Pamukta üretim düştü, ithalat bağımlılığı büyüyor

Türkiye’nin tekstil ve hazırgiyim sektöründeki güçlü konumuna karşın pamuk üretiminde yaşanan sert düşüş, dışa bağımlılığı artırıyor. Yüksek üretim maliyetleri, yetersiz destekleme ve alternatif ürünlerin daha kazançlı hale gelmesi üreticiyi pamuktan uzaklaştırırken sektör temsilcileri üretimdeki kaybın stratejik risk yarattığına dikkat çekiyor. 

“PAMUK AÇIĞIMIZIN 1 MİLYON TONA ÇIKMASI BEKLENİYOR”

Eski Ulusal Pamuk Konseyi başkanı ve İzmir Ticaret Borsası geçmiş dönem meclis başkanı Barış Kocagöz, Türkiye’de pamuk üretiminin geçmişte 435 bin tondan 950 bin tona kadar yükseldiğini, sonraki yıllarda ise 1 milyon 100 bin ton seviyesini gördüğünü belirtti. Kocagöz, “Geldiğimiz sezonda yaklaşık 500 bin ton üretime gerilemiş olacağız. Pamuk açığımızın ise 1 milyon tona kadar çıkması bekleniyor. En büyük problem yüksek maliyetler ve enflasyonun çok gerisinde kalan destekleme rakamları. Üç dört yıl üst üste yaşanan olumsuzluklar üreticinin sermayesini tüketti, moralini bozdu. Alternatif ürünlere kayan üretici sayısı arttı” dedi. Kocagöz, geçmişte uygulanan destek oranının korunması halinde bugün ortalama 400 kilogram verim üzerinden dekar başına yaklaşık 4 bin TL destek verilmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’nin pamukta en az 1 milyon 250 bin tonluk üretimi stratejik hedef olarak belirlemesi gerektiğini vurguladı. 

SÖKE’DE EKİM ALANI YÜZDE 60 DARALDI 

Pamuk üretimindeki gerilemenin en çarpıcı yaşandığı merkezlerden biri ise Söke Ovası oldu. Söke Ziraat Odası Başkanı Mustafa Tanyeri, geçmişte yaklaşık 325 bin dekar alanda yapılan pamuk üretiminin 130 bin dekar seviyelerine kadar düştüğünü açıkladı. Tanyeri, “Bu yaklaşık yüzde 60’lık bir daralma demek. Geldiğimiz nokta artık alarm seviyesidir” dedi. Kütlü pamuğun kilogram maliyetinin yaklaşık 47 liraya ulaştığını, piyasa fiyatının ise 35-37 lira bandında kaldığını ifade eden Tanyeri, “Pamuk 50 liranın altında kalırsa Söke’de üreticinin üretime devam etmesi çok zorlaşır. Çiftçi üretmek istiyor ancak maliyetinin altında üretime zorlandıkça borcu ve zararı büyüyor. 2026’da ayçiçeği ekiminin yaklaşık 200 bin dekara ulaşması bekleniyor. Pamuk artık ovada eski birinci ürün konumunu kaybetmiş durumda. Söke Ovası’nda pamuğu kaybetmek sadece çiftçinin bir ürününü kaybetmesi değildir. Çırçırından tekstiline kadar bütün bir sektör zincirini riske atmış oluruz” dedi.