Gayrimenkul satışında "güvenli ödeme" dönemi

Gayrimenkul satışında tapunun devredilmesi kadar satış bedelinin güvenli biçimde ödenmesi de önem taşıyor. Sahte dekontlar ve tapu devrinin ardından iptal edilen para transferleri gibi durumlar zaman zaman mağduriyete sebep olabiliyordu. Güvenli Ödeme Sistemi, bu tür dolandırıcılık yöntemlerinin önüne geçmeyi ve aynı zamanda nakit para taşıma risklerini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Sistemin bir başka hedefi de kayıt dışılıkla mücadele.

Peki, sistem nasıl işliyor ne gibi güvenceler sağlıyor? Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Ertuğrul Doğan Erzengin’le konuştuk.

Güvenli Ödeme Sistemi para transferlerinde söz konusu olabilecek sahte dekont dolandırıcılığı veya yapılan EFT/havale işlemlerinin taşınmazın tapuda tescili gerçekleştikten, yani taşınmaz el değiştirdikten sonra iptal edilmesi gibi yöntemlerin önüne kesinlikle geçilebileceğini söyleyebiliriz.

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Ertuğrul Doğan Erzengin

Güvenli Ödeme Sistemi başvurusu nasıl yapılıyor?

Güvenli ödeme Sistemi’nin ilk adımı, randevuyla atılıyor. Tapu randevusu alınırken “Güvenli Ödeme Sistemi” seçeneğinin işaretlenmesi gerekiyor. Ardından hem alıcıya hem de satıcıya SMS yoluyla referans numarası gönderiliyor. Taraflar bu numarayı kullanarak aracı kuruluş üzerinden güvenli ödeme başvurusunu tamamlıyor.

Dr. Erzengin, sonraki süreci ise şöyle özetliyor:

“Web Tapu üzerinden yapılan başvurunun ardından taraflar, işlemi hangi aracı kuruluş üzerinden gerçekleştireceklerse o kuruluşla ilerliyor. Bu aracı kuruluşlar genellikle bankalar oluyor. Takasbank bu konuda entegre bir sistem içinde tapu müdürlükleriyle çalışıyor. Aynı şekilde devlet bankaları ve çeşitli özel bankalar da tapu müdürlüklerinin sistemleriyle entegre biçimde çalışıyor.”

[Fotoğraf: AA]

Referans numarası ve kimlik bilgileri eşleştiriliyor

Güvenlik mekanizmasının eşleştirmeye dayandığını ifade eden Dr. Erzengin, “Başvuruda bulunurken tapudan aldıkları referans numarasını burada belirtmeleri gerekiyor. Aynı zamanda alıcı tarafın, taşınmaz bilgilerinin de belirtilmesi gerekiyor. Zaten aslında güvenli ödeme sisteminin sağladığı güvenlik de buradan kaynaklanıyor” diyor.

Sistem kapsamında, tapu satış başvurusu sırasında oluşturulan referans numarası ile alıcı ve satıcının kimlik bilgileri ödeme aşamasında kontrol ediliyor. Bu bilgilerin birbiriyle eşleşmesi halinde para, alıcının hesabından satıcının hesabına aktarılıyor.

Tapu tescili tamamlanana kadar para bloke ediliyor

Bu süreçte para, tercih edilen aracı kuruluşun sisteminde bloke ediliyor. Tapu satış işlemi tamamlanıp, tescil gerçekleştirildiğinde ise bloke kaldırılarak para, satıcının hesabına aktarılıyor.

Dr. Erzengin, sistemin sağladığı bir başka avantaja da değinerek, “Paranın geçişi bakımından alıcı tarafa ciddi bir güvence sağlanmış oluyor. Bu da tabii ki bir kere nakit para kullanılmadığı için sistem üzerinden, bankacılık işlemi üzerinden yapıldığı için zaten nakit para kullanmanın kendine özgü dertlerini ortadan kaldırıyor” şeklinde konuşuyor.

[Fotoğraf: AA]

Dolandırıcılık riskine karşı güvence

Güvenli Ödeme Sistemi kayıt dışılığı ortadan kaldırdığı gibi gayrimenkul satışlarında ortaya çıkabilen dolandırıcılıkların önüne geçmesi bakımından da son derece önemli. Dr. Erzengin, bu noktada şu değerlendirmeyi yapıyor:

“Güvenli Ödeme Sistemi para transferlerinde söz konusu olabilecek sahte dekont dolandırıcılığı veya yapılan EFT/havale işlemlerinin taşınmazın tapuda tescili gerçekleştikten, yani taşınmaz el değiştirdikten sonra iptal edilmesi gibi yöntemlerin önüne kesinlikle geçilebileceğini söyleyebiliriz.”

Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan Güvenli Ödeme Sistemi 1 Aralık’tan itibaren tüm gayrimenkul alım satımlarında zorunlu hale gelecek.