نیویورکتایمز: موساد برای یافتن خلبان مفقود اسراییلی، چند فرمانده سپاه را ربود
روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی تحقیقی نوشت ماموران موساد، در فاصله سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰ در عملیاتهایی محرمانه، چند فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی را با هدف یافتن سرنخی از محل نگهداری رون آراد، ناوبر نیروی هوایی اسراییل که از سال ۱۹۸۶ در لبنان ناپدید شده است، ربودند و مورد بازجویی قرار دادند. در یکی از این عملیاتها، یک فرمانده جمهوری اسلامی پس از بازجویی کشته شد.
به نوشته نیویورکتایمز، اسراییل اکنون به این نتیجه رسیده است که تمرکز چندینساله بر نقش جمهوری اسلامی در ناپدید شدن آراد، احتمالا بر اساس اطلاعات نادرست بوده است. این گزارش بر شهادت دهها مقام ایرانی، اسراییلی و آمریکایی استوار است.
بر اساس این گزارش، در یکی از عملیاتها، ماموران موساد یک فرمانده سپاه پاسداران را در استانبول ربودند و برای چند هفته در یک کشتی بازجویی کردند. پس از آنکه بازجوییها اطلاعاتی درباره سرنوشت رون آراد به دست نداد، ماموران جسد او را به دریای سیاه انداختند.
نیویورکتایمز هویت این فرمانده را علیرضا عسگری، از فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران، معرفی کرده است که اندکی پس از ناپدید شدن آراد در لبنان مستقر شده بود. سه مقام سابق آمریکایی این روایت را برای این روزنامه بازگو کردهاند. اسراییل هرگونه دخالت در ناپدید شدن عسگری را رد کرده بود.
آراد در سال ۱۹۸۶، پس از آنکه هواپیمایش در جریان عملیاتی در جنوب لبنان هدف قرار گرفت، با خروج اضطراری از هواپیما ناپدید شد. اسراییل در ابتدا معتقد بود او به اسارت جنبش امل درآمده و سپس به جمهوری اسلامی تحویل داده شده است. بر اساس این فرضیه، آراد ابتدا از لبنان به ایران منتقل شده و بعد دوباره به لبنان بازگردانده شده بود.
در سالهای نخست اسارت، نشانههایی از زنده بودن آراد دریافت شد. از جمله عکسها و نامههایی که آخرین مورد آنها در پنجم مه ۱۹۸۸ ارسال شده بود.
نیویورکتایمز مینویسد در سال ۱۹۹۲، یک افسر موساد به نام اسراییل پرلوف جستوجو برای یافتن پزشکانی را آغاز کرد که احتمالا پس از فرود آراد در لبنان او را درمان کرده بودند. او با یک پزشک ایرانی ارتباط برقرار کرد که مدعی بود شخصا آراد را در ایران و لبنان درمان کرده است. اما نتایج آزمایش دروغسنج این پزشک قطعی نبود و پس از آنکه اسراییل پیشنهاد پرداخت مبلغ زیادی پول در ازای اطلاعات منجر به نجات آراد را مطرح کرد، پزشک ناپدید شد.
این اظهارات در شکلگیری این باور در موساد که جمهوری اسلامی آراد را در اختیار دارد، نقش مهمی داشت.
در سال ۱۹۹۴، نیروهای اسراییلی مصطفی دیرانی، از فرماندهان ارشد جنبش امل و از افرادی را که در اسارت گرفتن آراد نقش داشتند، در عملیاتی در لبنان ربودند. دیرانی به بازجویان اسراییلی گفت آراد را به منطقه نبیشیت در دره بقاع منتقل کرده و به خانوادهای مورد اعتماد سپرده بود. به گفته او، اعضای این خانواده برای مقابله با نیروهای اسراییلی خانه را ترک کردند و پس از بازگشت متوجه شدند آراد ناپدید شده است.
دیرانی که گفته بود در جریان بازجوییها شکنجه شده، همچنین مدعی شد یک مقام ایرانی به او گفته است سپاه پاسداران آراد را به ایران منتقل کرده است. این اظهارات در اسراییل به دو برداشت متفاوت منجر شد؛ گروهی آن را نشانه دخالت تهران میدانستند و گروهی دیگر بهدلیل نبود شواهد مستقل و گرفتن اطلاعات تحت فشار، آن را قابل اتکا نمیدانستند. با این حال، اتهامها علیه جمهوری اسلامی در اسراییل در سطوح مختلف سیاسی گسترش یافت.
در همین دوره، مقامهای ایرانی بارها در دیدارهای بینالمللی درباره سرنوشت آراد مورد پرسش قرار میگرفتند. محمدعلی ابطحی، معاون وقت رییسجمهوری ایران، به نیویورکتایمز گفت موضوع رون آراد در تمام دیدارهای بینالمللی ایران مطرح میشد. در سال ۱۹۹۹ نیز پاپ ژان پل دوم نامه همسر آراد را به محمد خاتمی، رییسجمهوری وقت ایران، تحویل داد و خواستار ارائه اطلاعات درباره سرنوشت او شد.
در سال ۲۰۰۴، کمیتهای در ارتش اسراییل به این نتیجه رسید که آراد در دهه ۱۹۹۰ و در پی محروم شدن از درمان یک بیماری جدی جان باخته و در دره بقاع دفن شده است.
در همان سال، اسراییل و حزبالله به توافقی با میانجیگری آلمان نزدیک شدند که بر اساس آن قرار بود مصطفی دیرانی و چند زندانی سرشناس دیگر در برابر آزادی یک تاجر اسراییلی به نام الحنان تاننبام، تحویل اجساد سه سرباز اسراییلی و ارائه اطلاعات درباره سرنوشت آراد آزاد شوند.
به نوشته نیویورکتایمز، جمهوری اسلامی در آن زمان عبدالله صابری، یکی از فرماندهان سپاه پاسداران، را مامور پیگیری سرنوشت آراد در لبنان کرد. تحقیقات مشترک ایران و حزبالله به این نتیجه رسید که آراد در نبیشیت جان باخته و همانجا دفن شده است. علیاکبر هاشمی رفسنجانی، رییسجمهوری وقت ایران، یکی از فرزندان خود را مامور کرد گزارش این تحقیقات را شخصا به آلمانیها تحویل دهد.
با این حال، اسراییل مشارکت صابری در این تحقیقات را نشانهای از نقش سپاه پاسداران در نگهداری آراد تلقی کرد و در گزارشی در سال ۲۰۰۵ نتیجه گرفت که این ناوبر به دست سپاه افتاده است.
اما بررسیهای شینبت در سال ۲۰۰۶ به نتیجه متفاوتی رسید. این نهاد امنیتی پس از بازبینی شواهد موجود اعلام کرد نه جمهوری اسلامی و نه حزبالله آراد را در اختیار نداشتهاند و به احتمال زیاد او در منطقه نبیشیت بوده است. با این وجود، دولت اسراییل و موساد عمدتا این یافتهها را نادیده گرفتند.
در سال ۲۰۰۶، حسن نصرالله، دبیرکل وقت حزبالله، اعلام کرد این گروه معتقد است آراد جان باخته، اما محل دفن او مشخص نیست. دو سال بعد نیز گرارد کنراد، مذاکرهکننده آلمانی، به اسراییل اطلاع داد که حزبالله معتقد است آراد در جریان تلاش برای فرار در سال ۱۹۸۸ کشته شده است. اسراییل سرانجام در سال ۲۰۰۸ مرگ او را رسما اعلام کرد.
گزارش مشترک موساد و اطلاعات نظامی ارتش اسراییل در سال ۲۰۱۶ نیز با استناد به اطلاعات تازهای که طی دو سال پیش از آن به دست آمده بود، نتیجه گرفت آراد احتمالا تا سال ۱۹۸۸ جان باخته بود.
با وجود این شواهد، موساد همچنان فرضیه نقش جمهوری اسلامی را دنبال کرد. در سال ۲۰۲۱، رسانههای عربی گزارش دادند ماموران موساد عبدالله صابری را هنگام دویدن در دمشق ربودهاند. بر اساس یکی از این گزارشها، او به اسراییل منتقل و بهشدت بازجویی شد و سپس در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی آزاد شد.
در سال ۲۰۲۵ نیز احمد شکر، افسر بازنشسته امنیت عمومی لبنان، ناپدید شد. یک منبع نزدیک به خانواده او به خبرگزاری فرانسه گفت احمد شکر برادر حسن شکر است؛ فردی که در گروه مشارکتکننده در اسارت گرفتن رون آراد حضور داشت. یک مقام قضایی لبنان نیز اعلام کرد اطلاعاتی وجود دارد که نشان میدهد احمد شکر با فریب دو تبعه سوئدی ربوده شده است.
به نوشته نیویورکتایمز، فرضیه اصلی اسراییل اکنون این است که رون آراد در انتقام از کشته شدن حسن شکر در سال ۱۹۸۸ به قتل رسیده است.
در مارس ۲۰۲۶ نیز ارتش اسراییل نیروهای ویژهای را در عملیاتی به منطقه نبیشیت لبنان اعزام کرد تا بقایای جسد آراد را پیدا کند. این عملیات بدون دستیابی به نتیجه پایان یافت و با حملات هوایی گسترده اسراییل همراه بود که به گفته مقامهای محلی دستکم ۴۱ کشته در منطقه نبیشیت برجای گذاشت. هیچ نیروی اسراییلی در این عملیات کشته نشد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل، پس از این عملیات گفت نیروهای اسراییلی به هدف مورد نظر خود نرسیدهاند، اما تعهد این کشور برای تکمیل ماموریتهای مربوط به اسرای جنگی و افراد مفقودشده پابرجاست.
همسر رون آراد نیز پس از این عملیات در بیانیهای اعلام کرد خانواده او نمیخواهد جان سربازان ارتش اسراییل برای یافتن بقایای جسد آراد به خطر بیفتد.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.