‘Ben bir kız çocuğuyum’ - Prof. Dr. Ayşe Yüksel

“Adım Halime, köyde yaşıyorum, ilkokul bitince ortaokula nereye gideceğim diye düşünüyorum, yatılı ortaokul varmış, keşke babam beni oraya gönderse. Bilmiyorum ki nasıl bir yer!”

Halime, bir hayalin var mı?

“Tabii ki var, televizyonda görüyorum, keşke Anıtkabir’e gidebilsem, Atatürk’ü ziyaret edebilsem.”

‘İNANAMADIM, BENİ DÜŞÜNMÜŞ…’

“Benim adım Zehra, köyde doğdum, köyün bileşik sınıfında okudum, öğretmenim çalışkan olduğum için babamı ikna etti, beni yatılı ortaokula yerleştirdi. İlk defa ailemden ayrı idim ama yatakhanede sabaha kadar bizi bekleyen nöbetçi öğretmenler vardı. Onlardan biri bana Türkan Saylan Hoca’yı anlattı, sana da burs verebilirler, o parayla eğitim masraflarını karşılarsın dedi. Burs ne demekti, nasıl bana gelecekti, bilmiyordum. Öğretmenim önayak oldu, beni ÇYDD ile buluşturdu, burs bağlandı. O burs sayesinde hafta sonları minibüs parası vererek ailemin yanına gidebildim. Yatılı okullar iyi ki var, o sayede ben okuyabildim. Öğretmenlerimiz bizlerle çok ilgilenirdi, çok küçük ve savunmasızdık ama öğretmenlerimiz en zor ve özel anlarımızda bile hep yanımızda oldu, bir anne gibi sıcacık sarıp sarmaladılar bizi. Bana burs bağlatan öğretmenim, beni parasız yatılı kız lisesi sınavlarına hazırlamaya başladı, ben de hep ders çalışıyordum. Başka bir şehirde liseyi yatılı okuyabildim, bursum orada da devam etti.

Günün birinde Türkan Hoca’mdan bana mektup geldi, el yazısı ile yazılmış, ‘Güzel Kızım’ diye başlayan… İnanamadım, beni düşünmüş, bana mektup yazıp önerilerde bulunmuştu. Eğitim yıllarımın sonuna geldim, üniversite sınavına girdim çok istediğim doktor olma hayalim gerçekleşiyor, tıp fakültesini kazandım. ÇYDD yine hep benimle idi, bu sefer hem burs alıyordum hem de sosyal ve kültürel gelişimime yönelik çok önemli katkılar da vardı. Mezun oldum, zorunlu hizmete gittim, günlerim hasta bakmakla, TUS’a çalışmakla geçti. Çok şükür, kazandım çok istediğim branşta uzmanlık eğitimi aldım. Ne yaptım biliyor musunuz? Küçücük bir kız çocuğu bugün uzman doktor olmuşsa bu ÇYDD sayesinde oldu diye ilk uzmanlık maaşımızı derneğimize bağışladım.

‘HAYAL KURMAK İYİDİR’ 

“Ben, ziraat mühendisi Hatice, köyümün ilk üniversite bitiren kız çocuğuyum. Neden mi ziraat mühendisi oldum? Çocukluğumda annem babam tarım ile uğraşırdı, çok emek verirlerdi ama ya yağmur hiç yağmaz ya da çok yağar, ürün istediğimiz seviyede olmazdı. Eğer ben ziraat mühendisi olursam anneme babama iyi tarım yapmayı öğretirim diye düşünürdüm. Hayalim gerçekleşti, ortaokulda tanıştığım Türkan Hoca’m sayesinde, liseyi yatılı bir okulda okudum, bir üniversitenin ziraat mühendisliği fakültesini kazandım, fakülteyi birincilikle bitirdim, yüksek lisans yaptım, şimdi doğru tarımı öğretmek için çalışıyorum. Hayal kurmak iyidir, hayallerini gerçekleştirenler ise daha da iyidir.”

EN İYİ PROJE: KARDELENLER 

ÇYDD’nin eğitimlerine destek verdiği on binlerce kız çocuğundan üç kurgu ismin öyküsünü özetlemeye çalıştım. Bunların çok daha fazlası var ÇYDD mezunları arasında. Her biri kız çocuğu idi, hak ettikleri eğitime kavuştular, destek aldılar ve ekonomik özgürlüklerine kavuştular ve bugün ayakları üzerinde duruyorlar.

Dün 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü’ydü. 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü, 2012 yılından bu yana Birleşmiş Milletler tarafından alınan bir kararla, kız çocuklarının yaşadığı eşitsizliklere dikkat çekmek, iyileştirmeye yönelik adımlar atılmasını sağlamak amacıyla anılıyor. Bu karardan bir yıl önce de ÇYDD’nin paydaş bir kurum ile beraber gerçekleştirdiği “Kardelenler” eğitim bursu projesi, BM’de en iyi proje seçilmiş, bir kardelen kızımız BM Genel Kurul salonunda konuşma yapmıştı. Ne büyük bir gurur. 193 üyeli BM Genel Kurulu’nda; Türkiye, Kanada, ve Peru 11 Ekim gününün “Dünya Kız Çocukları Günü” olarak kabul edilmesine yönelik bir öneri sunmuş, bu öneri bütün ülkelerin onayıyla kabul edilmişti. Bir bakıma ÇYDD’nin kız çocuklarına eğitim desteği verdiği, günümüzdeki adıyla “Anadolu’da Bir Kızım Var Öğretmen Olacak” projesi bu anlamlı günün kabul edilmesine yol açmıştı.

OKUMAK İSTEYEN BİR KIZ ÇOCUĞU VARSA…

Kararın 14. yılındayız, bugün ne yazık ki ülkemizde kız çocuklarının yaşına uygun eğitim hakkından tam yararlandığı söylenemez. MEB verilerine göre ilkokul, ortaokul ve lisede kız çocukları, oğlan çocukları ile sayısal anlamda eşit değildir. Kız çocuklarının, çağdaş, bilimsel, karma ve kamusal eğitimden yararlanmaları için hâlâ desteğe gereksinim vardır. Türkan Saylan’ın 1997 yılında başlattığı kız çocuklarına eğitim bursu projesi, yıllar boyunca 110 bin 744 kız çocuğunun temel eğitimden yararlanabilmesini sağlamıştır. Yüksek öğretime devam eden, bugün meslek sahibi kadınlar olarak yaşamını sürdüren o kız çocuklarının sayısı 50 bin 929’a ulaşmıştır. Diyoruz ki “Ben çok okumak istiyorum ama ekonomik koşullarım buna yetmiyor” diyen bir kız çocuğu varsa, o ÇYDD’nin olanakları ölçüsünde burs ile desteklenebilir, derneğimiz bunun için tüm kaynaklarını zorlayacaktır. Biz Türkan Hoca’mızdan böyle öğrendik.

“Eğer bir yerde bilime, demokrasiye, barışa ve aydınlığa aç bir çocuk senin ışığını bekliyorsa, sönmeye hakkın yoktur. Işıyacaksın, ölüme saniyeler kalmış olsa bile” diyordu Prof. Dr. Türkan Saylan…