علیپیشهوزاده؛ جوانی که سخنگوی قوه قضاییه از حکم اعدامش گفت، کیست؟
منابع مطلع به «ایرانوایر» گفتهاند که متهمی که «علی کاظمی»، سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری روز سهشنبه، ۲۶آبان خود از تایید حکم اعدامش در دیوان عالی کشور خبر داد، «علی پیشهورزاده»، معترض ۲۸ساله بازداشتشده در ۱۹دیماه در رشت است.
پیشتر رسانهها و فعالان حقوقبشر از صدور حکم اعدام برای این عضو تیم واترپلوی چوکای گیلان خبر داده بودند. اگرچه قوه قضاییه جمهوری اسلامی تاکنون اتهامات او را رسما اعلام نکرده، ولی یک منبع مطلع به ایرانوایر میگوید که برای او دو پرونده باز شده، یکی با اتهام «محاربه» که در شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت، به ریاست «محمدعلی درویشگفتار»، معروف به «درویشگفتار پسر» حکم اعدام برایش صادر شده و دیگری به اتهام «قتل یک زن پرستار» که قوه قضاییه مدعی است در ساختمان درمانگاه «سجاد» بوده و علی آن را آتش زده و منجر به مرگ این پرستار شده است.
دستکم دو منبع مطلع به ایرانوایر گفتهاند که علی تحت شکنجههای شدید بوده تا علیه خود اعتراف کند: «بهگواهی زندانیانی که هفتهها بعد از بازداشت در بهداری زندان او را دیدهاند، بسیار شکنجه شده بوده»، «نمیتوانسته راه برود و هنوز مجروح بوده.»
یک منبع مطلع دیگر هم به ایرانوایر گفته که «شکنجه» و ضربوشتم علی پیشهورزاده حتی در داخل دادگاه هم ادامه داشته و در دادگاه، شوهر پرستاری که قوه قضاییه میگوید در درمانگاه سجاد کشته شده، این معترض بازداشتشده را «کتک» زده است، بهحدی که وقتی از دادگاه به زندان بازگشته، «مجروح و خونی» بوده است.
از تایید حکم اعدام علی پیشهورزاده چه میدانیم؟
روز سهشنبه، ۲۶آبان۱۴۰۵، «سیدعلی کاظمی»، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی در یک نشست خبری که ویدیوی آن در کانال تلگرام خبرگزاری میزان هم منتشر شده، بدون نامبردن از علی پیشهورزاده از تایید حکم اعدام یکی از متهمان بازداشتشده در اعتراضات دیماه خبر داد. به گفته کاظمی، این حکم در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تایید شده و «قطعی» است.
منابع مطلع به ایرانوایر گفتهاند که متهمی که کاظمی از او حرف زده، علی پیشهورزاده است که حکم اعدام او اخیرا از سوی شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور به ریاست «کاظم ساداتی فیروزآباد» تایید شده است.
سخنگوی قوه قضاییه با تاکید بر اینکه این پرونده، «پروندهای حساس» است، از هشت مکان عمومی که علی پیشهورزاده به آنها «حمله» کرده، نام میبرد اما فقط نام هفت مکان از جمله «درمانگاه خیریه سجاد»، «بانک رفاه و بانک سپه شعبه امام خمینی رشت»، «مسجد قدس»، «اداره کل آموزش و پرورش استان گیلان»، «ساختمان بیمه ایران» و «دادگاه حقوقی رشت»، را مطرح میکند.
پیشتر، در ویدیوی اعترافات آقای پیشهورزاده که از سوی رسانههای امنیتی منتشر شده، گوینده مدعی است که مسجد «آفخرا» در محله قدیمی «آفخرا» نیز بهعنوان یکی دیگر از اماکنی است که توسط این شهروند آتش زده شده است.
بررسیهای ایرانوایر نشان میدهد که تمامی این هفت مکان در محدوده منطقه ۲ رشت قرار دارند.
مکانهای مشخص شده با ستاره زرد روی نقشه زیر، محل این اماکن را که قوه قضاییه مدعی است علی پیشهورزاده آنها را آتش زده نشان میدهد.
همچنین بررسیهای ایرانوایر نشان میدهد که بین کلینیک سجاد و دادگاه حقوقی رشت از یک سوی، و بین دادگاه حقوقی رشت و اداره آموزش و پرورش و مسجد قدس رشت از سوی دیگر، هر یک دستکم ۲۰ دقیقه پیاده راه مستقیم است. مسافت بین مسجد قدس و دو بانک سپه و رفاه در بلوار امام خمینی این شهر که قوه قضاییه میگوید شب هجدهم به دست آقای پیشهورزاده آتش زده شده نیز، تقریبا همینقدر است.
یک شاهد عینی که شب ۱۸ام دی در این محدوده حضور داشته به ایرانوایر گفته که با توجه به بسته بودن مسیرهای منتهی به بازار بزرگ رشت، تردد موتور یا خودرو در این محدوده بهشدت دچار اختلال بوده و میگوید: «فکر نمیکنم کسی که میخواسته جایی را آتش بزند، کوکتل مولوتف دست داشته میتوانسته با موتور و ماشین تردد کند، چون آن شب این منطقه قیامت بود. امکان تردد نبود و باید از کوچه پسکوچهها میرفتی که آنهم پر از مامورهای مسلح بود که به هر ماشین و موتوری که یکذره مشکوک بودند، شلیک میکردند.»
بر اساس گفتههای سخنگوی قوه قضاییه، علی پیشهورزاده در خیابان و بهدست «بسیجیها» بازداشت شده است. بعد در گوشی تلفن همراه او عکسی از «کوکتل مولوتفها در زیرزمین یک مکان» پیدا کردهاند.
کاظمی در این نشست خبری چندینبار از «تعداد زیاد» کوکتل مولوتفهای ساخته و انبار شده توسط علی پیشهورزاده صحبت میکند، اما به تعداد دقیق آن اشاره نمیکند؛ موضوعی که ابهام و شفافنبودن اطلاعات در پرونده علی پیشهورزاده را برملا میکند.
این در حالیست که در ویدیوی اعترافات علی پیشهورزاده که پیشتر رسانههای امنیتی در ایران آن را منتشر کردهاند، پیشهورزاده که صورتش محو شده، میگوید که کلا «۱۳۰» کوکتل مولوتوف ساخته، اما شماری از آنها را زیر یک پل «جاساز» کرده و در نهایت تنها سه عدد از آنها را با خود برداشته، «پیاده» راه افتاده و رفته سمت «پورسینا» و وقتی دیده جمعیت بالاست، آنها را آن سوی خیابان برای اینکه «مردم هرج و مرج کنند» به زمین زده است.
در بخشهای دیگری از این اعترافات او را که دستبسته به مکانهای آسیبدیده بردهاند از پرتاب کوکتلمولوتف به یک مسجد، روبهروی یک بانک و حمله با میله تابلو به ساختمان بیمه ایران میگوید. این در حالیست که در بعضی لحظات، فردی که همراه اوست و پیدا نیست کیست، حرف در دهان او میگذارد.
منبع مطلعی که درباره پرونده آقای پیشهورزاده با ایرانوایر گفتوگو کرده، میگوید که این اعترافات تحت فشار و شکنجه بوده است. او با تاکید بر اینکه علی روز ۱۹دی بازداشت شده و تا بیش از یکماه هیچکس نمیدانسته کجاست، میگوید: «تحت شکنجه شدید و طولانی، بدون حق تماس با خانواده و بدون دسترسی به وکیل انتخابی وادار به اعتراف اجباری شده.از جزییات شکنجههایش مطلع نیستم ولی بچههایی که بعد از چند هفته او را در بهداری لاکان دیدهاند، میگفتند از شدت ضعف ناشی از ضربوشتم نمیتوانسته راه برود. علی عضو تیم واترپلوی چوکا بوده، غریق نجات است، بنیه و استقامت بدنش بالاست، ببینید چه بهروزش آوردهاند که نمیتوانسته راه برود.»
موضوع شکنجه و شهادت زندانیان دیگر درباره دیدن آثار شکنجه بر بدن آقای پیشهورزاده را پیشتر حساب کاربری «صدای مستقل فعالان گیلان» نیز مطرح کرده است. در پستی که این صفحه در روز سهشنبه، ۲۶آبانماه منتشر کرده، آمده است: «یک ماه تمام او را شکنجه شدید کردند و بعد مجبورش کردند حرفهایی بزند. حتی در همان اعترافات که با تقطیع پخشاش کردند میگوید چند تا کوکتل مولوتوف به زمین زدم که هرج و مرج شود.»
دو پرونده برای اطمینان از صدور حکم اعدام
یک منبع مطلع از پرونده علی پیشهورزاده به ایرانوایر میگوید که قوه قضاییه برای او دو پرونده تشکیل داده، یکی در دادگاه انقلاب، شعبه دوم رشت به ریاست «محمدعلی درویشگفتار»، معروف به «درویشگفتار پسر» که با اتهام آتشزدن هشت مکان عمومی برایش اعدام صادر کرده و دیگری به اتهام «قتل» که هنوز دادگاه و شعبهاش مشخص نیست.
او با تاکید بر اینکه بازجوها، کشتهشدن یک پرستار زن، بهنام «مرضیه نبوینیا» را بر گردن او انداختهاند، میگوید: «توی رسانههایشان خیلی تبلیغات کردهاند که علی پیشهورزاده با آتشزدن درمانگاه سجاد این خانم پرستار را کشته است.»
او با تاکید بر اینکه این جوان ۲۸ساله معترض، «به هیچوجه نمیتوانسته همه این هشت مکان را که بعضا از هم فاصله زیادی دارند آتش بزند»، میگوید: «درمانگاهی که میگویند علی آتش زده شب هجدهم تعطیل بوده. بر فرض که راست بگویند و علی آن را آتش زده باشد، باید از کجا میدانسته آن خانم پرستار آنجا بوده؟!»
او ادامه میدهد: «بالای درمانگاه سجاد هم تک تیرانداز گذاشته بودند و از آنجا به مردم شلیک میکردند. وقتی مردم نزدیک محل میشوند، نیروهای سرکوب گاز اشکآور زیادی شلیک میکنند. بدون توجه به اینکه درمانگاه است و کپسول اکسیژن آنجا هست. من از کسانیکه آنجا بودند شنیدم که این باعث شروع آتشسوزی شده و پرستاری که میگویند توی آتشسوزی کشته شده، موقع تلاش برای خروج از ساختمان و در اثر سقوط از ارتفاع فوت کرده.»
این شخص آگاه از پرونده میگوید: «اتهامات را جوری مطرح کردهاند که به این جوان هر طور شده اعدام بدهند. محاربه نشد، قتل، قتل نشد، محاربه. در حالیکه او نه مستقیم و نه غیرمستقیم نقشی در این اتفاقها نداشته است.»
باریستا بود؛ یکی مثل هزاران جوان معترض دیگر
فرد مطلعی که با ایرانوایر گفتوگو کرده میگوید که علی پیشهورزاده یکی مانند هزاران هزار جوان ایرانی بوده که در دو شب ۱۸ و ۱۹دی ماه برای اعتراض به خیابان رفته است.
او درباره علی پیشهورزاده میگوید: «در دهه۱۳۹۰ عضو تیم واترپلوی چوکای گیلان بود و به تیم ملی هم دعوت شده بود. کار غریقنجاتی هم میکرد. اما این چند سال آخر باریستا بود توی یک کافه کوچک در رشت.»
او با گفتن اینکه علی «کسوکاری ندارد»، ادامه میدهد: «یک پدر سنبالا دارد. حال روحیاش اصلا خوب نیست. دیگر حتی به رفقایش هم زنگ نمیزد. ناامید شده، میگوید بگذارید من را بکشند، راحت شوم.»
او با گفتن اینکه رسانههای حکومت طوری وانمود می کنند که انگار علی پرستاری که میگویند کشته شده را «زندهزنده توی آتش سوزانده»، میگوید: «این بچه مثل بقیه معترض بود. خیلی آرام، نجیب و سربهزیر است.»
یک همبندی سابق آقای پیشهورزاده هم این موضوع را تایید کرده و میگوید که توی بند ستارگان زندان لاکان رشت، علی را «استاد علی» صدا میزدند و با وجود اینکه خودش هم سن و سالی ندارد، مراقب بازداشتیهای کمسن و سال اعتراضات دیماه بوده است: «پسر خیلی محجوبی بود، همه دوستش داشتند. با اینکه شرایط برای خیلی سخت بود و خودش هم بدجور شکنجه شده و زیر تیغ اعدام بود با بچهها خیلی مدارا میکرد.»
به گفته این شخص، او از زمان تایید حکمش، «حالش بد است»: «وکیل انتخابی و تعیینی که هرگز نداشته، وکیلش تسخیری است. روحیهش اصلا خوب نیست، از مدتی قبل او را فرستادند بند محکومان به قصاص، بهش میگویند بند قتلیها. او را از بند ستارگان و بچههایی که این چند ماه با آنها بوده هم جدا کردند. هنوز دارند شکنجهاش میکنند.»
به گفته این شخص، این جوان معترض حتی در جلسات دادگاه هم مورد ضربوشتم قرار گرفته است: «ادلهای ندارند، فقط اعتراف اجباریاش است که بعد از هفتهها بیخبری و شکنجه از او گرفتهاند. وضعیت دادرسی هم در این حد بوده که توی یکی از جلسههای دادگاه، شوهر خانم پرستاری که به پرونده وصلش کردند، گرفته علی را زده! صورتش خونی بود که او را برگرداند زندان. یعنی حق متهم و امنیتش اینقدر برایشان مهم است.»
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.