Jest jednym z najlepszych neurochirurgów na świecie. Mówi, co naprawdę może opóźnić starzenie mózgu. "To, co powiem, rozczaruje wiele osób"
Larena Kloeckner, "Die Welt": Regularnie zajmuje się pan ludzkim mózgiem. Co pana najbardziej w nim zaskakuje?
Peter Vajkoczy: To, jak wiele utraconych funkcji potrafi on zrekompensować. Nieraz widzę pacjentów, którzy mimo znacznych zmian w mózgu siedzą przede mną zupełnie normalnie. Patrząc na wyniki badań, zadaję sobie wtedy pytanie: jak to w ogóle możliwe? Kompensacja działa szczególnie wtedy, gdy zmiany pojawiają się powoli. Łagodny guz, który rośnie powoli, łatwiej jest zrekompensować [otaczające go tkanki oraz naczynia krwionośne stopniowo adaptują się do rosnącego nacisku. Mózg potrafi "przesunąć" niektóre funkcje do sąsiednich, zdrowych obszarów, dzięki czemu pacjent długo może nie odczuwać żadnych objawów].
Czytaj nas częściej w Google
Jak to możliwe? Jak nasz mózg to robi?
Mózg potrafi tworzyć nowe sieci neuronowe i angażować sąsiednie obszary, które następnie przejmują pewne funkcje. Początkowo są one "uśpione" — uaktywniają się dopiero wtedy, gdy mózg musi zrekompensować utracone funkcje. W ten sposób pacjenci w zadziwiający sposób mogą odzyskać funkcje mózgu — tak, że nigdy wcześniej byśmy się tego nie spodziewali. Tę zdolność kompensacyjną obserwujemy również po powikłaniach operacyjnych lub po udarze mózgu.
Co decyduje o tym, czy mózg jest w stanie "odzyskać" funkcje utracone przez dane uszkodzenie?
Ważnym czynnikiem jest wiek. Młodsi pacjenci, zwłaszcza dzieci, potrafią zadziwiająco dobrze wrócić do zdrowia [po danej chorobie mózgu], podczas gdy u starszych pacjentów taka poprawa czasami nie następuje. Decydujące znaczenie ma również lokalizacja [schorzenia lub uszkodzenia mózgu]. Niektóre obszary da się dobrze kompensować, w przypadku centralnych węzłów sieci udaje się to znacznie gorzej. To tak jak w sieci telefonicznej — jeśli zawiedzie centralny węzeł, wszystko się załamuje. Część przypadków jest uwarunkowana indywidualnie. Ważną rolę odgrywają również wykształcenie, doświadczenie, sprawność fizyczna i aktywność umysłowa przez całe życie. Nie da się jednak dowolnie zbudować tych rezerw w ciągu kilku miesięcy.
"To, co powiem, z pewnością rozczaruje wiele osób"
Jaki jest najważniejszy czynnik pozwalający zachować zdrowie mózgu w dłuższej perspektywie?
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.