Tuchtrechter legt taken neer uit onvrede over houding banken

De Stichting Tuchtrecht Banken (STB) stopt de werkzaamheden. Dat maakt de stichting vandaag bekend.

De bancaire tuchtrechter heeft als doel erop toe te zien dat bankmedewerkers ethisch en zorgvuldig handelen. Het gaat om een wettelijke verplichting waar de banken voor moeten zorgen.

Naar eigen zeggen kan de tuchtrechter de eigen taken niet goed uitvoeren omdat het ontbreekt aan een goede samenwerking met de banken. Daarom is de samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) stopgezet. De NVB zegt niet verrast te zijn door het stoppen van het tuchtrechter.

"De banken frustreren in de ogen van de Stichting Tuchtrecht Banken elke verbetering van het tuchtrecht", staat in een persverklaring. "De banken slagen er niet in hieraan behoorlijk uitvoering te geven."

Om de integriteit van de eigen sector te bewaken wordt van banken verwacht dat ze zaken aanleveren waarover de tuchtrechter zich buigt. Dat gebeurde zelden tot nooit, zegt de bancaire tuchtrechter.

Zaken die wel werden aangeleverd zouden alleen maar gaan over niet-integer handelen van een enkele, individuele medewerker. Bij die zaken was de schending zo duidelijk dat er al ontslag of vervolging had plaatsgevonden. Meldingen over nog werkzame leidinggevenden of andere werknemers komen niet of nauwelijks voor, zegt de tuchtrechter.

Branchevereniging NVB erkent dat er problemen zijn bij de manier waarop het nu georganiseerd is. NVB pleit voor een "Tuchtrecht 2.0". Maar daarbij wil de NVB juist wel bewaken dat het om individueel verwijtbaar handelen van bankmedewerkers gaat, "en niet op algemeen bankbeleid of bredere maatschappelijke discussies over de sector."

Het bancaire tuchtrecht werd in 2015 een wettelijke verplichting na de bankencrisis. Nadat de overheid meerdere banken had moeten redden, bleek dat bankiers de mist in waren gegaan.

Dat de organisatie van dat tuchtrecht aan de banken zelf is overgelaten, is onverstandig geweest, zegt de stichting nu. In andere sectoren, zoals de zorg en juridische dienstverlening, heeft de tuchtrechter een onafhankelijke positie.

Eerder concludeerde een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen dat het tuchtrecht voor banken weinig opleverde. Daarna zou overleg met de banken moeizaam zijn verlopen, zegt STB. "Zo kunnen tuchtrechters geen serieuze bijdrage leveren aan de bewaking en bevordering van integriteit van bankmedewerkers", schrijft de organisatie.

De tuchtrechter maakt zich zorgen om de klanten van banken. "Consumenten moeten erop kunnen rekenen dat bankmedewerkers integer handelen."

STB roept daarom minister Heinen van Financiën op om met een alternatief te komen, een onafhankelijke organisatie.

De organisatie zegt dat lopende zaken nog wel worden afgehandeld. De samenwerking met de banken stopt per 1 oktober 2027.