'Lastig om conclusies te trekken over autopsierapport Epstein'

Is het mogelijk om conclusies te trekken over de doodsoorzaak van iemand op basis van alleen foto's? Dat is erg lastig, zegt deskundige forensische pathologie Dingeman Rijken van het Nederlands Forensisch Insituut (NFI) over het autopsierapport van Jeffrey Epstein dat inmiddels wereldnieuws is.
"Wat je normaal natuurlijk doet op het moment dat er een verhanging is, of in ieder geval dat dat het verhaal is, is dat je ter plaatse gaat, dat je de omstandigheden ter plaatse bekijkt", zegt Rijken. Hij onderzoekt vanuit zijn deskundigheid de doodsoorzaak van overledenen en kijkt of er sprake is van een misdrijf.
'Speekselspoor'
Zo'n onderzoek begint met informatie over wat er is gebeurd, wie de overledene heeft aangetroffen, of de overledene suïcidaal was, legt Rijken uit. "En dan kijk je naar de omgeving. Dus wat zijn de afmetingen in de ruimte? Wat zijn mogelijke ophangingspunten? Hoe ziet de strop eruit? En dan vervolgens kijk je natuurlijk naar het lichaam."
Zo is bijvoorbeeld na te gaan of iemand nog leefde tijdens het verhangen. "Er zijn bepaalde elementen op het lichaam waar we dan naar kijken." Voorbeelden daarvan zijn bepaalde bloeduitstortingen op de hals en het "speekselspoor" vanuit de neus of de mond.
Alle informatie die de onderzoeker dan tot zijn of haar beschikking heeft kan waardevol zijn, aldus de patholoog. Wie een second opinion wil geven of een herbeoordeling, moet uitgaan van wat in het autopsierapport is vastgelegd. Of dat in het geval van Epsteins rapport voldoende was, kan Rijken niet beoordelen.
Autopsierapporten openbaar maken
Epstein werd in 2019 dood aangetroffen in zijn cel in New York, waar hij in voorlopige hechtenis zat. Uit de lijkschouwing en ander bewijs zou zijn gebleken dat hij zichzelf had opgehangen. Maar al snel gingen er complottheorieën rond, mede omdat hij met tal van beroemdheden was omgegaan, die misschien net als hij jonge vrouwen seksueel hadden misbruikt. Veel mensen geloven dat Epstein uit de weg is geruimd om hem het zwijgen op te leggen.
De Amerikaanse patholoog Freeman kreeg het autopsierapport in handen via Jeffrey Epsteins broer. Freeman is ervan overtuigd dat de veroordeelde zedendelinquent niet door suïcide om het leven kwam, maar is vermoord. Daarom zette hij de foto's en andere documenten online. "Het wordt tijd dat mensen hun eigen conclusies kunnen trekken", zei de Amerikaanse patholoog erover.
In Nederland komt het eigenlijk niet voor dat autopsierapporten openbaar worden gemaakt. "Nabestaanden kunnen ze wel inzien, maar in principe zullen ze niet worden overhandigd", vergelijkt Rijken de Amerikaanse met de Nederlandse situatie. "In Amerika is het wel wat gebruikelijker. Ik heb vaker sectiefoto's gezien in de publieke ruimte."
Sporen in hals
Rijken kijkt naar de foto's die onderzoekers van Epstein hebben gemaakt. "Nou, hier heb je dus de beschadiging door het snoer", zegt Rijken wijzend op een foto van de verwondingen aan de hals van Epstein. "Dan heb je hier wat oppervlakkige huidbeschadigingen rondom."
Dat kan verschillende dingen betekenen, zegt hij. "Dat iemand achter hem heeft gestaan en dat de strop omhoog is geschoven, maar ook dat de strop is verplaatst tijdens de verhanging." Een duidelijke conclusie kan hij niet trekken. "Behalve dan dat er beweging is geweest."
Rijken bekijkt een andere foto waarop de linkerkant van de hals van Epstein te zien is. "Hier zie ik eigenlijk vrij weinig aan het snoerspoor, maar er zitten ook vrij veel huidplooien." In die huidplooien kan ook relevante informatie over verwondingen te zien zijn, zegt hij. In zulke gevallen helpt het om de huidplooien glad te strijken en dan pas een foto te maken, maar dat is hier niet gebeurd.
Zelf onderzoeken
Daarom gaat de voorkeur uit naar zelf onderzoeken van een lichaam in plaats van foto's van het lichaam. "Want dan kun je natuurlijk aan een huid zitten. Je kunt een hoofd bewegen, je kunt een lichaam bewegen. Dus je krijgt een veel beter beeld van wat het is."
Al met al is het "vrij lastig" om op basis van foto's vast te stellen wat er is gebeurd, zegt Rijken. Hij weet niet op welke informatie Freeman zich precies heeft gebaseerd, "Maar als ik puur alleen naar de foto's kijk, heb ik hier nog echt veel te weinig."
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.