Gelderland eerste provincie die boeren strenge stikstofregels oplegt bij natuur

Gelderland is de eerste provincie die bufferzones rond kwetsbare natuur invoert om de stikstofuitstoot flink terug te dringen. De stroken van 500 meter rondom onder meer de Veluwe liggen gevoelig bij boeren.

In de stroken mogen vanaf 23 oktober geen nieuwe veehouderijen meer komen. Ook nieuwe stookinstallaties zijn vanaf die datum verboden. Vanaf 2030 mogen boeren geen kunstmest meer gebruiken en vijf jaar daarna moeten boeren verplicht hun stal moderniseren.

De regels gaan dus gelden rondom de Veluwe, het grootste natuurgebied van Gelderland. Daarnaast komen er ook stroken van 500 meter rondom kleinere natuurgebieden.

Gelderland hoopt dat de plannen ervoor zorgen dat er minder stikstof op kwetsbare natuur terechtkomt. Dat zou ervoor moeten zorgen dat er makkelijker nieuwe vergunningen verleend kunnen worden.

Gedeputeerde Ans Mol (BBB) beseft dat de regels "ingrijpend" zijn. "Maar niets doen is geen optie", zegt ze. "De regels doen pijn, maar zijn nodig om Gelderland van het stikstofslot te krijgen." Ze waarschuwt dat zonder ingrijpen zelfs eerder verleende vergunningen ingetrokken kunnen worden. Dat ingrijpende besluit hangt vijf pluimveehouders in Noord-Brabant boven het hoofd.

Binnen coalitiepartij BBB onenigheid over plannen

Het aannemen van de nieuwe stikstofregels in Provinciale Staten ging niet zonder slag of stoot. Vooral coalitiepartij BBB kostte het veel moeite om het eens te worden over voor of tegen het plan te stemmen.

Na meerdere schorsingen gaf fractievoorzitter Rik Loeters aan dat de BBB-Statenleden zelf mochten bepalen of ze voor of tegen zouden stemmen. Uiteindelijk stemden zeven van de twaalf BBB-leden tegen het beleid van de eigen gedeputeerde Mol.

De andere coalitiepartners VVD, CDA, ChristenUnie en SGP stemden wel voor. Doordat BBB deels tegen stemde, had de Gelderse coalitie steun nodig van meerdere oppositiepartijen om tot een meerderheid te komen. Uiteindelijk waren 37 leden voor en 14 tegen.

De verwachting is dat meer provincies Gelderland de komende tijd zullen volgen en bufferzones rond kwetsbare natuur invoeren. Het is een van de onderdelen van de stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen.

Job schrijft veel over de natuur, boeren en de stikstofcrisis. Ook maakte hij de podcast Verscheurd door de wolf. Mail je tips of vragen.