"Święty Graal matematyków" odnaleziony. "Sztuczna inteligencja już mu uciekła"
Jak podkreśla w rozmowie z PAP dr Miller, to na razie dowód formalny, zapisany nie ludzkim językiem, lecz w języku programowania Lean, stworzonym po to, by automatycznie sprawdzać poprawność dowodów. Model wygenerował bardzo długi dowód, a kompilator potwierdził jego logiczną poprawność. Z punktu widzenia logiki najpewniej nie ma w nim więc żadnej luki. Ekspert podkreśla, że formalny dowód hipotezy Riemanna to swoisty święty Graal matematyków.
Wielki przełom w matematyce. Oto co oznacza
Hipotezę sformułował w 1859 r. Bernhard Riemann. Według niej rozmieszczenie liczb pierwszych, na pierwszy rzut oka przypadkowe, jest w rzeczywistości określone przez złożony, pełen znaczenia porządek. Z czasem stała się ona punktem odniesienia dla całej teorii liczb. Mierzył się z nią m.in. noblista John Nash, bohater filmu "Piękny umysł". Znalazła się na liście 23 problemów Davida Hilberta z 1900 r. oraz wśród siedmiu problemów milenijnych Instytutu Matematycznego Claya z 2000 r.
— Jeśli uda się udowodnić, że hipoteza ta jest prawdziwa, a wydaje się, że to się formalnie udało, to automatycznie wynika z niej prawdziwość dalszych setek czy wręcz tysięcy twierdzeń z teorii liczb i innych działów matematyki. Ma nawet przełożenie na fizykę teoretyczną — opisuje dr Miller. Liczby pierwsze są też fundamentem współczesnej kryptografii.
Według matematyka sama próba dowodzenia wielkich hipotez często owocuje nowymi ideami i narzędziami, które znajdują zastosowanie w innych dziedzinach.
Zdaniem eksperta szybki wzrost możliwości AI sprawia, że "ludzka matematyka musi w pewnym sensie troszeczkę na nowo się wymyślić". Alpoge napisał w oświadczeniu, że z początku potrafił kierować modelem i podsuwać mu pomysły.
— Jednak od pewnego momentu ta sztuczna inteligencja już mu uciekła, robiła rzeczy, o które on nie prosił, i to ona prowadziła go przez ten dowód. I obecnie nikt tego dowodu nie rozumie, na czele z samym Alpoge — relacjonował Miller.
Sztuczna inteligencja "pozwala uprawiać matematykę w zupełnie inny sposób"
Matematyków czeka teraz długi proces analizy: czy w dowodzie są "radykalnie nowe idee, jakaś nowa matematyka", czy tylko pomysłowe wykorzystanie wiedzy już znanej.
— Dysponujemy obecnie narzędziem, które pozwala uprawiać matematykę w zupełnie inny sposób. Pod pewnymi względami lepszy, ale pod pewnymi względami gorszy. Bo wciąż jednak najważniejsze dla nas w matematyce jest rozumienie tego, co się tam dzieje — zaznacza dr Miller. — Nie chcemy się znaleźć w takiej sytuacji, że maszyna będzie udowadniać twierdzenia i będziemy tylko dostawać jakieś takie pojedyncze bity informacji, że to twierdzenie jest prawdziwe, a to fałszywe. W matematyce nie tylko o to chodzi. Chodzi o zrozumienie wzajemnych relacji między strukturami — podkreśla ekspert.
- PRZECZYTAJ: AI Claude firmy Anthropic poprawia wynik w hipotezie Riemanna. Maszyna nie poddaje się po setkach prób
Część matematyków obawia się, że nowym wynikom nie będzie towarzyszyć zrozumienie: będzie przybywać informacji, ale wiedza nie ulegnie pogłębieniu.
— Matematyków i innych naukowców napędza głęboka potrzeba zrozumienia. Sztuczna inteligencja diametralnie zmienia sposób uprawiania matematyki, ale nie unieważnia tej potrzeby. Przed nami na szczęście wciąż dużo pracy — podsumował.
Tomasz Miller jest laureatem nagrody Popularyzator Nauki 2024 w kategorii Naukowiec. Jego wykład o hipotezie Riemanna na YouTube obejrzano 1,3 mln razy.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.