'Sport goedkoper maken is niet voor iedereen de oplossing'

Sport goedkoper maken is niet voor iedereen de oplossing om te gaan sporten. Dat concluderen onderzoekers van de HAN University of Applied Sciences in een rapport 'Meer dan een kwestie van geld'. De onderzoekers noemen een persoonsgerichte aanpak noodzakelijk om meer mensen aan het sporten te krijgen.

Volgens hoofdonderzoeker Willem de Boer ervaren negen op de tien mensen, die een financiële drempel voelen om te sporten, tenminste één andere belemmering, zoals gebrek aan plezier, lichamelijke klachten, tijdgebrek en vermoeidheid. "Dat betekent dat financiële hulp voor hen zeker noodzakelijk is, maar dat je er daarmee nog niet bent", aldus De Boer.

Het onderzoek is gehouden onder ruim tweeduizend mensen van 16 jaar en ouder.

De groep Nederlanders die geen financiële belemmering ervaart om de sport te doen die bij ze past, is nog steeds groot: 84 procent.

De onderzoekers waren dan ook vooral benieuwd naar de 16 procent van de Nederlanders die vanwege hun financiële situatie niet een passende sport beoefenen. "Wij schrokken van de resultaten. Bij maar liefst 89 procent speelt nog minimaal één andere drempel een rol. En dat terwijl we vooraf dachten dat er voor de helft van deze groep nog een andere drempel zou zijn."

Bij 60 procent van de mensen met een financiële beperking zijn er zelfs twee of meer andere drempels die een rol spelen, bleek uit het onderzoek.

"Wie sport niet kan betalen, mist vaak ook rust, fitheid of een sportieve omgeving", aldus De Boer. "Met alleen kortingen krijg je mensen niet massaal aan het sporten. Daarvoor is een persoonsgerichte aanpak nodig, geen one-size-fits-all maatregel."

De onderzoekers hebben uiteraard ook gekeken naar het wegnemen van de financiële drempels, legt De Boer uit. "Dat is voor beleidsmakers een relatief makkelijke knop om aan te draaien. Makkelijker dan bijvoorbeeld het wegnemen van een gezondheidsdrempel."

Uit het onderzoek noemt bijna de helft van de niet-sporters die serieus van plan zijn binnen drie maanden te beginnen, korting op de zorgverzekering en/of op de sportaanbieder een belangrijke stimulans. Slechts 5 procent zegt dat een financiële stimulans niet helpt. Dat aantal ligt een stuk hoger bij de niet-sporters die geen plannen hebben om te gaan sporten. Van hen zegt de helft dat een financiële stimulans niet zal helpen.

Meriel Hendriks is sinds 2018 beweegmakelaar in Deventer vanuit Sportbedrijf Deventer. "Als teamleider van buurtsportcoaches kreeg ik van het Deventer ziekenhuis en huisartsen te horen dat mensen hun beweegadviezen niet opvolgden. Niet vanuit onwil, maar vanuit financiën, stress, onzekerheid. Wij zijn toen in die hulpvraag gedoken."

Met Het Sportbedrijf ging ze proefdraaien in het bieden van maatwerk. "Het draait nu tien jaar later als een tierelier. We begeleiden honderden mensen naar beweegaanbod."

Het werkt simpel, zegt Hendriks. "Wij zoeken contact met mensen, nadat de huisarts of ziekenhuis iemand met hun toestemming heeft doorverwezen. Dat neemt alvast één drempel weg." Ze herkent dat financiën mensen soms beperken om te gaan sporten, maar het is zeker niet de enige reden.

"Het zit 'm soms ook in ongemak. Mensen zeggen: ik haat sporten, ik werd vroeger gepest tijdens de gymles, ik wil niet met mijn overgewicht in een sportschool staan tussen allemaal macho's. Ik zeg dan: waar zou je wel graag een proefles willen doen? Ik haal alle drempels voor je weg."

Daar gaat ze ver in. Ze maakt afspraken, regelt rittenkaarten, belt de yogadocent op om te regelen dat iemand voor de les eerst even rustig kan kennismaken, en ze blijft informeren hoe het sporten bevalt.

Volgens Hendriks gaat het erom dat iemand zich gehoord en gezien voelt en met alle ongemakken of onzekerheden toch zo'n eerste stap kan zetten. Dat heeft resultaat. "91 procent van de mensen die wij helpen, is na zes maanden nog aan het sporten en bewegen."

Hoofdonderzoeker De Boer noemt de inzet van beweegmakelaars, die in steeds meer gemeenten worden ingezet, een stap in de goede richting. "Een mensgerichte aanpak kan echt helpen mensen gezonder te laten leven, denken wij." Hij noemt dit ook een interessante optie voor zorgverzekeraars. "In Apeldoorn wordt een beweegmakelaar al door een zorgverzekeraar gefinancierd."

Wat niet helpt is maar aan één knop draaien en iedereen over één kam scheren, aldus De Boer. "In het Noord-Friese Waadhoeke geven ze vouchers aan alle jongeren om te gaan sporten, ongeacht hun financiële situatie. Op zich een sympathiek plan, maar dat is dus niet genoeg, blijkt uit ons onderzoek."