Nederland zakt verder weg op wereldwijde ranglijst voor gendergelijkheid

Nederland is opnieuw gedaald op de wereldwijde ranglijst voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Vorig jaar stonden we nog op plek 43, dit jaar op plek 46. Vorig jaar daalde ons land ook, toen met vijftien plekken.

De emancipatie van vrouwen staat in Nederland vrijwel stil, valt op te maken uit de Global Gender Gap Index, een jaarlijks onderzoek in opdracht van het World Economic Forum. Omdat andere landen wel vooruitgang boeken, zakt Nederland al jaren gestaag weg op de rangschikking.

Van koploper naar achterblijver

"Ik dacht dat we het dieptepunt vorig jaar hadden bereikt", zegt Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de Universiteit van Amsterdam. Volberda onderzocht met zijn team voor dit wereldwijde onderzoek de situatie in Nederland.

In het onderzoek zijn 145 landen met elkaar vergeleken. Daarbij wordt gekeken naar verschillen tussen mannen en vrouwen op vier onderwerpen: economische participatie, toegang tot onderwijs, gezondheidszorg/levensverwachting en politieke invloed.

Op dit moment voelt niemand bij de overheid zich verantwoordelijk voor dit onderwerp

"Qua toegang tot onderwijs en gezondheidzorg is er in Nederland geen kloof meer. Vrouwen scoren daar soms zelfs beter dan mannen, net als in bijna alle EU-landen", vertelt Volberda. Economisch gezien is er ook een lichte stijging te zien, maar lopen we achter op onze buurlanden die sneller vooruitgang boeken.

Nederland zou beter scoren als vrouwen hetzelfde zouden worden beloond voor hetzelfde werk en ook vaker leidinggevende functies zouden vervullen.

Juist doordat er weinig vooruitgang is op het gebied van politieke invloed, zakt Nederland "van koploper naar achterblijver", stelt Volberda. "Hoewel het aantal vrouwen in de Tweede Kamer licht is toegenomen, is het aantal vrouwen op ministerposten achteruit gegaan. We hebben ook nog nooit een vrouwelijke minister-president gehad."

Gratis kinderopvang

In IJsland is de genderkloof volgens het rapport het kleinst, dat land staat op nummer 1. Gevolgd door Finland, Noorwegen, Namibië en het Verenigd Koninkrijk. Buurland Duitsland staat op nummer 9.

Om de kloof tussen genders te verkleinen, pleit Volberda voor meer proactief emancipatiebeleid. Nu valt het thema onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. "Terwijl er geen onderwijskloof meer is. Op dit moment voelt niemand bij de overheid zich verantwoordelijk voor dit onderwerp."

De hoogleraar raadt de overheid ook aan de terugkeer in het arbeidsproces na zwangerschap beter te faciliteren "We kunnen hierbij een voorbeeld nemen aan de Scandinavische landen met gratis kinderopvang en ruimer zwangerschapsverlof." Volberda krijgt regelmatig signalen van vrouwen die wel meer willen werken, maar aangeven dat ze er dan economisch niet op vooruitgaan.

Een betere verdeling van zorgtaken vindt de hoogleraar ook een goed idee. Daarnaast denkt de hoogleraar aan normstellende quota voor overheidsfuncties en leidinggevende functies.

Tussen 2015 en 2026 nam het aandeel leidinggevende functies toe met bijna 3 procent, maar naarmate het functieniveau hoger wordt neemt de vertegenwoordiging van vrouwen af. Zo blijven vrouwen structureel ondervertegenwoordigd in functies die dienen als springplank naar CEO van een bedrijf.