Schuldenspiraal begint vaak vóór de eerste betalingsachterstand: overheid lanceert campagne ‘Stop schulden’

• Het initiatief Stop schulden richt zich op cruciale levensfasen om te voorkomen dat mensen in ernstige financiële problemen terechtkomen.
• Ernstige schulden zijn het gevolg van opgestapelde kwetsbaarheden en niet van één enkele fout.
• Vroegtijdige interventie doorbreekt de schuldencyclus door drempels naar professionele hulp weg te nemen.

De federale overheid heeft het initiatief Stop schulden gelanceerd, een preventiecampagne die mensen in financiële nood wil ondersteunen.

De lancering volgt op een uitgebreid onderzoek in opdracht van de FOD Economie, uitgevoerd door het Observatorium voor Krediet en Schulden. Uit het onderzoek blijkt dat ernstige schulden zelden het gevolg zijn van één enkele fout of gebeurtenis. Vaak ontstaat schuldenproblematiek door een combinatie van bestaande kwetsbaarheden, ingrijpende levensveranderingen en het uitblijven van tijdige interventie.

Drie fasen 

Volgens het onderzoek verloopt de afglijding naar schulden over het algemeen in drie verschillende fasen. Het begint met een onderliggende kwetsbaarheid, zoals een onzekere baan of een ontoereikend inkomen.

Dit wordt vervolgens in gang gezet door een ingrijpende gebeurtenis, zoals een ziekte, het verlies van een baan of een echtscheiding. Ten slotte escaleert de situatie wanneer de persoon moeilijke financiële keuzes maakt, zoals het uitstellen van betalingen of het aangaan van leningen om in basisbehoeften te voorzien.

Begeleiding tijdens/na risicomomenten

De studie benadrukt dat de impact van een crisis minder afhangt van de gebeurtenis zelf dan van de beschikbare middelen en het moment waarop ondersteuning wordt geboden.

Het onderzoek pleit dan ook voor een verschuiving in de focus van preventie. Waar traditionele methoden zich vooral richten op specifieke risicogroepen, stelt de studie voor om uit te gaan van zogenoemde ‘risicomomenten’. Het gaat daarbij om belangrijke levensovergangen, zoals financieel zelfstandig worden, de aankoop van een eerste woning, de komst van een kind, het starten van een onderneming of de eerste signalen van betalingsachterstanden.

Effectief beleid moet volgens de studie verder gaan dan het verstrekken van informatie en vooral inzetten op vroegtijdige interventie tijdens die cruciale momenten.

Belemmeringen voor financieel handelen

Bovendien constateert het onderzoek een kloof tussen kennis en actie. Veel mensen begrijpen financieel advies wel, maar zijn niet in staat dit in praktijk te brengen door taalkundige, sociale of economische belemmeringen.

Het onderzoek bracht vier belangrijke tekortkomingen in de huidige ondersteuningssystemen aan het licht: interventies die te kort of eenmalig zijn, inhoud die niet aansluit bij de werkelijke behoeften, een gebrek aan praktische opvolging en het niet rekening houden met de diversiteit van de doelgroep.

Geïntegreerde strategie

De bevindingen benadrukken dat preventie, incasso en bemiddeling moeten worden gezien als één geïntegreerde strategie. Vroegtijdig ingrijpen en eerlijke incassopraktijken werken samen met budgetbeheer en bemiddeling om te voorkomen dat tijdelijke tegenslagen uitgroeien tot permanente crises.

Stigma doorbreken

De campagne Stop schulden heeft tot doel het stigma rond schulden weg te nemen en mensen aan te moedigen om tijdig hulp te zoeken.

Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) merkte op dat ongeveer 5 procent van de Belgen moeite heeft om hun rekeningen op tijd te betalen. Door bewustmaking te koppelen aan directe doorverwijzingen naar professionele hulp, zorgt de campagne ervoor dat burgers niet alleen informatie krijgen, maar ook actief worden begeleid naar concrete oplossingen om te voorkomen dat kleine financiële problemen escaleren tot onoverkomelijke schulden.

(at)

Wil je meer financieel nieuws ontvangen? Schrijf je dan in op onze dagelijkse Money Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!