Hoe Fortuna's succescoach Buijs 'jongens die buiten de lijntjes kleuren' raakt

"Ik denk dat ik jullie wel heel aardig in kan schatten. Ik ga jullie helpen, vertrouwen geven, maar wanneer het nodig is ga ik jullie ook hard aanpakken."

Zo begint Fortuna Sittard-trainer Danny Buijs de gesprekken met jonge spelers, waarvan hij weet dat ze wel eens "buiten de lijntjes kleuren", zoals hij het zelf noemt. En bij Fortuna, de verrassende nummer zes van de eredivisie die het vandaag opneemt tegen Telstar, kwam hij er al aardig wat tegen. Van de creatieve Mohammed Ihattaren tot de jonge middenvelder Shiloh 't Zand.

Buijs kan spelers die als 'lastig' te boek staan, deel van het geheel maken. Juist omdat hij zichzelf in dat soort jongens herkent.

Ook vorige week in De Kuip tegen Feyenoord (1-1 gelijkspel) bleek dat Buijs 'lastige spelers' deel van het geheel weet te maken.

Van bleu naar het tegenovergestelde

Buijs (44) stond als voetballer van Feyenoord, FC Groningen en ADO Den Haag bekend als straatvechter. Een rauwe bonk, die op en naast het veld van zich af beet.

Maar als jochie uit het kleine Alblasserdam was dat wel anders. "Ik was een bleu mannetje dat vaak te horen kreeg dat-ie het kaas niet van zijn brood moest laten eten. Ik merkte als jongen uit een dorp heel sterk hoe anders en hoeveel brutaler de jongens uit de grote stad waren."

Dat sloeg bij Buijs om in de puberteit, ook door moeilijke privéomstandigheden. "Toen ik twaalf was overleed mijn opa, met wie ik een heel sterke band had. En op mijn zestiende mijn tante, toen ze nog heel jong was. Dat had veel impact op me. Toen veranderde ik van bleu naar het tegenovergestelde."

In diezelfde jaren ontdekte hij als Feyenoord-fan het leven op de tribunes van de Kuip. "Die sfeer en de mensen, daar ga je in mee. De groepskracht, de sensatie en adrenaline. Dat trok me aan. Ik zocht bepaalde dingen op en je omgeving bepaalt daarin veel."

"Dat zie ik nu ook hier als trainer bij Fortuna Sittard: er zitten jongens in mijn groep die op jonge leeftijd hun vader zijn verloren en op straat in Rotterdam of Utrecht zijn opgegroeid. Dat is heel wat anders dan jongens met een comfortabele jeugd met beide ouders die gewoon thuis zijn. "

Afspraken maken (maar het zelf doen)

Het duurde wel even voordat Buijs zich dat allemaal besefte. In de voetbalwereld waarin hij opgroeide was er nog geen ruimte voor een persoonlijke benadering. "In mijn tijd had je nog heel weinig individuele gesprekken. Het was bek houden en luisteren."

"Tegenwoordig gaat het bij een club steeds minder over tactiek en juist meer over het menselijke, omdat de wereld om spelers heen steeds complexer is geworden. Er komt héél veel op hun af, qua media-aandacht en wat er allemaal op social media verschijnt. Dat is een grote verandering ten opzichte van jaren geleden."

En dus gaat hij geregeld met ze zitten, vooral ook voordat een speler bij Fortuna tekent. "Vaak hoor je vooraf al allemaal verhalen over een speler, maar daar heb je niks aan. Ik wil in contact komen. In een eerste gesprek vertel ik waarom ik met ze wil werken, wat ik ze wil geven en wat ik terugverwacht. En andersom vraag ik wat ze van mij verwachten, hoe we met elkaar omgaan en wat ze willen bereiken."

Buijs hoopt dat er vandaaruit een band ontstaat. "Je moet soms kwetsbaar zijn naar spelers toe, want dat creëert vertrouwen. Maar uiteindelijk moeten ze het zelf doen. Zij zijn verantwoordelijk voor hun eigen ontwikkeling. Je kan ze tips geven, kritiek geven, helpen, maar ze moeten het zelf toepassen."

Op tenen staan

Buijs noemt als lichtend voorbeeld Arjen Robben, die op zijn oude dag met hem samenspeelde bij FC Groningen. "Mensen denken snel dat ze het maximale uit zichzelf halen, maar dat is nog niet zo vanzelfsprekend. Hoe Robben toen nog voor zichzelf zorgde, dan snap je waarom zo iemand zich zo lang staande kon houden in de absolute top."

Daar kunnen de meeste spelers niet aan tippen, weet Buijs. Juist daarom schreeuwt hij zich tijdens de wedstrijd langs de kant bijna wekelijks schor. "Dat gaat onbewust, maar ik geloof er wel in dat je soms bij mensen op hun tenen moet staan. Ze wakker moet schudden. Tijdens de wedstrijd, maar eigenlijk iedere werkdag."

Dat emotionele zit in hem, zegt Buijs, en zal ook niet verdwijnen. "Mijn kracht is dat ik snel actie durf te ondernemen, maar het gevaar is ook dat ik dan te snel ga. Ik leer al beter om soms niet gelijk uit emotie te handelen."

Soms krijgt Buijs een bericht van een oud-speler, die hem bedankt voor de samenwerking. "In het voetbal verwateren contacten snel. Een appje van dat soort jongens, jaren later: dat voelt voor mij als het ultieme. Dan zie je dat als je het onderlinge vertrouwen niet beschadigd, er wat moois ontstaat."