'Dit is levensgevaarlijk', nieuw format massastart maakt tongen los in Thialf

Zondag, 14.00 uur. Bij het wereldbekerkwalificatietoernooi in Thialf heeft Jorrit Bergsma (40) zijn 10.000 meter erop zitten. Normaalgesproken begint dan zijn voorbereiding op de massastart, maar de olympisch kampioen slaat het onderdeel dit weekend over. Hij vreest de risico's die het nieuwe format met zich mee brengt.

Zondagmiddag, 17.40 uur. Enorme valpartijen, Bergsma's angst blijkt terecht. "Het is heel jammer. Ik reed het onderdeel graag, maar het is een afvalkoers geworden en ik voel er niets voor. Het was een prachtig onderdeel, het is doodzonde. Maar ik vraag me af of ik deze risico's wil nemen."

In de race voor mannen regende het valpartijen en raakten twee rijders geblesseerd. Marijke Groenewoud, de olympisch kampioen die de 'afvalkoers' wel reed, zag het gebeuren. "Nu ik de mannen heb gezien, denk ik: dit is levensgevaarlijk."

Nieuw concept

Voorheen was de massastart een mini-marathon, waar iedereen een race van zestien ronden reed en de winnaar vaak uit een sprint kwam. Dit seizoen is het een afvalkoers geworden, vergelijkbaar met het baanwielrennen. Na elke twee ronden vallen de laatste twee rijders af, waardoor er continu gesprint moet worden.

Bij de vrouwenkoers valt de chaos mee: los van twee individuele valpartijen gebeurt er weinig geks, mede doordat de ploeg van Groenewoud de race controleert en de regerend olympisch kampioene met ploeggenote Sofia Schilder een halve ronde voorsprong neemt.

Geen constant gevaar voor de topfavoriete. In eerste instantie is Groenewoud redelijk positief over het vernieuwde onderdeel.

Ook chaos om tijdwaarneming

Bij de mannen is het wel raak. Na een paar ronden gaat een groep van vier rijders naar de grond, waardoor twee mannen met pijn het ijs afgaan.

De race wordt stilgelegd en kan pas herstart worden als de tijdwaarneming het weer doet. Chaos alom, waarna coach Jillert Anema ervoor kiest om rijder Wisse Slendebroek uit koers te halen. "Hij vond het niet verstandig denk ik, hij kwam na de val naar me toe en wilde niet dat ik doorging", zei de schaatser.

Groenewoud ziet het allemaal gebeuren. "Bij de vrouwenkoers was het anders, dat ging wel. Maar ik ben bang dat het op internationaal niveau zoals bij de mannen gaat, ik hoop het niet."

Gevaarlijk

"Het is continu vechten achterin. Niemand wil laatste zijn, dus iedereen vecht voor zijn positie. Daardoor ontstaan er gevaarlijke situaties bij de mannen. Als het echt zo levensgevaarlijk is, trek ik mijn handen er vanaf. We rijden wel met messen onder de voeten."

Anema, trainer van Slendebroek, Bergsma en Groenewoud, is na de afvalkoers snel vertrokken. "Jilllert was er sowieso al geen voorstander van, en het gevoel wordt nu bevestigd."

Bergsma blijft in Thialf, omdat hij later op de dag nog de ploegenachtervolging rijdt. Hij ziet zijn angst werkelijk worden. "Hoe ik ernaar kijk? Ik hoef er niet veel meer over te zeggen. Ik weet niet wat Luc ter Haan heeft opgelopen, hij ging gehavend het ijs af. Ik denk dat je dit soort dingen vaker gaat tegenkomen."

Op de vraag of de internationale schaatsbond terug moet stappen naar het oude format, zijn beide olympisch kampioenen duidelijk. "Terug naar het oude, honderd procent. Dan hebben we nog steeds messen onder de voeten en het kan gevaarlijk zijn, maar het is een sterk onderdeel waar je niet aan hoeft te komen", aldus Groenewoud.

Bergsma: "Ik heb er genoeg over gezegd. Dit zijn dingen waar ik voor vreesde en dat wordt nu bewezen."