Nederland niet klaar voor groot militair transport in geval van oorlog, zegt Rekenkamer

Onze wegen en ons spoornet zijn niet klaar voor grote militaire transporten tijdens een oorlog op ons continent, terwijl we daar volgens afspraken in NAVO-verband wel een grote rol in moeten spelen.

Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek. Er is minimaal 9,5 miljard euro nodig om aan alle eisen voor de routes, de zogeheten militaire corridors, te voldoen.

Er is al een groot tekort voor het onderhoud en de aanleg van bruggen, wegen en spoor in ons land: 80 miljard volgens het kabinet, waarvan al ruim 20 miljard tot 2038. Daar komt nog eens een extra financieel probleem bij voor het gereedmaken van de militaire doorvoerroutes in ons land naar bijvoorbeeld Oost-Europa, zegt de Rekenkamer.

De adviseur van het kabinet vindt het zorgelijk dat er de komende jaren niet genoeg geld voor wordt uitgetrokken. Er zullen volgens Barbara Joziasse van de Rekenkamer "keuzes moeten worden gemaakt" door de politiek.

Door onze strategische ligging aan de Noordzee is ons land een geschikt doorvoerland voor Europese transporten in oorlogstijd en daar zijn binnen de NAVO afspraken over gemaakt. Het gaat om het vervoer van materieel zoals tanks, kleinere vervoermiddelen of wapensystemen voor bondgenoten.

De Rekenkamer constateert dat een aantal voertuigen met "exceptionele afmetingen" nu niet over de corridors kan. Waar dat wel gaat, is een groot deel van de infrastructuur aan vernieuwing en vervanging toe.

Joziasse: "Verouderde bruggen geven nu al problemen voor vrachtverkeer. Dat geldt dan helemaal voor militair materieel".

Ook is ons land niet goed voorbereid op de gevolgen van grootschalige militaire transporten. Als er oorlog komt en er op grote schaal militair materieel vervoerd gaat worden, heeft dat veel invloed op het overige verkeer. Dat verkeer komt voor een deel stil te liggen, of moet omrijden, schetst de Rekenkamer, met alle gevolgen "voor het maatschappelijke leven". Ook op het spoor kunnen problemen ontstaan. Het vervoeren van breed materieel kan als gevolg hebben dat niet één maar ook een naastgelegen spoor niet gebruikt kan worden.

De exacte routes van de militaire corridors zijn vertrouwelijk.

Vrijdag maakt het kabinet bekend welke bruggen en wegen de komende tijd voorrang krijgen voor onderhoud of vervanging. Met de benodigde miljarden voor de militaire corridors komen er nog meer moeilijke keuzes bij.

Toch is het de inzet van het kabinet om bij oorlog op ons continent "grootschalig en langdurig militair transport zo efficiënt en ongehinderd mogelijk plaats te laten vinden", zegt minister Karremans (VVD) van Infrastructuur in een reactie.

Een deel van de informatie die nodig is om de uiteindelijke kosten van de aanpassingen scherper te krijgen, is volgens Karremans in Europa "nog in beweging". Als daar meer zicht op is zal Karremans de Kamer verder informeren.