The Jerusalem PostBennett confirms ongoing talks with Likud, vows Netanyahu will not return as prime ministerZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFRai NewsSerie A, in campo Napoli- Torino, sfida da metà classificaNOSPalestijnen vrezen meer noodweer aankomende winter in GazaIl Fatto QuotidianoSchlein: “Tassa minima del 2% sui patrimoni da 100 milioni, la proposta Zucman sul tavolo del campo largo”7sur7Déplacement périlleux pour le Club de Bruges à MalinesInteriaRosjanie stłoczeni z torbami i walizkami. Tłumy na przejściu granicznymESPNWhat NBA insiders see from Boozer, Dybantsa and seven other top rookiesPinkvillaHunger Games Sunrise On The Reaping Ending Explained: How does Haymitch Abernathy become cynical after his initial rebellion?RTP DesportoPedro Almeida campeão nacional de ralis pela primeira vez ao ganhar VidreiroNHK 社会香川 JR予讃線 特急が乗客約90人乗せ立往生 信号トラブルでDeadlineCAA’s Bryan Lourd Urges Congress To Pass AI Legislation To Protect Americans “Famous Or Not”
The Daily Newsstand · Free, Always
Saturday, November 21, 2026

"Święty Graal matematyków" odnaleziony. "Sztuczna inteligencja już mu uciekła"

Translate

Jak podkreśla w rozmowie z PAP dr Miller, to na razie dowód formalny, zapisany nie ludzkim językiem, lecz w języku programowania Lean, stworzonym po to, by automatycznie sprawdzać poprawność dowodów. Model wygenerował bardzo długi dowód, a kompilator potwierdził jego logiczną poprawność. Z punktu widzenia logiki najpewniej nie ma w nim więc żadnej luki. Ekspert podkreśla, że formalny dowód hipotezy Riemanna to swoisty święty Graal matematyków.

Wielki przełom w matematyce. Oto co oznacza

Hipotezę sformułował w 1859 r. Bernhard Riemann. Według niej rozmieszczenie liczb pierwszych, na pierwszy rzut oka przypadkowe, jest w rzeczywistości określone przez złożony, pełen znaczenia porządek. Z czasem stała się ona punktem odniesienia dla całej teorii liczb. Mierzył się z nią m.in. noblista John Nash, bohater filmu "Piękny umysł". Znalazła się na liście 23 problemów Davida Hilberta z 1900 r. oraz wśród siedmiu problemów milenijnych Instytutu Matematycznego Claya z 2000 r.

— Jeśli uda się udowodnić, że hipoteza ta jest prawdziwa, a wydaje się, że to się formalnie udało, to automatycznie wynika z niej prawdziwość dalszych setek czy wręcz tysięcy twierdzeń z teorii liczb i innych działów matematyki. Ma nawet przełożenie na fizykę teoretyczną — opisuje dr Miller. Liczby pierwsze są też fundamentem współczesnej kryptografii.

Według matematyka sama próba dowodzenia wielkich hipotez często owocuje nowymi ideami i narzędziami, które znajdują zastosowanie w innych dziedzinach.

Zdaniem eksperta szybki wzrost możliwości AI sprawia, że "ludzka matematyka musi w pewnym sensie troszeczkę na nowo się wymyślić". Alpoge napisał w oświadczeniu, że z początku potrafił kierować modelem i podsuwać mu pomysły.

— Jednak od pewnego momentu ta sztuczna inteligencja już mu uciekła, robiła rzeczy, o które on nie prosił, i to ona prowadziła go przez ten dowód. I obecnie nikt tego dowodu nie rozumie, na czele z samym Alpoge — relacjonował Miller.

Sztuczna inteligencja "pozwala uprawiać matematykę w zupełnie inny sposób"

Matematyków czeka teraz długi proces analizy: czy w dowodzie są "radykalnie nowe idee, jakaś nowa matematyka", czy tylko pomysłowe wykorzystanie wiedzy już znanej.

— Dysponujemy obecnie narzędziem, które pozwala uprawiać matematykę w zupełnie inny sposób. Pod pewnymi względami lepszy, ale pod pewnymi względami gorszy. Bo wciąż jednak najważniejsze dla nas w matematyce jest rozumienie tego, co się tam dzieje — zaznacza dr Miller. — Nie chcemy się znaleźć w takiej sytuacji, że maszyna będzie udowadniać twierdzenia i będziemy tylko dostawać jakieś takie pojedyncze bity informacji, że to twierdzenie jest prawdziwe, a to fałszywe. W matematyce nie tylko o to chodzi. Chodzi o zrozumienie wzajemnych relacji między strukturami — podkreśla ekspert.

Część matematyków obawia się, że nowym wynikom nie będzie towarzyszyć zrozumienie: będzie przybywać informacji, ale wiedza nie ulegnie pogłębieniu.

— Matematyków i innych naukowców napędza głęboka potrzeba zrozumienia. Sztuczna inteligencja diametralnie zmienia sposób uprawiania matematyki, ale nie unieważnia tej potrzeby. Przed nami na szczęście wciąż dużo pracy — podsumował.

Tomasz Miller jest laureatem nagrody Popularyzator Nauki 2024 w kategorii Naukowiec. Jego wykład o hipotezie Riemanna na YouTube obejrzano 1,3 mln razy.

View the original on Onet →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.