Nederland wil uitgeprocedeerde asielzoekers uitzetten naar Rwanda


Nederland wil op korte termijn uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen uitzetten naar Rwanda. Mensen die geen recht hebben op verblijf in Nederland zouden in één uitzetcentrum in het Afrikaanse land terechtkomen.
Het plan is bedoeld voor asielzoekers die de hele asielprocedure al hebben doorlopen en waarbij vaststaat dat ze geen recht op asiel hebben. Als deze migranten weigeren te vertrekken of niet welkom zijn in het land waar ze vandaan komen, kunnen ze naar Rwanda worden gestuurd.
De regering presenteert het als een 'terugkeer-hub'. Een kopgroep van vijf EU-landen, waaronder Nederland, werkt met Rwanda aan één uitzetcentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in dat land. Dat maakten de landen vanmiddag bekend bij een migratieconferentie in Wenen.
Lang niet alle EU-landen zijn enthousiast over het plan. Onder meer vanuit Frankrijk en Spanje zijn zorgen geuit over de plannen, vooral vanwege mogelijke mensenrechtenschendingen.
Voor het eerst
Vandaag is er een fotomoment en een handdruk met de Rwandese minister, maar het is de bedoeling dat de afspraak begin volgend jaar ook officieel wordt vastgelegd. Als het plan doorgaat zou het voor het eerst zijn dat EU-landen uitgeprocedeerde asielzoekers uitzetten naar een land waar ze niet zelf vandaan komen.
"Terugkeer is een essentieel onderdeel van ons asielsysteem en cruciaal voor draagvlak van opvang", zegt minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, die zijn collega Van den Brink van asielzaken vervangt in Wenen. "Mensen die geen recht hebben op verblijf moeten Nederland daarom ook daadwerkelijk verlaten. Deze terugkeerhub moet daar aan bijdragen."
In Rwanda worden de asielzoekers tijdelijk ondergebracht in een open opvanglocatie. Waar die zou kunnen komen is niet bekendgemaakt. Ook krijgen de migranten een integratietraject aangeboden en een verblijfsvergunning in Rwanda. Het staat ze vrij om uiteindelijk toch te vertrekken naar hun land van herkomst.
De afspraak gaat niet gelden voor de hele Europese Unie, maar alleen voor de kleine groep landen die zich hier samen voor heeft ingezet. Naast Nederland zitten in deze kopgroep ook Duitsland, Oostenrijk, Griekenland en Denemarken.
Grote zorgen
De nieuwe Europese terugkeerrichtlijn maakt het opzetten van een uitzetcentrum in een land buiten Europa sinds afgelopen zomer mogelijk. Wel schrijft die richtlijn voor dat internationale mensenrechten altijd moeten worden gegarandeerd. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Save the Children hebben echter grote zorgen over hoe migranten in Rwanda behandeld zullen worden.
De zogenoemde kopgroeplanden denken die verplichting na te komen door afspraken met Rwanda goed vast te leggen. Ook zal voor elke asielzoeker afzonderlijk worden bepaald of de veiligheid in Rwanda gegarandeerd kan worden. Alleenstaande minderjarige asielzoekers mogen niet naar een uitzetcentrum worden gestuurd.
In eerste instantie wil Nederland enkel alleenstaande mannen naar Rwanda sturen, geen gezinnen dus. De focus zou moeten komen te liggen op mensen uit landen in de regio van Rwanda.
Volgens minister Berendsen is het verantwoord om dit te doen. "De terugkeerhub voorziet in een open faciliteit waarvandaan de migrant kan integreren in de samenleving van Rwanda. Dat betekent ook dat zij verblijfsrecht krijgen en toegang hebben tot onderwijs, de arbeidsmarkt, gezondheidszorg en het recht."
Het gaat in eerste instantie nog om kleine aantallen. Er zouden in Rwanda honderd plekken beschikbaar komen. De verwachting is dat de vijf EU-landen daar opgeteld enkele tientallen mensen naartoe gaan sturen. Dat zou volgend jaar al moeten gebeuren.
Hoge kosten
Nederland gaat samen met de andere landen de kosten betalen van het uitzetcentrum. Hoe hoog die zullen zijn is nog niet duidelijk. In ruil voor de uitzetcentrum wil Rwanda ook economische steun. De landen hopen dat de Europese Unie daar aan bij wil dragen, maar of dat gaat gebeuren is nog niet zeker, ook vanwege de principiële bezwaren die leven tegen het plan.
Als alles doorgaat lossen Nederland en de andere landen de belofte in om met nieuwe oplossingen te komen voor het vastgelopen asielsysteem. Maar voor het zover is zijn er dus nog veel onzekerheden.
En daarnaast zal de werking van het uitzetcentrum ook nog bewezen moeten worden in de praktijk, ook bij de gerechtelijke procedures die ongetwijfeld zullen volgen. Pas als ook de hoogste Europese rechters groen licht geven, is duidelijk dat dit standaard wordt opgenomen in het asielbeleid. Daarna zullen mogelijk meer terugkeercentra worden opgericht, ook in andere landen.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.