Woda wraca do największego jeziora świata. Koniec wieloletniej suszy nad Bajkałem

Po dekadach dramatycznego wysychania jezioro Bajkał notuje największy przyrost poziomu wody od 1682 roku. Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował 343 lata danych – od zapisów w słojach syberyjskich sosen po przepływy rzek – aby odkryć, że za tym historycznym zwrotem stoją zmiany w Arktyce.
Bajkał, największe jezioro na świecie przybiera na objętości /Shutterstock
Historyczny zwrot po dekadach suszy
Jezioro Bajkał, położone na Syberii, od wieków stanowi kluczowy rezerwuar słodkiej wody na Ziemi. Zawiera aż około jednej piątej wszystkich zasobów słodkiej wody powierzchniowej globu. Przez ostatnie dziesięciolecia naukowcy z niepokojem obserwowali, jak poziom wody w Bajkale systematycznie się obniżał. Szczególnie trudny okazał się okres od 1995 do 2016 roku – to właśnie wtedy jezioro przeżyło najdłuższą i najbardziej dotkliwą suszę w swojej nowożytnej historii.
Jednak od 2017 roku sytuacja zaczęła się zmieniać. Przepływ wód do jeziora osiągnął obecnie aż 145 procent wieloletniej średniej, co oznacza, że jest o 45 procent wyższy niż dotychczasowe normy. Satelitarne zdjęcia regionu potwierdzają, że wokół Bajkału pojawiła się wyraźnie bujniejsza roślinność, a poziom wód stale rośnie.
Analiza słojów drzew i rzeki jako kronikarze zmian
Aby dokładnie prześledzić zmiany hydrologiczne Bajkału, zespół naukowców z Yunnan University w Chinach oraz Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji sięgnął po nietypowe źródła danych. Analizowali oni przyrosty roczne sosen zwyczajnych rosnących w pobliżu jeziora. Słój po słoju drzewa dokumentowały, kiedy wilgoci było pod dostatkiem, a kiedy region dotykała susza.
Łącznie przebadano 52 rdzenie pni drzew, które zestawiono z historycznymi danymi o przepływach rzek: Selengi, która zasila Bajkał, oraz Angary, stanowiącej jego odpływ. Dzięki temu udało się odtworzyć szczegółowy, 343-letni ciąg danych hydrologicznych. Analiza wykazała, że obecny przyrost poziomu wody w Bajkale jest najsilniejszy od 1682 roku.
Skąd napływa woda? Trop prowadzi do Arktyki
Naukowcy wskazują, że za powrotem wody do Bajkału stoją zmiany klimatyczne w regionie północnego Pacyfiku i Arktyki. Badania sugerują, że ochłodzenie mórz arktycznych, jak Morze Beringa i Ochockie, przyczyniło się do powstania większej ilości lodu morskiego. To z kolei mogło wpłynąć na przesunięcie prądów powietrznych, które skierowały nad Syberię więcej wilgotnych mas powietrza. Efektem było zwiększenie ilości opadów, zarówno deszczu, jak i śniegu, co bezpośrednio przełożyło się na wzrost przepływów w rzekach zasilających Bajkał.
Chociaż mechanizm ten wydaje się prawdopodobny, naukowcy podkreślają, że wymaga on dalszej weryfikacji przy pomocy zaawansowanych modeli klimatycznych. Zaznaczają również, że obecny wzrost poziomu wody jest najprawdopodobniej wynikiem naturalnych wahań klimatycznych, a nie trwałego zatrzymania globalnego ocieplenia.
Bajkał – największe jezioro na świecie
Jezioro Bajkał to nie tylko największy zbiornik słodkiej wody na świecie, ale i jeden z najstarszych – jego wiek szacuje się na ponad 25 milionów lat. Z głębokością przekraczającą 1600 metrów, od 1996 roku figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Wody Bajkału mają kluczowe znaczenie dla lokalnych społeczności: rzeka Selenga nawadnia mongolskie pola uprawne, a Angara zasila syberyjskie elektrownie wodne.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.