Putin nazywany przyjacielem. Kreml w euforii. Ekspert tłumaczy, o co w tym chodzi
Podczas spotkania przywódców państw w Chinach Władimir Putin dwukrotnie usłyszał słowa: "Mój przyjacielu". Donald Trump, witając prezydenta Rosji tuż po wejściu do sali, rzucił żartobliwie: "Kim on jest? To mój przyjaciel" - po czym uścisnął mu rękę. Z kolei chiński przywódca Xi Jinping zwrócił się do niego oficjalnie: "Panie prezydencie Putinie, mój drogi przyjacielu! Witamy w Shenzhen".
Trudno się więc dziwić, że oficjalne rosyjskie komunikaty podkreślały, iż Władimir Putin zakończył spotkanie w "doskonałym nastroju".
- To wszystko są miłe gesty i słowa pełne uznania, natomiast realna polityka wygląda inaczej. Nie przywiązywałbym do nich większej wagi. Xi nie widział na przykład potrzeby, by powitać przyjaciela na płycie lotniska. Wysłał drugorzędnego urzędnika, a potem praktycznie zapomniał o jego istnieniu podczas najważniejszego zdjęcia pierwszego dnia szczytu - komentuje w rozmowie z WP prof. Piotr Mickiewicz, politolog z Uniwersytetu Gdańskiego, zajmujący się m.in. bezpieczeństwem międzynarodowym i Rosją.
- W rzeczywistości Putin jest ustawiany w dwóch rolach. Chiny, wykorzystując światowe embarga na Rosję, chcą położyć rękę na eksporcie rosyjskich zasobów surowcowych. W tej relacji mają zdecydowanie dominującą pozycję. Wojna w Ukrainie i zachodnie sankcje tylko tę przewagę Chin umocniły - ocenia ekspert.
- Jeśli natomiast chodzi o Trumpa, mam własną hipotezę. Uważam, że gra on przede wszystkim o kontrakty z Rosją dla swojego otoczenia, a być może także o przejęcie kontroli nad procesem odbudowy Ukrainy i wykupienie Nord Streamu. Generalnie o to w tym wszystkim chodzi - uważa.
Euforia rosyjskiej propagandy. Putin rozgrywa cały świat
Prof. Mickiewicz, pytany o to, jaki cel Putin osiąga dzięki uczestnictwu w spotkaniu, wskazuje przede wszystkim na wymiar propagandowy.
- W 90 proc. chodzi o zapewnienie sobie wizerunku współlidera współczesnego świata w oczach rosyjskiego społeczeństwa. Od kilku dni propaganda nieustannie powtarza o wielkim sukcesie politycznym, potędze Federacji Rosyjskiej i wielkości samego Putina. To narracja, która ma udowodnić obywatelom Rosji, że ich przywódca jest rozgrywającym na globalnej scenie. Dlatego rosyjskie media będą przedstawiać to spotkanie tak, jakby Putin ogrywał cały świat dzięki swojej inteligencji, wiedzy i elokwencji - mówi dalej prof. Mickiewicz.
W środę i czwartek w chińskim mieście Shenzhen odbywa się spotkanie przywódców Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji. To pierwsze w historii spotkanie liderów tych trzech państw w takim formacie. Jednym z tematów rozmów jest wojna Rosji przeciwko Ukrainie. Donald Trump zapowiedział, że poruszy tę kwestię zarówno w rozmowie z Xi Jinpingiem, jak i Władimirem Putinem.
- Odbyliśmy długą rozmowę na ten temat. Myślę, że sprawy idą do przodu - powiedział Trump, wyrażając nadzieję na zakończenie wojny.
Finał wojny. Powstanie układ ponad Europą i Ukrainą?
Wzajemne uprzejmości między przywódcami Stanów Zjednoczonych i Chin, a także demonstracyjne dowartościowywanie Władimira Putina z niepokojem śledzą wielu ekspertów. Rosja, określana niekiedy jako upadające mocarstwo, wciąż pozostaje uczestnikiem rozmów o przyszłym porządku międzynarodowym.
Tymczasem przedstawiciele Donalda Trumpa - Steve Witkoff i Jared Kushner - mają następnie udać się do Berlina, by przedstawić europejskim przywódcom ustalenia ze spotkań. Rozmowy mają dotyczyć zarówno warunków zakończenia wojny, jak i gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy.
Przed takim scenariuszem ostrzega Boris Bondariew, były rosyjski dyplomata, który w serii komentarzy publikowanych w mediach społecznościowych krytykuje negocjowanie przyszłości Ukrainy bez udziału jej przedstawicieli i europejskich partnerów. Jego zdaniem Europa nie powinna czekać na decyzje Waszyngtonu i Moskwy, lecz sama prowadzić politykę, która skłoni Rosję do zakończenia wojny na warunkach akceptowalnych dla Kijowa.
"Najpierw Europa decyduje, co musi spotkać Rosję, by przestała być zagrożeniem. Potem liczy swoje karty przetargowe: zamrożone aktywa, broń dla Ukrainy, sankcje, własny przemysł obronny i wiele innych rzeczy, o których Europejczycy nie chcą nawet zacząć myśleć. A potem realizuje własną, niezależną politykę i używa swych kart, dopóki Moskwa sama nie zacznie rozmowy. Wtedy to Europa dyktuje warunki" - napisał Bondariew.
To jednocześnie ostrzeżenie i rada dla europejskich dyplomatów: zamiast czekać na rezultaty rozmów największych mocarstw, Europa powinna wykorzystać własne instrumenty nacisku na Kreml.
Podziału świata nie będzie. Mocarstwa mają rozbieżne interesy
Prof. Piotr Mickiewicz zwraca uwagę, że choć spotkanie Trumpa, Xi i Putina może budować wrażenie porozumienia największych graczy, ich interesy pozostają zasadniczo rozbieżne.
- Nie będzie nowej Jałty, podziału świata na strefy wpływów, jak po II wojnie światowej. Te trzy państwa mają tak rozbieżne interesy w tych samych regionach świata: w Arktyce, Azji Środkowej czy regionie Pacyfiku, że nie ma szans na podział świata na strefy wpływów - mówi prof. Mickiewicz.
Politolog z Uniwersytetu Gdańskiego zwraca jednak uwagę na słabość samej Europy. Jego zdaniem problemem jest brak powszechnie akceptowanego lidera politycznego, który mógłby reprezentować wspólne stanowisko państw europejskich w rozmowach z mocarstwami.
- Musimy przyjąć do wiadomości, że jako Unia Europejska czy szerzej: europejskie partnerstwo, nie zbudowaliśmy powszechnie akceptowanej instytucji lidera politycznego, który mógłby reprezentować wspólne stanowisko państw europejskich - ocenia rozmówca WP.
- Dopóki Europa nie zrozumie, że musi mówić jednym głosem, trudno będzie jej prowadzić twarde negocjacje z Rosją. Dziś mamy w praktyce wielogłos, bo poszczególne kraje, wykorzystując strukturę unijną, prowadzą własną politykę. Widać to choćby po jawnym sprzeciwie Słowacji czy części państw południa Europy. Trudno się dziwić, że w takiej sytuacji nie mamy zdolności do prowadzenia twardych negocjacji z Moskwą - podsumowuje prof. Mickiewicz.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.