İstanbul’da aynı şehir, bambaşka hava! İşte kirliliğinin nedeni

İstanbul’da hava kirliliği, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 arttı. Kandilli en temiz bölgeler arasında yer alırken Sultangazi’de hava kirliliğinin 5 kat daha fazla olduğu belirtildi. Bazı ilçelerde hava kalitesinin yüzde 75 oranında bozulduğu ifade edildi. CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen; trafik, kömürle ısınma, gemi ve uçak egzozları, topoğrafik yapı ve gökdelenlerin hava kirliliğini etkilediğine dikkat çekti. CNN TÜRK Muhabiri Şeyma Kan ve Kameraman İlayda Naz Yalçınkaya'nın haberinde.

İstanbul’da hava kirliliği her geçen yıl artmaya devam ediyor. Son araştırmaya göre kent genelindeki hava kirliliği, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 arttı. Ancak araştırmanın dikkat çeken ayrıntısı, aynı şehirdeki ilçeler arasında hava kalitesi bakımından büyük farklılıklar bulunması oldu. Havanın en temiz olduğu yer Kandilli olarak öne çıkarken Sultangazi’de hava kirliliğinin 5 kat daha fazla olduğu belirtildi. Bazı bölgelerde ise hava kalitesinin geçen yıla göre yüzde 75 oranında bozulduğu görüldü.

Kandilli ile Sultangazi Arasındaki Fark Dikkat Çekiyor

İstanbul’un ilçeleri arasındaki hava kalitesi farkı, kirliliğin kent genelinde eşit dağılmadığını ortaya koyuyor. Kandilli, havanın en temiz olduğu bölgeler arasında yer alırken Sultangazi’de hava kirliliğinin 5 kat daha yüksek olduğu ifade ediliyor. Bazı ilçelerde hava kalitesinin bir yılda yüzde 75 oranında bozulması da endişeleri artırıyor.

Peki İstanbul’un bazı bölgelerinde hava kirliliği neden daha fazla? İlçeler arasındaki bu büyük farkın arkasında hangi etkenler bulunuyor?

CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, İstanbul’daki hava kirliliğinin neden ilçeden ilçeye değiştiğini değerlendirdi.

Hava Kirliliğinde Topografya ve Trafik Etkisi

Prof. Dr. Orhan Şen, İstanbul’da hava kirliliğinin semtlere göre değişmesinde topoğrafik yapının önemli rol oynadığını belirtti. Özellikle vadi şeklindeki bölgelerde hava sirkülasyonunun yeterince gerçekleşmemesi nedeniyle kirleticilerin birikebildiğini ifade etti. Trafiğin yoğun olduğu bölgelerin de hava kirliliğine önemli katkı sağladığını vurgulayan Şen, Mecidiyeköy’ü örnek gösterdi. E-5 kara yolunun yanı sıra Mecidiyeköy, Şişli ve Taksim çevresindeki yoğun trafik nedeniyle atmosfere kirletici maddeler salındığını belirtti.

İstanbul Boğazı’ndan Geçen Tankerler de Kirliliğe Katkı Sağlıyor

İstanbul’daki hava kirliliğinin kaynaklarından birinin ulaşım faaliyetleri olduğunu belirten Şen, otomobil, otobüs, uçak ve deniz taşıtlarının atmosfere kirletici bıraktığını söyledi.

İstanbul Boğazı’ndan günde yaklaşık 300 tanker geçtiğine dikkat çeken Şen, bu gemilerin kullandığı yakıt nedeniyle bacalarından atmosfere kirletici salındığını ifade etti. Boğazın bir kanal oluşturması nedeniyle gemilerden kaynaklanan kirliliğin şehir üzerinde birikebildiğini belirten Şen, deniz ulaşımının da hava kirliliği açısından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sanayi Kaynaklı Kirlilik Hangi Bölgelerde Görülüyor?

Prof. Dr. Orhan Şen, hava kirliliğinin bir diğer kaynağının fabrikalar ve sanayi tesisleri olduğunu söyledi. İstanbul genelinde sanayi kaynaklı kirliliğin çok yüksek olmadığını belirten Şen, buna rağmen bazı bölgelerdeki küçük ölçekli sanayi faaliyetlerinin kirliliğe katkı sağladığını ifade etti. Şen, özellikle Ayamama Deresi ve Menekşe Deresi çevresindeki küçük ölçekli sanayi işletmelerinin hava kirliliğine neden olan etkenler arasında bulunduğunu dile getirdi.

Ataşehir’deki Hava Kirliliğinin Nedeni Ne?

İstanbul’da hava kirliliğinin yalnızca bir ilçenin kendi kaynaklarından oluşmadığını belirten Şen, ısınma kaynaklı kirliliğin de önemli bir etken olduğunu söyledi. Ataşehir örneğini veren Şen, ilçede doğal gaz kullanılmasına rağmen çevredeki bazı bölgelerde kömür kullanımının hava kirliliğine yol açabildiğini ifade etti. Bu bölgelerde oluşan kirleticilerin rüzgâr ve hava hareketleriyle başka ilçelere taşınabildiğini belirten Şen, hava kalitesinin değerlendirilmesinde çevre ilçelerin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

İstanbul Havalimanı Çevresinde Uçak Egzozları Etkili Oluyor

Hava kirliliğine katkı sağlayan bir diğer unsurun hava ulaşımı olduğunu belirten Şen, İstanbul Havalimanı’ndaki yoğun uçak trafiğine dikkat çekti. Havalimanında günde yaklaşık 1000 ila 1500 uçağın iniş ve kalkış yaptığını ifade eden Şen, uçakların özellikle yerde, iniş ve kalkış sırasında oluşturduğu egzoz kaynaklı kirliliğin havalimanı çevresinde etkili olduğunu söyledi.

Gökdelenler Hava Sirkülasyonunu Engelliyor

İstanbul’daki hava kirliliği konusunda gökdelenlerin etkisine de dikkat çeken Prof. Dr. Orhan Şen, özellikle Levent ve Maslak çevresindeki yüksek yapılaşmanın hava hareketlerini etkileyebildiğini belirtti.

Şen, gökdelenlerin hâkim rüzgâr yönü dikkate alınmadan inşa edilmesinin hava sirkülasyonunu olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Kuzeyli rüzgârlarla gelen havanın yüksek yapılar nedeniyle şehrin içine yeterince ulaşamayabildiğini belirten Şen, gökdelenlerin rüzgâr altındaki bölgelerde havayı aşağı doğru yönlendirerek kirleticilerin yere yakın seviyelerde birikmesine neden olabildiğini söyledi.

Bu nedenle gökdelenlerin çevresinde hava kirliliğinin artabileceğini vurgulayan Şen, vatandaşların bu bölgelerde yürürken dikkatli olmaları gerektiğini dile getirdi.

Kış Yaklaşırken Hava Kirliliği Riski Artıyor

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte hava kirliliği konusunun daha fazla önem kazandığını belirten Şen, Türkiye’de bazı şehirlerde kirliliğin hâlâ önemli bir sorun olduğunu söyledi. Kayseri, Malatya ve Eskişehir gibi şehirlerde hava kirliliğinin görüldüğünü ifade eden Şen, doğal gaz kullanımının yaygınlaşmasıyla bazı bölgelerde hava kalitesinin iyileşmeye başladığını belirtti. Ankara’yı örnek gösteren Şen, şehrin topoğrafik yapısının hava kirliliğinin birikmesine elverişli olmasına rağmen doğal gaz kullanımının yaygınlaşmasıyla kirliliğin azalmaya başladığını kaydetti.

İstanbul’da Bazı Bölgelerde Kirlilik Devam Edecek

İstanbul’da hava kirliliğinin özellikle belirli semtlerde ve yoğun yapılaşmanın bulunduğu bölgelerde sorun olmaya devam edebileceğini belirten Prof. Dr. Orhan Şen, Mecidiyeköy’ün arka kesimleri, Ataşehir ve Yenibosna çevresine dikkat çekti. Şen’in değerlendirmesine göre trafik yoğunluğu, ısınma kaynaklı emisyonlar, sanayi faaliyetleri, uçak ve gemi trafiği ile kentin topoğrafik yapısı, İstanbul’daki hava kalitesini etkileyen başlıca faktörler arasında yer alıyor. Yüksek yapılaşmanın hava sirkülasyonu üzerindeki etkisi de bu tabloya ekleniyor.