Zła wiadomość w sprawie ETS2 dla Warszawy i gra va banque polskich europosłów

Najnowsza propozycja kompromisu irlandzkiej prezydencji w sprawie reformy unijnego systemu handlu emisjami CO2 pomija główny postulat Polski dotyczący ETS2. Dziennikarka RMF FM dotarła do poufnego dokumentu, z którego wynika, że Irlandczycy nie uwzględnili polskiego żądania włączenia ETS2 do reformy ETS. Dokument ten będą dzisiaj omawiać w Brukseli przedstawiciele krajów UE. Zgodnie z obowiązującym obecnie unijnym prawem opłaty te wejdą w życie w 2028 roku. Polska chce odroczyć wejście w życie ETS2 lub przekształcić go w system dobrowolny.
Zdj. ilustracyjne /Shutterstock
Jak informowała dziennikarka RMF FM, 6 listopada polski przedstawiciel zgłaszał ten postulat podczas dwustronnej rozmowy z przedstawicielami irlandzkiej prezydencji.
Irlandzki kompromis pomija ETS2
Mimo to w kolejnym dokumencie nie znalazło się żadne odniesienie do ETS2. W dokumencie prezydencja wyjaśnia, że jej propozycja „nie wprowadza zmian w zapisach dotyczących ogólnego poziomu ambicji klimatycznych i mechanizmów solidarnościowych”.
Irlandzka propozycja tylko w niewielkim stopniu uwzględnia polskie postulaty. Zachowuje Fundusz Modernizacyjny, jednak nie zwiększa jego podstawowej puli, o co zabiegała Polska. Prezydencja proponuje także utrzymanie 100 milionów uprawnień dla państw korzystających z Funduszu, choć Polska postulowała jej podwojenie.
Złagodzone mają być natomiast warunki przyznawania firmom bezpłatnych uprawnień do emisji. Nadal będą one jednak musiały przedstawiać plany inwestycji w ograniczanie emisji. Przewidziano wprawdzie wyjątki, między innymi dla mniejszych firm, ale Polska chce odrzucenia jakiejkolwiek warunkowości. Irlandzka propozycja nie odpowiada również na polskie oczekiwania dotyczące złagodzenia tempa redukcji emisji.
Przy obecnym stanowisku kanclerza Niemiec Friedricha Merza, który wyraźnie sprzeciwia się zmianom w ETS2, oraz Irlandii, która sama wdrożyła już ten system i nie jest zainteresowana opóźnianiem jego wejścia w życie, przeforsowanie polskiego postulatu w Radzie UE będzie bardzo trudne.
Polski dyplomata w rozmowie z RMF FM przekonuje jednak, że nie wszystko jest stracone. Rada UE nie przyjęła jeszcze ogólnego podejścia (chodzi o wspólne stanowisko państw członkowskich na negocjacje z PE), a negocjacje wciąż trwają – podkreśla. Jego zdaniem brak ETS2 w obecnym kompromisie nie oznacza, że sprawa została zamknięta.
Warszawa szuka sojuszników w Parlamencie Europejskim
Walka o odroczenie ETS2 przenosi się coraz bardziej do Parlamentu Europejskiego. Jeśli cały PE przyjmie stanowisko zawierające zapis o odroczeniu ETS2, będzie miał mocny mandat do rozmów z krajami członkowskimi UE.
I właśnie dlatego polscy europosłowie „pod wodzą” eurodeputowanego KO Andrzeja Halickiego zdecydowali się na ryzykowną strategię. W komisji przemysłu i energii (ITRE) chcą w czwartek wymusić osobne, imienne głosowanie nad poprawką do opinii, która zakłada przesunięcie wejścia w życie ETS2 o trzy lata. Podpisało się pod nią 18 europosłów. Polscy eurodeputowani z Europejskiej Partii Ludowej chcą w ten sposób sprawdzić, kto rzeczywiście popiera ich postulat – zarówno we własnej grupie politycznej, jak i poza nią. To z kolei powoduje zgrzyty wewnątrz EPL.
Głosowanie w komisji ITRE będzie sprawdzianem poparcia dla polskich poprawek dotyczących ETS2 przed głównym głosowaniem w komisji środowiska (ENVI), a nawet przed głosowaniem na sesji plenarnej w grudniu.
W związku z działaniami polskich posłów komisja ds. środowiska chce przesunąć termin głosowania nad reformą z 1 na 7 grudnia, by mieć więcej czasu na „opanowanie sytuacji”.
Ryzykowna gra polskich europosłów
Istnieje ryzyko, że ta operacja doprowadzi do upadku całego kompromisu wypracowanego w komisji ITRE, a w konsekwencji do nieprzyjęcia opinii tej komisji do reformy ETS. Chodzi o to, że osobne głosowanie nad polską poprawką może rozbić kruchą większość i uniemożliwić przyjęcie całego dokumentu. Innymi słowy, Polska ryzykuje utratę porozumienia wypracowanego w ITRE, by zmusić Parlament Europejski do zajęcia się sprawą ETS2.
To gra va banque. Jeśli poprawka uzyska poparcie, Polska będzie mogła pokazać, że ma sojuszników, i spróbować powtórzyć tę operację w głównej komisji środowiska, a następnie na posiedzeniu plenarnym. Jeśli jednak kompromis w ITRE upadnie, może to skomplikować dalsze prace. Warszawa liczy, że ryzyko jest warte podjęcia, bo bez mocnego stanowiska Parlamentu Europejskiego szanse na zmianę przepisów w negocjacjach z państwami członkowskimi będą znacznie mniejsze.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.