Türkiye'de bu yıl 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre halk arasında "şeker hastalığı" olarak bilinen diyabet, vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya etkili kullanamaması sonucunda kandaki şeker seviyesinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik hastalık olarak tanımlanıyor.

Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunan hastalık, kontrol altına alınmadığında hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açabiliyor.

Tip 1 diyabet genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlamakla birlikte her yaşta görülebiliyor ve vücudun yeterli insülin üretememesiyle ortaya çıkıyor.

Diyabet vakalarının yüzde 90'dan fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet ise vücudun insülini etkili kullanamaması veya yeterli miktarda üretememesi nedeniyle gelişiyor ve çoğunlukla belirti vermeden ilerliyor.

Diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşıyor

Dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor, diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşamını sürdürüyor. Diyabet hastalığının kontrol altına alınamaması halinde yüksek kan şekeri düzeyi hayati organları etkileyebiliyor ve zaman içinde kalıcı hasarlar oluşturabiliyor.

Çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme, Tip 1 diyabetin belirtileri arasında yer alıyor.

Tip 2 diyabette fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri arasında bulunuyor.

2026'da 9,6 milyon diyabet taraması gerçekleştirildi

Bakanlık tarafından diyabetin erken tanısı ve düzenli takibi amacıyla aile hekimliklerinde tarama ve izlem çalışmaları yürütülüyor.

Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı. Taramalar sonucunda 376 bin kişiye diyabet tanısı konularak düzenli izlemleri başlatıldı.

Aynı dönemde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirildi.

Diyabet okullarında 50 binden fazla kişi eğitim aldı

Bakanlık tarafından diyabetle yaşayan bireylerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri amacıyla Diyabet Okulu programı yürütülüyor.

Ülke genelinde bulunan 291 diyabet okulunda diyabet tanısı bulunan bireyler ve hasta yakınlarına yönelik hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite gibi eğitimler veriliyor.

Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev aldığı diyabet okullarında eğitimler, katılımcıların ihtiyaçlarına göre planlanıyor, bireysel ve interaktif yöntemlerle destekleniyor.

Bu kapsamda 2026 yılında diyabet okullarında 5 binden fazla eğitim programı düzenlenirken 50 binden fazla kişi bu eğitimlerden yararlandı.

Diyabet polikliniklerinde 52 binden fazla kişiye eğitim verildi

Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren diyabet polikliniklerinde ise diyabetli bireylere hastalıklarını yönetebilmeleri amacıyla kişiye özel eğitimler sunuldu.

Hekim tarafından yönlendirilen hastalara yönelik eğitimlerde ise insülin enjeksiyonunun doğru uygulanması, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği durumunda yapılması gerekenler anlatılıyor. Bu kapsamda 2026 yılında 52 binden fazla kişiye diyabet eğitimi verildi.

Diyabet riskine karşı erken tanı ve düzenli takip önem taşıyor

Diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerekiyor.

Diyabet risk grubunda bulunan vatandaşların, belirti beklemeden aile hekimlerine başvurmaları ve taramalarını yaptırmaları önem taşıyor. Diyabet tanısı bulunanların ise tedavi ve kontrollerini aksatmamaları, göz ve böbrek sağlığını korumaları gerekiyor.