Britse veiligheidsdienst ziet Rusland, Iran en AI als grootste bedreigingen

Het hoofd van de Britse veiligheidsdienst MI5 heeft in zijn jaarlijkse toespraak(opent in nieuw venster) Rusland, Iran en kunstmatige intelligentie (AI) de belangrijkste bedreigers van de Britse nationale veiligheid genoemd.

Ook zei hij dat bedreigingen door buitenlandse tegenstanders in de afgelopen tien jaar zijn verviervoudigd. Daarbij gaat het ongeveer even vaak om vijandige acties van staten als van terroristische organisaties.

MI5-chef Ken McCallum ziet Rusland als "agressor nummer 1". Dat land voert volgens hem een oorlog met niet-militaire middelen om te voorkomen dat de NAVO militair reageert.

Het Verenigd Koninkrijk heeft volgens hem sinds de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in 2022 bijna duizend Russische spionnen uitgezet. Daarom proberen Russische diensten als de militaire inlichtingendienst GROe nu Britten te werven. "Dus zien we dat ze criminelen betalen om hun opdrachten uit te voeren of dat ze naïevelingen uitbuiten."

Als voorbeeld noemt McCallum de aanklacht tegen een man die een aanslag op een dronefabriek in de plaats Swindon zou hebben willen plegen. "Het is geen toeval dat Rusland in Europese landen verwarring probeert te zaaien in een tijd dat hun militaire winst in Oekraïne minimaal en verschrikkelijk kostbaar is."

Iran zou op dezelfde manier te werk gaan. Het afgelopen jaar zijn volgens McCallum vijftig mensen opgepakt voor activiteiten die met Iran in verband worden gebracht. In veel gevallen zou de joodse gemeenschap in het VK het doelwit zijn geweest.

McCallum zei niets over het vermoedelijk voorbereiden van een aanslag vorige maand op de Britse luchtmachtbasis Fairford, terwijl premier Burnham gisteren zei dat Iran daar "vrijwel zeker" achter zat.

Wel ging McCallum in op dreiging vanuit China. Dat land zou zich onder meer schuldig maken aan het intimideren van Chinese burgers die in het Verenigd Koninkrijk verblijven. Ook zou dat land dekmantelbedrijven inzetten om kennis over AI te vergaren.

MI5 ziet dat bedreigers van de Britse nationale veiligheid in toenemende mate gebruik maken van AI, onder meer bij de inzet van drones.

Wat McCallum nog meer zorgen baart is dat extremistische groepen AI gebruiken om biologische wapens te maken of nieuwe types biologische wapens te ontwikkelen. Voor zover hem bekend is dit nog niet gelukt,

De terreurdreiging in het VK is afgelopen voorjaar verhoogd tot het niveau "ernstig". McCallum constateert dat islamitische terreurgroepen al-Qaida en Islamitische Staat nog steeds in staat zijn om terreuraanslagen te plegen of te laten plegen.

De verhoging van het dreigingsniveau eerder dit jaar is echter "voor een belangrijk deel" te wijten aan de dreiging die van extreemrechtse groepen uitgaat, zegt de veiligheidsdienst. Die groepen richten zich vooral op jongeren.

MI5 deed recent onderzoek naar een geradicaliseerde 13-jarige. "Dat onderzoek leverde informatie op waarmee een van onze internationale partners een dodelijke aanval op zijn grondgebied kon voorkomen."