Sally Rooney znika z półek. Powodem poparcie dla Palestyny

Decyzję o wycofaniu książek z brytyjskiego rynku wydawca - firma Faber - podjął po konsultacji i za aprobatą samej Rooney. Zrobił to, ponieważ powieściopisarka zadeklarowała już w sierpniu 2025 roku, że dochody ze sprzedawanych w Wielkiej Brytanii książek oraz ich adaptacji przeznaczy na działalność organizacji Palestine Action, wpisanej w UK na listę organizacji terrorystycznych. Za finansowanie terroryzmu grozi wieloletnie więzienie. Sama Rooney, Irlandka, nie jeździ od tego czasu do Zjednoczonego Królestwa.

- Chcę, żeby to było jasne. Zamierzam użyć zysków ze sprzedaży moich książek oraz wspierać na inne sposoby działania Palestine Action sprzeciwiające się ludobójstwu. Rozumiem oczywiście, że niektóre z tych akcji są nielegalne. Podobnie jak nielegalne były działania sufrażystek, aktywistów na rzecz praw osób LGBT+, walczących przeciwko apartheidowi - generalnie opór polityczny wiązał się w historii ze świadomym podejmowaniem działań nielegalnych - napisała w artykule opublikowanym w "The Irish Times".

Palestine Action to propalestyńska brytyjska organizacja, która postawiła sobie za cel "zakończenie globalnego poparcia, jakim cieszy się ludobójczy i rasistowski (w oryg. 'apartheidal') izraelski reżim". Głównym polem działania organizacji są akcje wymierzone w przemysł zbrojeniowy. W czerwcu 2025 roku członkowie grupy włamali się do bazy Royal Air Force i pomazali sprayem dwa samoloty. Miesiąc później rząd wpisał PA na listę grup terrorystycznych. Od tego momentu policja aresztowała ponad 3 tysiące osób wyrażających poparcie dla grupy. Do aresztu można było trafić nawet za trzymanie na demonstracji banneru z hasłem: "Jestem przeciwko ludobójstwu. Wspieram Palestine Action". Działacze PA odżegnują się od stosowania przemocy.

Jak informują brytyjskie media, zeszłotygodniowa decyzja o wycofaniu książek Rooney, z których część to międzynarodowe bestsellery, spowodowała ogromny wzrost sprzedaży. Monitorująca rynek książki firma Nielsen BookScan poinformowała "Guardiana" o blisko 300-procentowym wzroście sprzedaży książek Rooney.

Można kupić jeszcze pozycje, które były już wcześniej dostępne w księgarniach. Ale księgarze i internetowi sprzedawcy nie mogą już zamówić kolejnych egzemplarzy z hurtowni. Rozkwitł więc handel z Irlandią, gdzie książki Rooney są normalnie dostępne.

List poparcia dla Sally Rooney

W obronie pisarki stanęła grupa znanych współczesnych pisarzy z noblistami na czele. "Sally Rooney jest pisarką, a nie terrorystką. Jej książki muszą być publicznie dostępne. Ich wycofanie ze sprzedaży, oparte na nieprzemyślanych i drakońskich przepisach antyterrorystycznych, to sprzeniewierzenie się podstawowym zasadom z wolnością słowa na czele. Zbyt długo nie robiliśmy w tym kraju wokół tego problemu. Dziś kategorycznie sprzeciwiamy się cenzurze - pośredniej lub bezpośredniej - i namawiamy rząd, aby zmienił sposób działania oraz prawo, które doprowadziło nas do tego represyjnego absurdu" - napisali w krótkim oświadczeniu opublikowanym przez "The New Statesman".

List podpisali między innymi nobliści Anne Carson, Annie Ernaux i J.M. Coetzee, a także znani m.in. z publikacji tłumaczonych na język polski Bernardine Evaristo ("Dziewczyna, kobieta, inna"), Colum McCann ("Apeirogon"), Deborah Levy ("Koszty życia"), David Wengrow ("Narodziny wszystkiego. Nowa historia ludzkości"), Eleanor Catton ("Wszystko co lśni"), Zadie Smith ("Białe zęby"), Naomi Klein ("No logo") i Julian Barnes ("Zgiełk czasu"). Oprócz literatów poparcie wyrazili także aktorzy grający w serialu opartym na powieści Rooney "Normalni ludzie" Daisy Edgar-Jones i Paul Mescal, filozof Slavoj Zizek, muzyk Massive Attack Robert Del Naja, a nawet były piłkarz i komentator sportowy Gary Lineker.

Sally Rooney urodziła się w Irlandii w 1991 roku. Światową sławę przyniosła jej druga powieść "Normalni ludzie", wydana w 2018 roku, opowiadająca o parze wrażliwych bohaterów wchodzących w dorosłość na początku XXI wieku. Jest autorką także "Rozmów z przyjaciółmi" oraz "Gdzie jesteś, piękny świecie". Ostatnią, także znakomicie przyjętą przez czytelników i krytyków powieścią Rooney jest "Intermezzo". W Polsce powieści Rooney wydaje W.A.B.