Enerjide iki kritik eşik: Finansman ve şebeke kapasitesi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, finansman koşullarında yapılacak iyileşmelerin küresel yenilenebilir enerji yatırımlarının artış hızını neredeyse iki katına çıkarabileceğini belirterek, yeni kapasitenin sisteme alınması için şebeke yatırımlarının da eş zamanlı artırılması gerektiğini söyledi.

Demircan, WindEnergy Hamburg kapsamında yaptığı değerlendirmede, yenilenebilir enerji yatırımları için gerekli teknolojiye, uzmanlığa, insan kaynağına ve yatırımcılara erişilebildiğini ancak finansmanın sınırlı bir kaynak olarak öne çıktığını belirtti.

Özellikle denizüstü rüzgar gibi uzun süreli ve sermaye yoğun yatırımlarda finansmana erişim ve buna bağlı risklerin yatırımcılar açısından önemli bir konu olduğuna dikkati çeken Demircan, mevcut finansal mekanizmaların yatırımcıların ihtiyaçlarına her zaman tam olarak karşılık veremediğini ifade etti.

Finans kuruluşlarının yenilenebilir enerji yatırımlarının sağlayacağı karbon emisyonu azaltımını da dikkate alması gerektiğini belirten Demircan, "Finansman maliyeti, vade ve garanti koşullarının yeniden tasarlanması yatırımların hızlanmasına katkı sağlayacak. Eğer finansman tedariki konusunda bir iyileşme yapılabilirse yenilenebilir yatırımların artış hızı neredeyse iki katına çıkabilir." diye konuştu.

Yeni kapasite için şebeke yatırımları gerekiyor

Demircan, yenilenebilir enerji kapasitesindeki artışın yeni santrallerin kurulmasıyla sınırlı olmadığını, bu kapasitenin iletim şebekesine entegre edilmesinin de zorunlu olduğunu vurguladı.

Yeni enerji yatırımlarının sisteme sağlıklı şekilde bağlanabilmesi için iletim şebekesinin kapasitesinin artırılması gerektiğini belirten Demircan, "Yenilenebilir enerjinin toplam kurulu kapasitedeki artışı ancak bu artışa denk gelen kapasitenin iletim şebekesine entegrasyonuyla mümkün. Bu sadece Türkiye'de değil, bütün dünyada böyle. Bu etkinlikte görüştüğümüz yabancı uzmanlar da elektrik şebekesi kapasitesini yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki önemli kısıtlardan biri olarak değerlendiriyor. Türkiye'de de iletim sisteminin modernizasyonu ve yenilenmesine yönelik çalışmalar sürüyor." diye konuştu.

Yeni kapasitenin sisteme entegrasyonunda frekans kontrolü başta olmak üzere teknik ihtiyaçların da dikkate alınacağını ifade eden Demircan, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha fazla bağlanabilmesi için şebeke kapasitesinin artırılacağını bildirdi.

Denizüstü rüzgarda yatırım hazırlıkları hızlanıyor

Demircan, yüksek sermaye ihtiyacı ve uzun yatırım süreleri nedeniyle denizüstü rüzgar projelerinde finansman koşulları kadar yatırım risklerinin azaltılmasının da önem taşıdığını belirtti.

Türkiye'nin ilk denizüstü rüzgar ihalesine ilişkin bilgi veren Demircan, bu yıl sonuna kadar ihalenin duyurulmasını ve 2027'nin ilk çeyreğinde gerçekleştirilmesini hedeflediklerini ifade etti.

Hazırlık sürecinde İngiltere, Danimarka ve Almanya başta olmak üzere denizüstü rüzgar alanında deneyimli ülkelerle, özel sektör ve kamu şirketleriyle görüşmeler yaptıklarını aktaran Demircan, hazırlanan temel dokümana 44'ün üzerinde kurum ve kuruluşun katkı sunduğunu söyledi.

Demircan, Çin, Almanya, Danimarka ve diğer Avrupa ülkelerinden şirketlerin projeye ilgi gösterdiğini belirterek, denizüstü rüzgar yatırımlarında uluslararası yatırımcı ilgisinin bulunduğuna işaret etti.

COP31'de enerji altyapısı ve elektrifikasyon gündemin üst sıralarında

Demircan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31 kapsamında enerjiye özel bir gün ayrılacağını aktardı.

Bu kapsamda yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması, ülkeler arasındaki iş birliklerinin geliştirilmesi ve Türkiye'nin komşularıyla bölgesel enerji bağlantılarının güçlendirilmesinin ele alınacağını belirten Demircan, söz konusu başlıkların uluslararası boyutta değerlendirileceğini ifade etti.