Sonbahar ve sanat dünyamız

İki hafta önce gazetemizin duayen yazarı sevgili Şükran Soner’i yitirmiştik. Bir süredir tedavi gören kız kardeşi Türkan Berişe’nin de aynı günlerde vefat etmesi acı bir rastlantı. Geride kalanlara ve Cumhuriyet ailemize sabırlar dilerim.

Sonbahar gelince sanat dünyamız canlanmaya başlar. Müzik kurumlarımız yeni yapıtlar hazırlamıştır ya da bir önceki dönemde başarılı olmuş yapıtlar devam eder. Yıllar içinde giderek zenginleşen televizyon dizilerini de gözardı etmemeli. Dizileri hâlâ “banal” bulanlara duyurmak isterim: Artık çok donanımlı senaristlerimiz var. Hepsi iyi okullarda, hatta yurtdışında yetişmiş sanatçılar. Tek kanallı televizyon günlerini düşünün. 1984’ten Köle Isaura! Kaynanalar! Kurtlar Vadisi! Bizim kuşak televizyon olmadığı zamanları da iyi bilir. Radyo Tiyatrosu vardı. Herkes sanki görüntü de olacak gibi, sandalyesini çekip radyonun çevresine dizilirdi. Ve yabancı dizilerde Türkçe seslendiri yapan hep aynı mahsun (!) sesi duyardık. Nereden nereye geldik. Şimdi her diziyi önceden kaydedip sonradan izleyebiliyoruz. Artık Türkiye’de hazırlanan diziler dünyanın birçok ülkesine satılıyor.

OKURLARIMA BİR ÖNERİ

Genelde okur kitlemin 40 yaş üstünde olduğunu sanıyorum. Umarım hepsinin anneanneleri hatta haminneleri bile hayattadır. Onları kaçırmadan yaşadıkları dönemi anlattırın.

Aile yapılarını, nerelerden göç etmişler, büyük babaları hangi savaşları hatırlarmış, evde çekirdek aileden başkaları da yaşar mıymış! Kendileri istedikleri yaşamı seçebilmişler mi? Nasıl geçinirlermiş?

Aklıma nereden geldi diyeceksiniz. Çevremde, eski öğrencilerim arasında hâlâ ev kuracak geliri olmadığı için evlenemeyenler dolu. Ben onlara konserlerden, operalardan söz ettiğimde bazen, “Hocam sinemaya bile gidecek durumum yok” yanıtını alıyorum. Bunlar üniversite mezunu. Kimi kuruluşlar öğrenci indirimi yapıyor. Ne yazık ki o öğrenciler mezun olur olmaz para kazanamıyorlar.

YENİ DÖNEM BAŞLARKEN

Müzik dünyamızdaki birimler yeni dönem başlarken nasıl bir program sunuyorlar? Öncelikle Beethoven’ın (1770-1827) ölüm yıldönümüne giriyoruz. İki gece art arda onun devasa 9. Senfonisi seslendirilecek. O muhteşem koro yapıtın son bölümünde karşımıza çıkar. Ama ilk üç bölümde de çalgılar bize koronun yaklaştığını duyururlar. Her zaman “10. Senfoni var mıydı” sorusu da tartışılmıştır. Bir söylentiye göre öldüğü zaman masasının üstünde yeni bir senfoninin taslakları varmış!

İlk kez 1998’de Ankara Devlet Opera ve Balesi tarafından AKM’de sahnelenen “Afife” balesi, İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nin yeni bir prodüksiyonu olarak karşımızda. Turgay Erdener’in müziğini bestelediği yapıtta Afife’nin hayatındaki dört ayrı dönem, dört farklı dansçı tarafından canlandırılıyor. Orkestrayı İbrahim Yazıcı yönetiyor. Ekim ayı boyunca AKM’de.

İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası (İDSO) da bu yıl 80. yaşını kutluyor. Bu haftaki konserinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın hayata geçirdiği, son derece geniş ölçekli bir organizasyon olan Kültür Yolu Festivali 2026’da 26 şehre festival götürüyor. 8 ay boyunca 7’den 70’e herkesi kültür ve sanatla buluşturmaya hazırlanıyor.

İDSO Çaykovski’nin Yevgeni Onegin Operası’ndan Polonez ile başlayacak mevsime. Şef Hasan Niyazi Tura yönetimindeki konserde Kazak soprano Zarina Altynbayeva’yı dinleyeceğiz.

ÖĞRENCİLERİ CEMAL REŞİT REY’İ ANIYOR 

Cemal Reşit Rey’in öğrencilerinden Viyana Müzik Akademisi Kompozisyon Bölüm başkanı, değerli bestecimiz Prof. Dr. Ertuğrul Sevsay’ın Yunus Emre güfteleri üzerine bestelediği şarkıların dünya prömiyeri yapılıyor. İDSO’nun temellerini, “Şehir Orkestrası” olarak atan besteci ve orkestra şefi Cemal Reşit Rey’in, yine onun öğrencisi olan Yalçın Tura’ya ait yapıtlar da çalınacak. Konserin solisti Cihat Aşkın, keman Simge Büyükedes, soprano Serkan Bodur, tenor Caner Akgün, bariton Yalçın Tura, “Hasretinle Yandı Gönlüm” ve “Umutsuz” başlıklı yapıtları seslendiriyor.

Bu çok özel konseri kaçırmayın.

Cemal Reşit Rey, derken nicedir kapalı olan “Cemal Reşit Rey Salonu” acaba ne zaman açılıyor? İstanbullu müzikseverler merak içinde.