Trump nereye sığınacak? - Göktürk Tüysüzoğlu

3 Kasım ara seçimleri Donald Trump için ağır bir yenilgi oldu. Demokratlar Senato'da en az 54 sandalyeye ulaştı; Teksas, Ohio, Iowa ve Kansas'ın da aralarında olduğu yedi koltuğu Cumhuriyetçilerden aldı. Temsilciler Meclisi'nde sayım sürse de 250'nin üzerinde bir çoğunluk bekleniyor. Yenilginin arkasında yüzde 38'e düşen onay oranı, galonu 4.15 dolara çıkan benzin ve şubatta başlayan İran savaşı var. Kansas'ın 1932'den beri ilk Demokrat senatörünü seçmesi dalganın boyunu gösteriyor. Trump adayları suçlasa da seçmen sandığa onu düşünerek gitti.

KİLİTLENME YILLARI

Beyaz Saray'ı şimdi celpler, soruşturmalar ve bütçe pazarlıkları bekliyor. Senato, atamaları durdurabilir, Meclis azil sürecini başlatabilir. Ancak görevden alma için gereken 67 senatör de vetoyu aşacak üçte iki çoğunluk da Demokratların elinde yok. Trump'ın "Bay Veto" rolüne hazırlanması bundan. Üstelik Yüksek Mahkeme'nin Slaughter kararı, başkana federal kurumlar üzerinde geniş yetki verdi. Önümüzdeki iki yıl karşılıklı kilitlenme yılları olacak.

Bu tablo Trump'ı dış politikaya itiyor, fakat oradaki alan sanıldığı kadar geniş değil. Seçimi kaybettiren İran savaşını büyütmek benzini daha da pahalılaştırır. Üstelik İran, Tucker Carlson gibi isimlerin koptuğu MAGA'nın en derin fay hattı; taban bu dosyada kenetlenmez. Ukrayna, Trump'ın aradığı miras için daha elverişli. Diplomasiyi başkan yürütür ve Demokratların bütçe baskısı masadaki pazarlığı durduramaz. Risk, Kiev'e dayatılacak aceleci bir anlaşmadır. Ne var ki Senato'dan geçmeyen bir anlaşma sonraki başkanın insafına kalır; Trump bunu Obama'nın İran anlaşmasını bozarak bizzat göstermişti.

Çin'le sert bir dönüş ise zayıf ihtimal. Yüksek Mahkeme gümrük yetkisini daralttı, ticaret ateşkesi 10 Ocak'a uzatıldı. Trump'ın "pazarlık kozu" dediği Tayvan silah paketi de çatışmadan çok alışverişe işaret ediyor. Nadir toprak teslimatları ateşkesi bozarsa sert çıkışlar görülebilir ama bunlar strateji değil, masa taktiği olur. Asıl risk ise Pekin'le kavga değil, Tayvan'ın masada harcanması.

POPÜLİZM YENİ YÜZÜNÜ ARAR

Peki Trumpizm bitiyor mu? Trump'ın kişisel hâkimiyeti çözülüyor olabilir. 2028'de aday olamayacak, karizma da devredilemiyor. Vance'in "Kaybetmemizin nedeni savaş" çıkışı da seçmene "Haklısınız" diyen, Trump'tan uzaklaşan bir 2028 hamlesi olarak okunabilir. Ancak onu doğuran öfke yerinde duruyor: pahalılık, seçkin karşıtlığı, küreselleşmeye güvensizlik. Demokratların ekonomideki güven farkı da yalnızca altı puan. Üstelik 2018'de Meclis'i kaybeden Trump 2024'te geri dönmüştü. Biten şey bir hareket değil, tek bir liderin tekeli olabilir. Popülizm yeni yüzünü arayacaktır.