Zmiana w opiece domowej. Opiekunowie muszą ukończyć kurs do 5 listopada

1. Nowe przepisy już obowiązują. Kogo dotyczą zmiany w opiece?

2. Zmiany od 5 listopada. Opiekunowie muszą ukończyć szkolenie

3. Szkolenie z pierwszej pomocy dla prywatnego opiekuna. Kto ponosi koszt?

Nowe przepisy już obowiązują. Kogo dotyczą zmiany w opiece?

W sierpniu tego roku w życie weszło rozporządzenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące standardów świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Dokument szczegółowo określa, jakie wsparcie mają otrzymywać osoby korzystające z usług opiekuńczych oraz jak ma wyglądać kontrola jakości tych usług.

Od początku sierpnia obowiązuje jednolity standard usług opiekuńczych i po raz pierwszy tak szczegółowo określono, jakie wsparcie należy się osobom starszym czy niesamodzielnym. Dokument wśród codziennych potrzeb wymienia pomoc przy ubieraniu się, przygotowywanie posiłków, sprzątanie mieszkania, zakupy czy pomoc przy wizytach lekarskich, rehabilitacji i sprawach urzędowych.

Wśród obowiązków opiekuna są także te dotyczące higieny, czyli kąpiele, pomoc w korzystaniu z toalety czy działania zapobiegające odleżynom. Znaczenie ma też pielęgnacja okołolekarska i tu rozporządzenie wymienia podawanie leków, mierzenie ciśnienia, poziomu cukru i saturacji czy wykonywanie prostych opatrunków. Jednak takie czynności są dozwolone tylko wtedy, gdy nie wymagają specjalistycznej wiedzy ani kwalifikacji medycznych.

Liczą się także pozasłużbowe obowiązki. To na przykład istotne z punktu widzenia zdrowia psychicznego podtrzymywanie kontaktów, spacery, rozmowy i pomoc w korzystaniu z książek, bibliotek oraz instytucji kultury.

Zmiany od 5 listopada. Opiekunowie muszą ukończyć szkolenie

Do powyższej listy obowiązków dochodzi także konieczność ukończenia szkolenia z pierwszej pomocy. Osoby, które wykonywały usługi opiekuńcze przed wejściem w życie przepisów, czyli od 5 sierpnia 2026 roku, mają na to czas do czwartku 5 listopada. Po tym terminie spełnienie wszystkich nowych wymagań będzie dla opiekuna obligatoryjne.

Jednocześnie przepisy wymagają także, aby osoba wykonująca usługi opiekuńcze była pełnoletnia i nie była członkiem rodziny osoby, na rzecz której świadczone są usługi. Dodatkowe ograniczenie to to, aby opiekun nie był oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym tej osoby. Taki opiekun powinien także złożyć oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym. W przypadku osób, które świadczyły usługi już przed wejściem nowych przepisów w życie, deklarację należało złożyć do 5 września 2026 roku.

Szkolenie z pierwszej pomocy dla prywatnego opiekuna. Kto ponosi koszt?

Co ważne, rozporządzenie dotyczy osób, którym gmina przyznała usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania na podstawie przepisów o pomocy społecznej. Dotyczy również podmiotów organizujących takie usługi, czyli m.in. ośrodków pomocy społecznej, centrów usług społecznych oraz innych jednostek świadczących usługi opiekuńcze na zlecenie gmin. To one muszą stosować określone standardy jakości i prowadzić ich monitoring.

Powyższe oznacza, że prywatny opiekun nie musi automatycznie spełniać nowych wymagań. Jeśli rodzina sama zatrudnia i opłaca taką osobę, szkolenie z pierwszej pomocy dla prywatnego opiekuna nie jest obowiązkowe i nie ma tu zastosowania graniczna data 5 listopada.

W praktyce, gdy opiekę organizuje MOPS, GOPS lub CUS, koszt szkolenia zwykle ponosi podmiot organizujący usługi. Nie wynika to jednak z rozporządzenia, a z faktu, że to on odpowiada za zapewnienie personelu spełniającego ustawowe wymogi.