ODTÜ'nün Ay Aracı CHERI, 2030'da fırlatılacak

Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştiriliyor.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, kongrede yaptığı değerlendirmede, uzay ajansları ve dünyanın önde gelen şirketlerinin yer aldığı etkinliğin öğrenciler için büyük bir fırsat olduğunu söyledi.

"ODTÜ Uzay Teknopark da hayata geçiyor"

ODTÜ'den Antalya'ya gelen öğrencilerin kendi projelerini anlatmalarının yanı sıra diğer stantları gezip fikirlerini paylaştıklarını belirten Yozgatlıgil, Antalya'da uzayla dolu dolu geçen bir hafta yaşandığını dile getirdi.

Yozgatlıgil, üniversitenin son yıllarda uzay alanında önemli çalışmalar yaptığına dikkati çekerek, Türkiye'nin Milli Uzay Programı kapsamındaki insanlı uzay uçuşunda astronot Alper Gezeravcı'nın gerçekleştirdiği 13 deneyden birinin de ODTÜ'ye ait olduğunu anlattı.

Avrupa Birliği projeleriyle desteklenen uluslararası projelere ilişkin de ODTÜ'de önemli çalışmalar yapıldığı bilgisini veren Yozgatlıgil, "İnovasyon ve ticarileşme noktasında da Türkiye'nin Milli Uzay Programı kapsamında ilk ve tek uzay teknoparkı ODTÜ Uzay Teknopark da hayata geçiyor." dedi.

"Uzay alanında önemli bilimsel iş birlikleri gerçekleştireceğiz"

Yozgatlıgil, dünyanın uzay alanındaki önde gelen şirketlerinden ve Türkiye'nin insanlı uzay programı ortaklarından Axiom Space ile yaptıkları anlaşmaya ilişkin, "Avrupa ve ABD'nin önde gelen üniversiteleriyle beraber kurdukları yer çekimsiz ortam araştırmaları iş birliğine attığımız imzayla girdik. Bu kapsamda biz, dünyanın önde gelen üniversiteleri ve şirketleriyle uzay alanında önemli bilimsel iş birlikleri gerçekleştireceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

ODTÜ tarafından geliştirilen ve Ay yüzeyinde yürüyecek mikro keşif aracı CHERI'nin prototipinin Yükseköğretim Akademik Yılı Açılış Töreni'nde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar tarafından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a takdim edildiğini dile getiren Yozgatlıgil, şöyle devam etti:

"ODTÜ, işte bu yapay zeka destekli ve otonom, beraber görev yapacak 2 aracı, Çin Uzay Ajansı ile işbirliği içinde geliştiriyor. 120'nin üzerinde öğrencimiz, öğretim üyelerimizle beraber bu proje üzerinden çalışıyor. Avrupa Birliği programı kapsamında Go Space dediğimiz, özellikle uzay alanındaki uyduların, ayda kurulacak istasyonların, yörüngelerdeki istasyonların haberleşmesi noktasındaki protokollerinin geliştirilmesi konusunda da ODTÜ'de çok önemli bir proje yürütülüyor. Bunun gibi birçok uluslararası araştırmayı biz üniversitemizde gerçekleştiriyoruz ama tabii ki en önemli proje ODTÜ'nün Uzay Teknokenti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın destekleri ve Cumhurbaşkanımızın kararıyla kurulan bu teknokentte uzay alanındaki araştırmalar ve ticarileşme faaliyetleri gerçekleştirilecek. Böylece hem araştırmada hem inovasyonda çok önemli işlere imza atacağız."

"CHERI'de prototip tamamlandı"

Yozgatlıgil, hem öğrenciler hem de akademisyenlerle Türkiye'nin Ay'a erişim ve milli itki sistemleri çalışmalarının parçası olduklarına işaret ederek, ASELSAN ile yürütülen ASELABS Programı gibi çalışmalarla da uzay alanına katkıda bulunduklarını anlattı.

Mikro keşif aracı CHERI'ye ilişkin çalışmalarda gelinen son duruma ilişkin de bilgi veren Yozgatlıgil, şunları kaydetti:

"CHERI Projesi çok iyi gidiyor, prototip tamamlandı yani tasarım artık son noktaya vardı ve testler gerçekleştiriliyor. Çin Uzay Ajansı ve Çin'deki üniversite ve firmalarla beraber bu çalışmalar devam ediyor. 2030 yılında fırlatmayı planlıyoruz. Tabii ki bizden kaynaklanmayan bazı ertelemeler oluyor ama biz keşif aracımızla, CHERI'mizle bu göreve hazırız. Ay'ın Güney Kutbu'nda en zorlu koşullarda, güneşin çok az olduğu, sıcaklıkların çok düşük olduğu ortamda bizim iki tane CHERI'miz beraberce görev yapacaklar ve bu misyonun aslında selfisini de çekecekler. Ortamda topolojiyle ilgili çalışmalar yapacak, oradaki kaya örneklerini uzaktan algılama metotlarıyla inceleyecek ve keşfettikleri noktalarda bir haritalama faaliyetleri gerçekleştirecek. Gerçekten bu konuda çok heyecanlıyız."