Werkloosheid: de hervorming zal iedereen raken

Voor die beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd zijn er wel wat argumenten. Als we ervan uitgaan dat zo’n uitkering bedoeld is om de periode tussen twee jobs te overbruggen, dan is het wat vreemd om dat bedrag twintig jaar of langer uit te keren. Een beperking, gekoppeld aan een solide beleid om mensen naar werk te begeleiden, kan bovendien de werkloosheidsgraad opkrikken. Mooi meegenomen daarbij is dat de hervorming ook een miljardenbesparing oplevert, toch voor de federale schatkist. Het zijn allemaal argumenten die mee verklaren waarom België een buitenbeentje was met zijn systeem zonder beperking in de tijd.

Holderdebolder

Het probleem zit hem niet zozeer in het principe, maar in de manier waarop de hervorming wordt doorgevoerd. Dat de hervorming een zeker holderdeboldergehalte had, waardoor OCMW’s amper tijd hadden om zich voor te bereiden op een toevloed van leefloners werd al vaker geschreven. Maar dezer dagen blijkt ook nog eens hoezeer gemeenten met veel uitgesloten werklozen op hun financiële tandvlees komen te zitten door de hervorming. En van dat soort gemeenten heeft Brussel er best wel wat.

Voor een goed begrip: de Brusselse gemeenten hadden het de voorbije jaren al erg moeilijk op financieel vlak. Het verklaart mede waarom de Stad Brussel – nochtans de eigenaar van een niet onaardig huizenpatrimonium – kunstencentrum De Centrale en een basisschool sloot. De gemeenten kampen onder meer met rentelasten en groeiende pensioenlasten, toonde het jaarlijkse Belfiusrapport ter zake onlangs nog.

Boven op de nijpende financiële situatie komt vanaf volgend jaar nog een mokerslag: de federale regering snijdt immers in de financiering van de leeflonen voor mensen die hun werkloosheidsuitkering verliezen en vervolgens een OCMW-uitkering krijgen. Bedraagt die tussenkomst dit jaar nog 100 procent, dan daalt die naar 90 procent in 2027, 80 procent in 2028 en 75 procent in 2029. Het restbedrag? Dat moeten de OCMW’s zelf betalen, waardoor de rekening uiteindelijk bij de gemeenten terechtkomt.

Armoedespiraal

Het perverse aan de regeling is dat net die gemeenten die het vandaag al moeilijk hebben, nog verder kopje-onder worden geduwd. Terwijl de hervorming een deel van de bevolking verarmt – sommige mensen die een werkloosheidsuitkering kregen vallen zonder inkomen – verminderen ook nog eens de middelen die gemeenten hebben om een armoedebeleid die naam waardig te voeren. Schuldbemiddelingsdiensten, begeleiding van drugsgebruikers, energieconsulenten, gezondheidsadvies, er dreigt allemaal op beknibbeld te worden. Goed nieuws is dat niet in een stad die nu al in de greep is van het snelle geld uit de drugshandel.

En aangezien het hele gemeentebudget onder druk komt, zullen de gevolgen van het beleid ook een stuk breder uitvallen dan enkel de groep bewoners die het moeilijk heeft. Een zwembad openhouden, tarieven voor sportzalen of een gemeentelijk cultuuraanbod, het zal de volgende jaren allemaal onder druk komen te staan. Uiteindelijk wordt de hervorming van de werkloosheid zo een zaak van alle bewoners en gebruikers van de stad.