حسین راغفر، اقتصاددان: باید بر پوزه سگ‌های هار پوزه‌بند زد
«حسین راغفر» اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا که پژوهشگر حوزه فقر است در مصاحبه‌ای با خبرآنلاین به بررسی زمینه‌های فساد در جمهوری اسلامی پرداخته و گفته‌است: «مشکل اقتصاد کشور ورود امنیتی‌ها، نظامیان، ائمه جمعه و بیت‌علما است».
او در این مصاحبه که با اتاق سردبیری خبرآنلاین انجام شده‌است در بخشی از مصاحبه خود از تعبیر «پوزه‌بندزدن به پوز تندروها» برای کنترل هرج و مرج کنونی در مدیریت کشور استفاده کرده‌است.
راغفر در این مصاحبه با اشاره به نقش «علی شمخانی» و همراه کردن پسرش در دیدار با شیخ امارات از عدم عزل او توسط رهبر جمهوری اسلامی انتقاد کرده و در تحلیل تاثیر رفتار روحانیون بر مردم گفته‌است: «در پی بحران ۱۴۰۱ در شهر قم هیچ روحانی با لباس روحانیت در شهر وجود نداشت زیرا همه از خوف انفجار اجتماعی و تنفر مردم از این طبقه لباس روحانیت نمی‌پوشیدند.»
اخیرا انتقادها از علی شمخانی در برنامه‌های تلویزیونی هم پررنگ‌تر شده و چند روز قبل «حمزه صفوی» نیز به نوع مدیریت او در سیستم دفاعی کشور از زمان تصدی وزارت دفاع در دهه ۸۰ تا زمانی که در بمباران‌های آمریکا و اسرائیل کشته شد انتقاد کرد.
او همچنین در بخش نخست تحلیل‌های خود با مقایسه و یادآوری شرایط ۸ سال جنگ ایران و عراق به مرور تجربه‌های اقتصادی آن زمان پرداخته است. آنچه در ادامه می‌خوانید خلاصه‌ای از این مصاحبه است:
فساد حکومت به روح جوانان آسیب زده است
راغفر که از اقتصاددانان نهادگرای ایران محسوب می‌شود با اشاره به این تعبیر که «سیستم اقتصادی و سیاسی ما تروما تولید می‌کند؛ تروما یعنی زخم اجتماعی ایجاد می‌کند و به روح جوانان ما آسیب رسانده» گفته است: عامل این وضعیت، سیاست‌های اقتصادی بوده؛ همان سیاست‌هایی که نابرابری را گسترش داده و آن را با فرهنگ مصرف‌گرایی منحطی که امروز در جامعه حاکم است توجیه کردند. ما اکنون در وضعیتی شبیه به بی‌دولتی به سر می‌بریم.»
او همچنین تاکید کرده‌است: «در پایان جنگ تحمیلی، سرمایه اجتماعی در ایران در اوج خود قرار داشت؛ اما چه شد طبقه‌ای که حامی انقلاب و ارزش‌های آن بود، امروز به اصلی‌ترین تهدید برای امنیت ملی بدل شده است؟ رشد جرائم و ناامنی‌ها محصول نابرابری و نادیده انگاشتن نسل جوان است. شاید مهم‌ترین تهدیدی که اکنون متوجه کشور است، مسئله بحران هویت نسل جوان باشد که می‌تواند هر لحظه به یک انفجار اجتماعی تبدیل شود.»
این عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا با اشاره به این که «حاکمیت حداقل‌های معیشتی همه را تأمین می‌کرد و از سوی دیگر مردم نیز وفاداری و پایبندی نشان می‌دادند و در عمل تاب‌آوری داشتند» توضیح داده‌است: « آن زمان چرا مردم به حاکمیت تمکین می‌کردند و پشت آن می‌ایستادند؟ به این دلیل که می‌دیدند حاکمیت نیز پشت مردم ایستاده است. اما چرا این قرارداد گسست؟ به این علت که مردم متوجه شدند حاکمان وقتی به خلوت می‌روند، آن کار دیگر می‌کنند. رفتارهای علنی مسئولان و اتهام‌زنی‌های متقابل، سرعت سقوط اعتماد مردم به حاکمیت را به‌شدت افزایش داد؛ در حالی که بزرگ‌ترین سرمایه یک جامعه، اعتماد مردم است.»
راغفر در بخش دیگری از تحلیل خود تصریح کرده‌است: «بسیاری به من می‌گویند شما کار شجاعانه‌ای انجام می‌دهید؛ اما من می‌گویم خیر، اتفاقاً من این سخنان را از سر ترس بیان می‌کنم. زیرا اگر کسی این حقایق را نگوید و این حکومت سقوط کند، وضعیت ما به‌مراتب بدتر از سوریه خواهد شد. تمام کشورهای پیرامونی ما دندان تیز کرده‌اند تا از هر جریانی که به ما آسیب بزند حمایت کنند. من آن‌سوی صحنه را می‌بینم و نگران تمامیت ارضی کشور هستم. این سخنان من یک هشدار جدی به مسئولان است.»
حضور نظامیان و الیگارشی قدرت مهم‌ترین عامل فساد اقتصادی
این اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا با تاکید بر این که «اصلی‌ترین مشکل کشور در شرایط کنونی برای انجام اصلاحات، فساد است و این فساد از حضور نهادهای نظامی و امنیتی در اقتصاد ناشی می‌شود» تحلیل خود را اینگونه بسط داده‌است: «مقصود من از نظامیان نیروهایی نیستند که در جبهه‌ها می‌جنگند یا جانشان را فدا می‌کنند؛ بلکه کسانی هستند که به نام این نهادها دلالی می‌کنند، تراستی‌ها را تشکیل می‌دهند و دست به قاچاق سوخت در مقیاس‌های کلان می‌زنند. ما خودمان یک الیگارشی ساختیم؛ جریان‌هایی از درون قدرت سر برآوردند و صاحب ثروت‌های هنگفت شدند که اکنون اصلی‌ترین مانع تغییرات و اصلاحات به شمار می‌روند. »
او همچنین تصریح کرده‌است : «من در جلسات رسمی نیز تأکید کرده‌ام که ریشه چالش‌ها، اقتصاد سیاسی و ورود نهادهای قدرت اعم از نظامی، انتظامی، امنیتی، بیوت علما، ائمه جماعت و بنیادها به اقتصاد است؛ تا زمانی که این نهادها از اقتصاد خارج نشوند، اصلاحی صورت نخواهد گرفت و نظام با خطر فروپاشی روبه‌رو خواهد بود.»
به عقیده راغفر،۶ ابرچالش برای اقتصاد ایران قابل تشخیص است که نخستین و زیربنایی‌ترین آن‌ها نظام حکمرانی و تصمیم‌گیری‌هاست، زیرا همه ابرچالش‌های دیگر از دل همین ساختار بیرون می‌آیند.
او این ۶ چالش را شامل نظام تصمیم‌گیری و حکمرانی؛ دوم، جمعیت و اشتغال (شامل اشتغال جوانان، زنان و بحران صندوق‌های بازنشستگی)؛ سوم، آب و محیط زیست؛ چهارم، فناوری و نوآوری؛ پنجم، دیپلماسی اقتصادی؛ و ششم، مسئله فقر و نظام توزیع در کشور برشمرده‌است.
مهار سگ‌های هار و لزوم استفاده از پوزه بند
راغفر در بخش دیگری از تحلیل خود راه برون‌رفت از هرج و مرج کنونی حاکم بر اقتصاد جمهوری اسلامی را مهار آنچه «سگ‌های هار» خوانده دانسته و گفته‌است: «باید بر پوزه سگ‌های هار پوزه بند زد.»
او در توضیح خود به خاطره‌ای از جلسه دست‌اندرکاران نظام با روح‌الله خمینی پرداخته و گفته‌است : «همان‌گونه مرحوم عالی‌نسب پس از دوران جنگ گفته بود، ما ناگزیریم بر این سگ‌های هار پوزه‌بند بزنیم. نباید اجازه داد این جریان‌ها و اولیگارش‌هایی که به منابع عمومی دست‌اندازی کرده‌اند و نابرابری‌ها را پدید آورده‌اند، جامعه را از هم بدرند. مهار این وضعیت با گفتارهای لوکس امکان‌پذیر نیست؛ بلکه نیازمند اقتدار قاطع، برقراری نظام مالیاتی تصاعدی و بستن مسیر وام‌های کلان بانکی به اشخاص خاص و هدایت آن به سوی بخش تولید واقعی است.»
اشاره او به «میرمصطفی سیدعالی‌نسب» از چهره‌های مهم اقتصادی ایران در دوران انقلاب و دهه نخست جمهوری اسلامی است که به‌ویژه در دوران جنگ ایران و عراق، در سیاست‌گذاری اقتصادی کشور نقش داشت.
این اقتصاددان نهادگرای ایران همچنین به نقش آسیب زدن حکومت به روح و روان جامعه و تاثیر آن بر اقتصاد پرداخته و گفته‌است: «سیستم ابتدا با سیاست‌های خود به روح مردم آسیب می‌زند و هنگامی که جامعه اعتراض می‌کند، آن را با خشونت سرکوب می‌نماید. نتیجه سرکوب اعتراضات قانونی، بالا رفتن هزینه‌های اقتصادی، افزایش ریسک‌های اجتماعی و فرسایش مشروعیت حاکمیت است. در پی کاهش مشروعیت، تمایل به خشونت بیشتر می‌شود و این چرخه باطل تکرار می‌شود.»
به گفته راغفر، کم‌هزینه‌ترین مسیر برای مهار این بحران، اجتناب از خشونت و ایجاد بستری قانونی و واقعی برای بیان اعتراضات مردمی است. راهکار اساسی ما، مهار نابرابری، اصلاح نظام توزیع و تضمین معیشت فرودستان از طریق نظام‌های سهمیه‌بندی کالاهای اساسی و خدمات پایه است.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.