ناوی پیلای، حقوقدان آفریقای جنوبی، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شد

کمیته نوبل نروژ روز جمعه، ۱۷مهر۱۴۰۵، جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ را به ناوانتم «ناوی» پیلای، حقوقدان ۸۵ ساله اهل آفریقای جنوبی، اعطا کرد. این جایزه به پاس تلاش‌های او برای پیشبرد صلح، تقویت حقوق بین‌الملل و پاسخگو کردن ناقضان حقوق بشر و عاملان جنایت‌های بین‌المللی به او تعلق گرفت.

پیلای از چهره‌های شناخته‌شده حقوق بین‌الملل است که در طول چند دهه فعالیت حرفه‌ای خود، از مبارزه با تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی تا پیگیری پرونده‌های مربوط به نسل‌کشی و نقض حقوق بشر در نهادهای قضایی بین‌المللی نقش داشته است.

او از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بود و پیش از آن نیز در دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا و دادگاه کیفری بین‌المللی فعالیت کرد. حضور او در این نهادها با تلاش‌های بین‌المللی برای رسیدگی قضایی به جنایت‌های جنگی، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت همراه بود.

پیلای در سال‌های اخیر نیز ریاست کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطینی را بر عهده داشته است. این کمیسیون در سال ۲۰۲۵ گزارشی درباره نسل‌کشی در غزه منتشر کرد؛ نتیجه‌گیری‌ای که اسرائیل آن را رد کرده است.

پیلای که در خانواده‌ای با تبار هندی در شهر دوربان آفریقای جنوبی متولد شد، دوران رشد خود را در نظام آپارتاید گذراند. او در آغاز فعالیت حقوقی‌اش از مخالفان آپارتاید و زندانیان سیاسی دفاع می‌کرد و بعدها به نخستین زن غیر سفیدپوستی تبدیل شد که به مقام قاضی در دادگاه عالی آفریقای جنوبی رسید.

کمیته نوبل اعلام کرد انتخاب پیلای در شرایطی صورت گرفته است که شمار جنگ‌ها و منازعات افزایش یافته و نهادهای حقوق بین‌الملل با فشارهای سیاسی روبه‌رو هستند. به گفته این کمیته، حل منازعات بدون توسل به زور مستلزم تقویت حاکمیت قانون در سطح بین‌المللی است.

مراسم اهدای جایزه صلح نوبل در ۱۰ دسامبر، هم‌زمان با سالگرد درگذشت آلفرد نوبل، در اسلو برگزار خواهد شد. ارزش مالی جایزه امسال ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار، اعلام شده است.