Biology", agresja wśród papug rzadko przeradza się w poważne starcia. Najczęściej są to niewinne przepychanki i drobne utarczki, które nie prowadzą do obrażeń.
Zachowanie, które dla laika może wyglądać na zwykłe sprzeczki, jest dla naukowców cennym źródłem informacji o mechanizmach rządzących społecznym życiem tych ptaków. Wzorce dominacji pojawiają się, gdy członkowie grupy podejmują decyzje o agresji wobec osobników o podobnej pozycji w hierarchii - tłumaczy dr Annemarie van der Marel. Po usunięciu lidera, pozostali członkowie grupy aktualizują swoje miejsce w szeregu. Gdy nieobecny wraca, cała grupa przechodzi w tryb obrony nowo zdobytych pozycji, co prowadzi do wzmożonego nękania powracającego ptaka - dodaje.
Podczas eksperymentu każdy ptak został oznaczony indywidualnym kolorem, co pozwoliło badaczom na precyzyjne śledzenie relacji i zmian w układzie sił. Okazało się, że ptaki nie tylko doskonale rozpoznają swoją pozycję w stadzie, ale też śledzą status innych członków grupy. To niezwykłe, jak szybko ptaki tracą swoją pozycję, wystarczy zaledwie osiem dni nieobecności, by dawny lider musiał zaczynać walkę o pozycję od nowa - mówi dr van der Marel. Widzieliśmy też, że wsparcie społeczne, czyli sojusze w stadzie, mają ogromne znaczenie dla powrotu na szczyt hierarchii.
Mnichy nizinne to ptaki o niezwykle rozbudowanej strukturze społecznej. Ich codzienne życie to nieustanna gra o pozycję, w której każdy ruch jest przemyślany i podporządkowany strategii awansu w hierarchii. Naukowcy zauważyli, że zarówno samce, jak i samice równie chętnie angażują się w konflikty, a wybór przeciwnika nigdy nie jest przypadkowy, ptaki atakują te, których pokonanie może przynieść im największe korzyści.
Nasze eksperymenty pozwalają zrozumieć, jak papugi podejmują decyzje o interakcjach społecznych i jak budują swoją pozycję w grupie - podkreśla prof. Elizabeth Hobson z Uniwersytetu Cincinnati. Dzięki temu możemy porównywać mechanizmy społeczne i poznawcze nie tylko u papug, ale także u innych gatunków zwierząt. Choć naukowcy wciąż nie wiedzą dokładnie, jakie korzyści przynosi najwyższa pozycja w stadzie jedno jest pewne, walka o dominację jest nieodłącznym elementem ich życia.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.