Międzynarodowy Trybunał Karny z nagrodą. Podnoszono sprawę sankcji USA

- Unia Europejska opiera się na poszanowaniu multilateralizmu oraz instytucji międzynarodowych, a niniejsza nagroda stanowi wyraz uznania dla istotnej pracy sądów na rzecz przestrzegania prawa międzynarodowego i wymiaru sprawiedliwości - powiedziała Roberta Metsola, ogłaszając zwycięzcę na posiedzeniu PE w Strasburgu.

Za wyróżnienie podziękowała prezeska Trybunału Tomoko Akane. W oświadczeniu podkreśliła, że nagroda została przyznana w momencie, gdy Trybunał i jego przedstawiciele mierzą się z bezprecedensowymi wyzwaniami, w tym z sankcjami ogłoszonymi przez administrację amerykańską, których celem jest utrudnienie realizacji sądowego mandatu instytucji. Trybunał z siedzibą w Hadze został powołany do sądzenia osób fizycznych za najcięższe zbrodnie o charakterze międzynarodowym.

DLA CIEBIE

GAC EMZOOM - poznaj jego możliwości

Socjaldemokraci, którzy są drugą co do wielkości frakcją w europarlamencie, uzasadniali nominację chęcią wsparcia Trybunału i obrony porządku międzynarodowego w obliczu sankcji Stanów Zjednoczonych na sędziów i prokuratorów MTK. Według władz amerykańskich instytucja ta uległa upolitycznieniu oraz próbowała bezprawnie i niesprawiedliwie ścigać Amerykanów i Izraelczyków pod zarzutami zbrodni wojennych.

Zwycięzcę wybrała w czwartek konferencja przewodniczących europarlamentu, w skład której wchodzi szefowa PE oraz liderzy grup politycznych.

Michał Wawrykiewicz, europoseł KO, przekazał dziennikarzom, że osobiście popierał nominację MTK do nagrody. - Ten Trybunał jest ogromnie ważnym elementem porządku prawnego międzynarodowego i odpowiedzialności karnej. W tym wypadku mówimy przede wszystkim o odpowiedzialności zbrodniarzy rosyjskich za ludobójstwo popełnione w czasie wojny w Ukrainie - powiedział.

Podkreślił, że amerykańskie sankcje są bardzo niepokojące, bo są atakiem na niezależność sądownictwa i zwrócił uwagę, że podobny atak wcześniej nastąpił ze strony Rosji po tym, kiedy MTK wydał nakaz aresztowania Władimira Putina. - Wtedy te sankcje skierowane zostały z Moskwy, z Kremla. Natomiast teraz sankcje wobec samego MTK, wobec jego sędziów, wobec prokuratorów, są skierowane z Waszyngtonu - zaznaczył.

Pozostali finaliści Nagrody im. Sacharowa

W finale, oprócz MTK, znaleźli się: tanzański opozycjonista i prawnik Tundu Lissu oraz siostry Taraneh i Romina Rahimi, Iranki prześladowane w związku z udziałem w antyrządowych protestach. Lissu został zgłoszony do nagrody przez chadecką Europejską Partię Ludową (EPL), największą frakcję w PE, a Iranki - przez skrajnie prawicowych Patriotów dla Europy. W głosowaniu kandydat EPL jednak przepadł.

- Tundu Lissu, który obecnie przebywa w więzieniu, działał na rzecz wolnych i uczciwych wyborów w Tanzanii. Przed Taraneh i Rominą powinno rozpościerać się całe życie, a tymczasem jednej z nich grozi kara śmierci, a drugiej - dziesięciolecia więzienia za udział w protestach - powiedziała Metsola. Jak podkreśliła, chce wykorzystać ten moment, aby wyrazić uznanie także dla Lissu i sióstr Rahimi w imieniu wszystkich osób prześladowanych przez irański reżim islamski.

Wręczenie nagrody zaplanowano podczas uroczystości 16 grudnia 2026 r. Laureatami nagrody za 2025 r. byli dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi Andrzej Poczobut oraz gruzińska dziennikarka Mzia Amaglobeli.

Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli, nazwana na cześć sowieckiego fizyka i dysydenta Andrieja Sacharowa, jest najwyższym wyróżnieniem UE w dziedzinie praw człowieka. Jest ona przyznawana przez PE osobom lub organizacjom co roku od 1988 r. w uznaniu ich pracy w jednym z następujących obszarów: obrona praw człowieka i praw podstawowych, w szczególności wolności słowa, ochrona praw mniejszości, poszanowanie prawa międzynarodowego, rozwój demokracji i obrona praworządności.